นวัตกรรม เรื่อง รักเหนือรักด้วยศีล ๕ สู่การเยียวยาโรคซึมเศร้า

อาการของโรคซึมเศร้าเป็นอาการแสดงออกของโรคขาดรัก อันสืบเนื่องมาจากการที่ขาดความสามารถในการรักตนเอง ซึ่งโดยทั่วไปในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจะมีอาการชนิดขาดรัก ที่มีการแสดงออกทางกาย วาจา และใจ ที่สะท้อนออกซึ่งสภาวะของการไม่มีความสุข ซึ่งจะมีความสุขเฉพาะเมื่อได้รับการตอบสนองทางกิเลส จะอยากมี อยากเป็น อยากได้ อย่างไม่มีที่สิ้นสุด เมื่อไม่ได้ดังใจหวังก็จะมีอาการโกรธ ก้าวร้าว แต่ถ้าอาการของอารมณ์ดังกล่าวไม่สามารถแสดงออกมาได้ผลของอารมณ์จะสะท้อนกลับเข้ามาภายในตนเองกลายเป็นอาการซึมเศร้า หดหู่ ท้อแท้และสิ้นหวัง และเมื่อรุนแรงขึ้นก็อาจถึงขั้นฆ่าตัวตายได้

            ดังนั้นในการแก้ไขโรคขาดรักจึงควรทำให้บุคคลนั้นแปรเปลี่ยนเป็นผู้มีสภาวะจิตใจที่เปี่ยมด้วยความรัก เต็มรัก ซึ่งการเยียวยาอาการขาดรักนั้น ต้องรู้จักตนเองหรือวิเคราะห์ตนเองให้ได้ก่อนว่าชีวิตที่ดำรงอยู่นั้นมีวิถีชีวิตดำเนินไปในทางที่ถูก (สัมมาทิฐิ) เพิ่มความดีให้กับชีวิตหรือไม่หรือกำลังเพลิดเพลินบริโภค(เสพ)สิ่งใดอยู่ เพราะบุคคลที่มัวหลงและเพลิดเพลินติดอยู่ในบ่วงแห่งการเสพหรือบริโภคอยู่นั้นจัดว่าเป็นบุคคลที่จิตใจพร่องรักต้องหาสิ่งมาชดเชยเพื่อให้ตนเองรู้สึกว่าเต็มในจิตในใจ เมื่อวิเคราะห์ตนเองได้แล้วจากนั้นเริ่มให้บุคคลได้ฝึกฝนตนเองให้เป็นผู้ก้าวไปอย่างมีธรรมะในชีวิต โดยเริ่มให้ฝึกฝนตนเป็นผู้มีศีล ๕ เริ่มเลือกฝึกในระดับศีลอย่างหยาบก่อนแล้วค่อยเพิ่มความละเอียดขึ้น เพื่อจะได้สัมผัสความสุขที่เกิดจากความสำเร็จที่ได้นั้นด้วยตนเอง

            เมื่อบุคคลสามารถพัฒนาตนให้มีศีล ๕ ครบ ๕ ข้อ บุคคลนั้นจะได้สัมผัสความดีและความสุขอันเป็นความรู้สึกที่เป็นสภาวะอันละเอียด อิ่มอกอิ่มใจ และมีปิติสุข สภาวะเหล่านี้จะช่วยบุคคลลดระดับของความดิ้นรน จากการหาสิ่งที่อยากได้ ตัดวงจรของการดิ้นรนหาแสวงหาสิ่งใหม่อันเป็นการชดเชยอาการพร่องรักทางจิตใจ เพราะเมื่อบุคคลแสวงหาไปแล้วก็แสวงหาอีกไปจนเบื่ออีก แล้วก็อยากสิ่งใหม่อีกวนเวียนอย่างนี้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด และหากว่าอาการเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ และไม่ได้รับการตอบสนองก็จะมีอาการหดหู่ซึมเศร้า หรืออาจแสดงออกมาทางตรงกันข้ามคือโกรธ โมโห ก้าวร้าว

            ดังนั้นในการบวนการเยียวยา ทางผู้รับผิดชอบงานซึมเศร้าจึงสนใจที่จะนำแนวทางของการพัฒนาตนเองด้วยศีล ๕ มาบ่มเพาะพลังแห่งความรักในจิตใจของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าให้เป็นผู้มีสภาวะเต็มรักและสามารถพัฒนาไปจนถึงความสามารถในการเกิดเป็นรักอันเต็มเปี่ยมได้

วัตถุประสงค์

            เพื่อส่งเสริมให้เกิดการเยียวยาทางจิตใจโดยเฉพาะการรักษาพิษทางจิตวิญญาณด้วยศีล ๕ และคุณธรรมในชีวิตประจำวันพัฒนาให้เกิดเป็นสภาวะอันเปี่ยมรัก (เมตตา) ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า

วิธีดำเนินการ

            การเจ็บป่วยด้วยโรคซึมเศร้าอันสืบเนื่องมาจากการมีสภาวะขาดรักนั้น ถือว่าเป็นการเจ็บป่วยที่ถือว่าเป็นพิษทางจิตวิญญาณ(toxin) ซึ่งกระบวนการเยียวยาที่ทางกลุ่มงานจิตเวชนำมาใช้คือ ศีล ๕ และคุณธรรม โดยนำ ๓ วิธีการมาบูรณาการใช้ร่วมกันดังนี้

๑.     การประพฤติปฏิบัติให้ชีวิตดำรงอยู่ในขอบข่ายศีล ๕ โดยให้ผู้ป่วยเข้าร่วมการอบรมศีล ๕ ที่วัดหนองไคร้เดือนละ ๑ ครั้ง

๒.     นำหลักธรรมทางพุทธศาสนา โดยเฉพาะในเรื่องการบ่มเพาะพรหมวิหารสี่ ให้จิตใจได้เรียนรู้และสัมผัสถึงพลังแห่งความรัก ความเมตตา กรุณา มุฑิตา และอุเบกขา ตลอดจนหลักธรรมอื่นๆ มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน (Engaged Buddhism) นำไปสู่การมีสภาวะจิตใจที่เป็นแบบรักเหนือรัก

๓.     นำแนวทางของการจัดการความรู้ (Knowledge Management)มาบูรณาการร่วมด้วย โดยจัดการอบรมเป็นแบบการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Share & Learning) มาเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้เรื่องศีล ๕ และเรื่องคุณธรรมในชีวิตประจำวัน ตลอดจนมีการถอดบทเรียน (After Action Review) เพื่อเป็นการใคร่ครวญในตนเองและนำไปสู่การเพิ่มพูนระดับประสบการณ์ใหม่ในเรื่องศีล ๕ และคุณธรรมในชีวิตประจำวัน

รูปแบบ

 

  • คัดกรองผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้า
  • เข้าร่วมอบรมศีล ๕ และคุณธรรมในชีวิตประจำวัน ณ วัดหนองไคร้ เดือนละ ๑ ครั้ง
  • จัดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ Share ประสบการณ์ของการนำศีล ๕ จากการอบรมไปใช้ในชีวิตประจำวัน
  • ถอดบทเรียน และประเมินภาวะซึมเศร้าเป็นระยะทุกหนึ่งเดือน

 

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

            โรคซึมเศร้าถือว่าเป็นพิษทางจิตวิญญาณ(toxin) ดังนั้นหากว่าได้รับการเยียวยาอันเป็นการเยียวยาที่ไม่ได้ใช้ยา หากแต่เป็นการเยียวยาด้วยตนเองให้เต็มเปี่ยมทางจิตวิญญาณแล้วจะพบว่า ป้องกันการเกิดพิษทางจิตวิญญาณ ส่งเสริมสภาวะทางด้านจิตใจไม่ให้เป็นพิษทางจิตวิญญาณ โดยเฉพาะอาการเจ็บทางด้านจิตใจให้เป็นไปมากกว่าเดิม รักษาพิษทางจิตวิญญาณอันสะท้อนออกมาทางด้านอารมณ์ ความรู้สึก นึกคิด และการกระทำ ตลอดจนสามารถฟื้นฟูจิตใจจากพิษทางจิตวิญญาณไม่ให้มีภาวะที่ซับซ้อนมากกว่าเดิมจนแปรเปลี่ยนไปป่วยเป็นโรคทางจิตเวช

 

ภาพบรรยากาศครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ ๗ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๕๔ มีสามเณร และเด็กต้นกล้าแห่งอนาคตที่มาฟื้นฟูบำบัดยาเสพติดเข้าร่วมด้วย

ใบหน้าที่เปี่ยมสุขและนำมาซึ่งพลังแห่งชีวิต

ทานแห่งน้ำใจที่แปรเปลี่ยนเป็นขนมและนมที่นำมาอนุเคราะห์อย่างสม่ำเสมอของน้องหนุ่ยและน้องหนิง