Tertiary care in primary care คืออะไร
คือ การที่แพทย์เฉพาะทาง(Specialist)มาออกตรวจที่หน่วยบริการปฐมภูมิ
ข้อดี ก็คือ การเพิ่มมาตรฐานในการดูแลและการสร้างความน่าเชื่อถือต่อหน่วยบริการปฐมภูมิ
แต่ ในความคิดเห็นส่วนตัว
ถ้าหากเปรียบเทียบระบบสุขภาพกับการศึกษา
Primary careหรือสถานีอนามัยหรือรพสต.ในปัจจุบัน เปรียบเสมือนกับ โรงเรียนประถมศึกษา
Secondary care หรือโรงพยาบาลชุมชน เปรียบเสมือนกับ โรงเรียนมัธยมศึกษา
Tertiary care หรือโรงพยาบาลทั่วไปหรือโรงพยาบาลศูนย์ เปรียบเสมือน มหาวิทยาลัยที่มีหลายคณะหลายสาขา
การที่มีแพทย์เฉพาะทางลงมาตรวจในหน่วยบริการปฐมภูมิก็อาจจะเหมือนกับอาจารย์มหาวิทยาลัยมาสอนเด็กประถม
อาจารย์มหาวิทยาลัยก็คงสอนได้
แต่จะใช้คนถูกกับงานหรือไม่ จะใช้คุ้มหรือไม่
และธรรมชาติของเด็กประถมยังมีความไม่แน่นอนและไม่ชัดเจนเหมือนกับคนไข้ใน Primary care ที่อาการต่างๆยังไม่ชัดเจน
ที่สำคัญหากอาจารย์มหาวิทยาลัยออกไปอยู่ในโรงเรียนที่อยู่ไกลๆ พร้อมหรือไม่ที่จะต้องเป็นผู้อำนวยการหรือบางครั้งที่จะต้องเป็นภารโรงในเวลาเดียวกัน
เอ๊ะ งั้นเรามาเลือกเด็กเก่งๆให้อาจารย์มหาวิทยาลัยสอนก็ได้นี่ มาเดือนละครั้งก็ได้ แล้วจำนวนเด็กๆที่เหมาะสมและคุ้มค่าจะมีสักกี่คน น่าจะคุ้มกว่าไหม
ถ้าอาจารย์มหาวิทยาลัยไปหาเด็กๆที่เหมาะสมในโรงเรียนมัธยม ซึ่งน่าจะมีโอกาสมากกว่า เหมือนกับที่หลายๆโรงพยาบาลชุมชนที่ไม่มีแพทย์เฉพาะทางแต่อาศัยการจ้างแพทย์จากโรงพยาบาลจังหวัดหรือโรงพยาบาลศูนย์หรือแม้แต่อาจารย์จากโรงเรียนแพทย์เป็นแบบ part time มาตรวจ(Tertiary care in Secondary care)
จะดีกว่าหรือไม่ หากมีระบบที่คัดเลือกเด็กๆที่เหมาะสมและนำส่งข้อมูล อำนวยความสะดวกให้เด็กไปเรียนรู้ได้โดยสะดวกในมหาวิทยาลัย
เหมือนกับที่คนไข้ใน primary care ก็ทราบถึงข้อจำกัดของศักยภาพของหน่วยบริการปฐมภูมิ แต่ก็ยังมา มาเพื่อปรึกษาและขอใบส่งตัวเพราะการมีใบส่งตัวทำให้มีโอกาสได้พบกับแพทย์เฉพาะทางได้สะดวกขึ้น เพราะหลายๆโรงพยาบาลได้สร้าง Green channel เพื่ออำนวยความสะดวกแก่คนไข้ที่มีใบส่งตัว
ผมว่าปัญหาปัจจุบันคือ คนที่คิดนโยบายยังมีฐานคิดที่ไม่ clear กับการพัฒนา primary care ซึ่งไม่มี master plan ที่ชัดเจน และนโยบายขัดกันเอง การสร้างแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวไม่ได้อยู่ในแผนการสนับสนุนที่ชัเจน (มีแต่เพิ่มแพทย์ในภาพรวมซึ่งเพิ่มไปก็ไหลไปเข้า tertiary care หมด) รพช. ก็เริ่มมีแพทย์เฉพาะทางมา fill ในขณะที่ รพ.สต.ก็ไม่พูดถึงแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว สรุปว่าแทบไม่มีที่ยืน
คงไม่แปลกใจว่าทำไมมี idea เอา speciallist มาวนลง primary care ซึ่งจริงๆ พวกเขาก็ไม่อยากมา พอคนไม่อยากมาต้องมา ก็ทำงานไปแกนๆ แล้ว primary care จะเจริญได้ยังไง
และผมก็มองว่า tertiary care กับ primary careโดยคุณค่า เท่าเทียมกัน แต่เราให้คุณค่าต่างกันมากกว่า สิ่งสำคัญคือ เราจะสร้างคุณค่า primary care อย่างไร
ก็เลยบ่นยาวไปหน่อยนะแจ๊ค โทษที
ครับ พี่โรจน์ ค่อยอุ่นใจหน่อย นึกว่าผมจะคิดอย่างนี้คนเดียว
ต้องปฏิวัติ(ความคิด)....ทั้งระบบ