ใบความรู้

ใบความรู้สัปดาห์ที่ 1 วิชาทรัพยากรท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ใบความรู้ 

เรื่อง  ลักษณะภูมิประเทศของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. บอกที่ตั้งของภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้อย่างถูกต้อง 

2. อธิบายอาณาเขตของภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้อย่างถูกต้อง 

3. อธิบายขนาดและรูปร่างของภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้ถูกต้อง 

4. บอกลักษณะลมฟ้าอากาศได้อย่างถูกต้อง 

5. อธิบายภูมิอากาศกับการคมนาคมเพื่อการท่องเที่ยวได้อย่างถูกต้อง 

6. เขียนบรรยายเกี่ยวกับลักษณะภูมิประเทศของภาคตะวันออกเฉียงเหนือและลักษณะภูมิอากาศของภาค ตะวันออกเฉียงเหนือได้อย่างถูกต้อง 

7. ผู้เรียนแสดงความสนใจและพร้อมให้ความร่วมมือในการทำงานกลุ่มได้เป็นอย่างดี

ลักษณะภูมิประเทศ

ลักษณะภูมิประเทศ  หมายถึง  สภาพทั่วๆไปของผิวโลก  ซึ่งประกอบด้วยสิ่งที่เป็นอยู่ตามธรรมชาติและที่

มนุษย์ดัดแปลงขึ้น  อันได้แก่ความสูงต่ำของผิวโลก

ปัจจัยที่ก่อให้เกิดลักษณะภูมิประเทศ  คือ

   1)การผันแปรของเปลือกโลก  2  ลักษณะ

        -การผันแปรของเปลือกโลกแบบเสริมสร้าง(Tectonic  process)  

        -การผันแปรของเปลือกโลกแบบการจัดระดับ(Gradational  process)เป็นการผันแปรของเปลือกโลกที่เกิดจากพลังงานภายนอกและเกิดอย่างช้าๆกินเวลานาน  เช่น  การทับถม  การสึกกร่อน

   2)การกระทำของมนุษย์  โดยการสร้างหรือดัดแปลงของมนุษย์  เช่น  การสร้างเขื่อน

ลักษณะภูมิประเทศแบ่งออกเป็น 2 ประเภท  ได้แก่

                                ลักษณะภูมิประเทศอย่างใหญ่ (Major  landform)   ซึ่งเป็นลักษณะภูมิประเทศที่เห็นเด่นชัด  เกิดในบริเวณกว้าง  และเกิดการเปลี่ยนแปลงยาก  เช่น  ภูเขา  ที่ราบสูง  ที่ราบและเนินเขา

                                ลักษณะภูมิประเทศอย่างย่อย (Minor  landform)  ซึ่งเป็นลักษณะภูมิประเทศที่เป็นรายละเอียดปลีกย่อย  มีลักษณะไม่เด่นชัด  มีการเปลี่ยนแปลงง่าย  ครอบคลุมอาณาบริเวณไม่กว้าง

ความสำคัญของลักษณะภูมิประเทศ

        ลักษณะภูมิประเทศมีความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อมและความเป็นอยู่ของมนุษย์ดังนี้

1.ความสำคัญต่อภูมิอากาศท้องถิ่น เช่น บริเวณภูเขาสูงจะมีอุณหภูมิต่ำ

2.ความสำคัญต่อความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ เช่น บนภูเขามีแร่ธาตุ ป่าไม้มากกว่าบนพื้นที่ราบ

3.ความสำคัญต่อความเป็นอยู่ของมนุษย์ เช่น การตั้งถิ่นฐาน การคมนาคม

 ข้อควรจำ

1.ภูมิประเทศเกิดจาก

   1.1การผันแปรของเปลือกโลก

   1.2เกิดจากการกระทำของสิ่งต่างๆเช่น แม่น้ำลำธาร ธารน้ำแข็ง ลม และมนุษย์ เป็นต้น

2.ความสูงของภูมิประเทศในประทศไทยให้ใช้เกณฑ์ระดับน้ำทะเลปานกลางหรือ เฉลี่ย ณ ตำบลเขาหลัก อำเภอ เมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

3.ภูเขาโก่งตั้งเรียกอีกอย่างนึงว่า ภูเขาโก่งตัว หรือFolded(Folding)

4.ภูเขาไฟ ไม่ค่อยปรากฎในประเทศไทย เนื่องจากประเทศไทยอยู่ในเขตโครงสร้างหินยุคเก่า

5.ที่ราบสูงในภาคอีสาานจัดเป็นที่ราบสูงในทวีป    

สรุปได้ว่าลักษณะภูมิประเทศเป็นแอ่งคล้ายจานที่วางเอียง พื้นที่ด้านทิศใต้และทิศตะวันตกเป็นเทือกเขา

และที่ราบสูง แล้วค่อย ๆ ลาดเอียงไปทางแนวตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเกิดจากการยกตัวของแผ่นดินด้านตะวันตกและด้านใต้ แยกตัวออกไปจากที่ราบภาคกลาง มีภูเขายกตัวสูงขึ้นตามขอบที่ราบสูง ได้แก่เทือกเขาเพชรบูรณ์และดงพญาเย็น ทอดตัวเป็นแนวยาวทางด้านทิศตะวันตก กั้นแยกจากภาคเหนือ เทือกเขาสันกำแพงและพนมดงรัก ทอดตัวเป็นแนวทางด้านทิศใต้ กั้นเขตแดนระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและพระราชอาณาจักรกัมพูชา นอกจากนี้บริเวณพื้นที่ที่ค่อนไปทางตอนบนของภาค ยังมีเทือกเขาภูพานเรียงรายไปตามแนวตะวันตกเฉียงเหนือถึงตะวันออกเฉียงใต้จากจังหวัดเลยถึงจังหวัดนครพนม นอกจากนั้นยังมีแม่น้ำโขงซึ่งเป็นเส้นกั้นเขตแดนระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ไหลผ่านทางด้านเหนือของภาค พื้นที่สองในสามของภาคอยู่ในเขตลุ่มแม่น้ำชีและลุ่มแม่น้ำมูล และมีลักษณะเอียงลาดลงสู่แม่น้ำโขง ลักษณะดินส่วนใหญ่เป็นดินเค็มและดินทรายที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ