ใบความรู้ (Information Sheet)
เรื่องส่วนต่าง ๆ ของเครื่องพิมพ์ดีด
การใช้ส่วนต่าง ๆ ของเครื่องพิมพ์ดีดที่จำเป็นต้องใช้ในระยะเริ่มแรก
1. แผงนำกระดาษ
ตั้งระยะนำกระดาษให้อยู่ “0” ของสเกลวัดระยะกระดาษ แผงนำกระดาษมีลักษณะเป็นแผ่นเหล็กบาง ๆ อยู่ทางด้านซ้ายของแคร่ สามารถเคลื่อนที่ไปมาได้ มีส่วนที่ยื่นออกมาไว้สำหรับจับเลื่อนหาระยะได้ ใช้ประโยชน์สำหรับนำกระดาษเข้าเครื่องพิมพ์เพื่อให้ขอบและช่องว่างด้านซ้ายมือของกระดาษเท่ากัน ถ้าขาดแผงนำกระดาษนี้ จะทำให้เสียเวลาในการจัดกระดาษ
2. ลูกบิดซ้าย-ขวา
เป็นลูกบิดชนิดพลาสติกอยู่ทางด้านข้างของแคร่ทั้งซ้าย-ขวา โดยมีแกนของลูกยางใหญ่เป็นแกนเชื่อมโยง ทำให้ลูกยางใหญ่หมุนไปมาได้ ใช้ประโยชน์สำหรับเลือนกระดาษให้ขึ้นหรือลงได้ ตามความต้องการของผู้พิมพ์กหรือใช้ประโยชน์ตอนระยะเริ่มใส่กระดาษพิมพ์ลงไปแล้ว ใช้มือจับหมุนลูกบิดหัวยางใหญ่
3.ก้านคลายกระดาษ
ลักษณะเป็นก้านแผ่นเหล็กบาง ๆ อยู่ทางด้านขวาของตัวแค่ ใช้เมื่อต้องการจะใส่กระดาษหรือนำกระดาษออกจากเครื่อง หรือเมื่อใส่กระดาษแล้วไม่ตรง ก็ให้ดึงก้านคลายกระดาษแล้วปรับให้เรียบร้อย เมื่อได้ที่ตามต้องการแล้ว ให้ผลักก้านคลายกระดาษกลับที่เดิมและทุกครั้งที่จะนำกระดาษออกจากเครื่อง จะต้องดึงก้านคลายกระดาษออกก่อนไม่เช่นนั้นจะมีเสียงดังและเครื่องจะเสียง่าย
4. คานทับกระดาษ ประกอบด้วยอุปกรณ์ 2 ชนิด
4.1 เหล็กสเกลคานทับ จะมีลักษณะเป็นเหล็กกลมยาว และมีตัวเลขบอกระยะใช้สำหรับการตั้งของลูกยางทับกระดาษส่วนตรงปลายของหน้าสเกลคานทับนั้นมีแขนยื่นออกมายึดกับปลายเหล็กคานทับทั้งสองข้างสามารถยกขึ้นหรือลงได้ใช้ประโยชน์สำหรับเป็นแกนตั้งระยะของลูกยางทับหน้ากระดาษ
4.2 ลูกยางทับหน้ากระดาษ จะมีลักษณะกลมและมีรูตรงกลาง ไว้สำหรับใส่แกนเหล็กสเกลคานทับเลื่อนไปมาบนแกนเหล็กได้ และมีลักษณะหมุนได้เป็นอิสระเมื่อใส่กระดาษแล้ว ประโยชน์ของลูกยางทับหน้ากระดาษเพื่อมิให้กระดาษยับหรือโป่ง และแนบกับลูกยางใหญ่
วิธีใช้คือ ยกคานนี้ขึ้นก่อน เมื่อใส่กระดาษเรียบร้อยแล้ว จึงปล่อยคานนี้ทับกระดาษที่จะพิมพ์ เพื่อให้กระดาษเรียบร้อย จงเลื่อนลูกยางเล็กที่คานนี้ทั้งสองลูกให้ทับอยู่บนกระดาษในตำแหน่งที่แบ่งกระดาษเป็น 3 ส่วน เท่า ๆ กัน
5. ปุ่มเลื่อนแคร่ซ้าย-ขวา
มีลักษณะเป็นปุ่มพลาสติกหรือเหล็กอยู่ทางด้านข้างของแคร่ทั้งซ้ายและขวา สามารถเลื่อนแคร่ไปมาได้ มีประโยชน์ในการเลื่อนหาตำแหน่งที่ต้องการพิมพ์ หรือเพื่อใช้ในการลบคำผิดโดยเลื่อนแคร่ออกไปลบภายนอกเครื่อง
ท่านจะเลื่อนแคร่ไปมาได้โดยใช้มือกำปุ่มบิดลูกยางใหญ่ไว้แล้วใช้หัวแม่มือกดที่ปุ่มฟรีแคร่ ใช้ได้ทั้งซ้ายและขวา กดให้เลื่อนไปได้จนถึงจุดที่ต้องการแล้วปล่อยหัวแม่มือขึ้น
6. ด้ามปัดแคร่
มีลักษณะเป็นเหล็กด้ามโค้งงออยู่ทางด้านซ้ายของแคร่ ทุกครั้งที่ขึ้นบรรทัดใหม่ท่านจะต้องปัดแคร่นี้ ก่อนจะหมดบรรทัดทุกบรรทัดจะมีเสียงกระดิ่งเตือนก่อน การปัดแคร่ที่ถูกต้องคือเรียงนิ้วชี้ถึงนิ้วก้อยซ้ายให้ชิดกัน คว่ำฝ่ามือลงแล้วปัดโดยให้นิ้วชี้ตรงระหว่างข้อนิ้วที่หนึ่งกับข้อนิ้วที่สองสัมผัสด้ามปัดแคร่ตรงส่วนที่โค้งลงมา สะบัดข้อมือให้แรงพอที่จะโยกด้ามปัดแคร่ไปให้สุดขณะเดียวกับที่ดันแคร่ให้เลื่อนกลับไปด้วย
ในการปัดแคร่นั้นไม่ว่าถนัดซ้ายหรือขวา ก็จะต้องใช้มือซ้ายปัดแคร่เสมอ เมื่อจะทำการปัดแคร่ ให้มือขวาอยู่ที่แป้นเหย้า แล้วยกมือซ้าย (คว่ำลง) โดยให้นิ้วทั้ง 4 ชิดกัน หัวแม่มือพับงอลงข้างล่างปัดที่ด้ามปัดแคร่ ให้นิ้วชี้ซ้ายสัมผัสกับด้ามปัดแคร่ตรงระหว่างข้อนิ้วที่หนึ่งกับข้อนิ้วที่สอง การปัดใช้ข้อมือเหวี่ยงให้แรงพอสมควรและมือไม่ต้องตามแคร่ไปจนสุด เมื่อปัดแคร่แล้วให้มือกลับไปอยู่ในท่าที่จะพิมพ์ทันที ขณะที่ปัดแคร่ไปนั้น ลูกยางใหญ่จะหมุนตามระยะบรรทัดที่ตั้งไว้พอดี จงสังเกตการสาธิตปัดแคร่จากครูผู้สอน แล้วฝึกให้ชำนาญ
7. กั้นหน้าและกั้นหลัง
7.1 กั้นระยะซ้าย (หน้า) มีลักษณะเป็นปุ่มเลื่อนได้ มีพลาสติกครอบอยู่ ด้านหน้ามีเครื่องหมายขีดเส้นแดง ปุ่มนี้จะอยู่ด้านซ้ายของแคร่ เมื่อปุ่มกั้นหน้าอยู่ ณ ที่ใดของสเกล หมายความว่า จุดนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของการพิมพ์ทุก ๆ บรรทัด เช่น เมื่อใส่กระดาษชิดแผงนำกระดาษที่เลข 0 โดยตั้งกั้นหน้าที่เลข 20 หมายความว่า การปัดแคร่พิมพ์ทุกบรรทัดจะเริ่มที่ตำแหน่งนี้
7.2 กั้นระยะขวา (หลัง) ลักษณะเช่นเดียวกับกั้นระยะซ้าย แต่อยู่ทางด้านขวาของแคร่เป็นปุ่มเลื่อนได้ เมื่อปุ่มกั้นระยะขวาอยู่ตรงตำแหน่งใด หมายความว่าเป็นจุดสิ้นสุดการพิมพ์ของทุกบรรทัด
วิธีใช้ ท่านสามารถเลื่อนปุ่มกั้นระยะซ้าย และปุ่มกั้นระยะขวาได้ โดยกดปุ่มกั้นระยะแล้วเลื่อนไปมาให้อยู่ในตำแหน่งที่ท่านต้องการ ทั้งหน้าและหลัง (ช่วงระหว่างกั้นระยะซ้ายกับกั้นระยะขวานั้น คือช่วงความยาวของเนื้อที่ที่จะพิมพ์)
8. ปุ่มตั้งระยะบรรทัด
อยู่ทางซ้ายของแคร่ มีตัวเลขบอกระยะซึ่งท่านสามารถปรับระยะบรรทัดให้กว้างหรือแคบได้ โดยเลื่อนระยะบรรทัดตามตัวเลขที่อยู่ซ้ายมือใกล้ ๆ ลูกบิดซ้าย การเรียนระยะแรก ๆ นี้ส่วนมากใช้ระยะบรรทัด 2 (เรียกว่าระยะบรรทัดคู่)
9. ปุ่มบังคับผ้าหมึก
โดยปกติจะมี 2 สี ให้เลือก คือสีขาวใช้สำหรับพิมพ์กระดาษไข และสีน้ำเงินใช้สำหรับพิมพ์กระดาษธรรมดา ควรตรวจสอบก่อนพิมพ์ทุกครั้งว่าปุ่มอยู่ในตำแหน่งที่ใช้กับการพิมพ์กระดาษไข หรือกระดาษธรรมดา
10. คานเว้นวรรค
มีลักษณะเป็นคานยาวสี่เหลี่ยมผืนผ้าชนิดพลาสติก อยู่ทางด้านล่างของแป้นอักษรทั้งหมด ประโยชน์ของคานเว้นวรรคใช้สำหรับเว้นวรรคตัวอักษร เมื่อต้องการจะเว้นวรรคให้ท่านเคาะคานนี้ โดยใช้นิ้วหัวแม่มือขวา ถ้าวรรค 1 ก็เคาะ 1 ถ้าวรรค 2 ก็เคาะ 2 วิธีเคาะใช้ด้านข้างของนิ้วหัวแม่มือขวาเคาะให้แรงพอที่จะทำให้แคร่เลื่อนไปเท่านั้น
11. แป้นยกแคร่
อยู่แถวล่างสุดทั้งซ้ายและขวาของแป้นอักษร ใช้สำหรับพิมพ์ตัวอักษรใหญ่และอักษรบนถ้าต้องการพิมพ์ตัวอักษรด้วยนิ้วมือขวา ให้กดแป้นยกแคร่ด้วยนิ้วก้อยซ้าย และถ้าต้องการพิมพ์ด้วยนิ้วมือซ้าย ให้กดแป้นยกแคร่ด้วยนิ้วก้อยขวา