ออกเดินทางจากนราธิวาสเวลาประมาณบ่ายสาม เวทีแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้สิ้นสุดลงด้วยมิตรภาพ รอยยิ้มและเสียงหัวเราะ น้องพงษ์-หมออนามัยผู้ต้องเลือกระหว่างไปแข่งนกเขากับการเข้าร่วม R2R และน้องอาดีน นักศึกษาฝึกงานคณะเภสัชกรต่างช่วยกันพากันยกกระเป๋ามาส่งที่รถ ครั้งนี้เป็นครั้งที่สามในรอบสองปีของการไปเยือนนราธิวาส

น้องยังและน้องไมส์นั่งรถไปส่งที่สนามบินหาดใหญ่ และก็เช่นเคยพี่กูลเป็นคนขับรถซึ่งพี่กูลก็ทำเวลาได้ค่อนข้างดีไปถึงที่หมายอย่างปลอดภัยและทันเวลา

แรกทีในการเดินทางครั้งนี้ข้าพเจ้ารู้สึกเป็นห่วงว่าทางผู้จัดจะไม่สะดวกอันสืบเนื่องมาจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ แต่ทางผู้จัดก็ยืนยันที่จะดำเนินการต่อเนื่อง เพราะทางนราธิวาสเองก็ไม่ได้ประสบในภัยธรรมชาติมากเท่าจังหวัดอื่นในภาคใต้ การเดินทางในรอบนี้สังเกตในตนเองว่า ร่างกายค่อนข้างอ่อนเพลีย แต่เมื่อได้นอนพักระหว่างเดินทางด้วยการอาศัยหลับแบบสนิทบนเครื่องและบนรถ ก็ทำให้สดชื่นฟื้นตัวได้ดีพอสมควร

สองวันกับการเรียนรู้ไม่มากไม่น้อยเกินไป... กำลังพอดี

แต่ความก้าวหน้าที่ได้เจอสำหรับคนหน้างาน R2R คือ การโฟกัสปัญหาหน้างานของตนเองได้ชัดเจนขึ้นสำหรับการตั้งคำถามมาสู่การวิจัย บรรยากาศของการเรียนรู้เป็นไปแบบกันเองและผ่อนคลายมากขึ้น การมีส่วนร่วมของผู้คนที่มาร่วมกันในห้องประชุมมีมากขึ้น และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เป็นแบบกัลยาณมิตรที่มุ่งเน้นการให้กำลังใจ ชื่นชม และเสนอแนะจุดอ่อนที่ยังสามารถพัฒนาต่อได้

สำหรับข้าพเจ้าแล้วชอบการเรียนรู้เช่นนี้ เพราะทำให้กระบวนการทางปัญญาของผู้เรียนรู้ได้เกิดการขยายโครงสร้างทางปัญญาและมีความรื่นรมย์ในการเรียนพอสมควร

ในกระบวนการเรียนรู้ R2R ข้าพเจ้าไม่ค่อยเน้นในการเรื่องการบอกความรู้ หากแต่ข้าพเจ้าชอบที่จะกระตุ้นและให้กำลังใจผู้เรียนได้เกิดการสร้างความรู้ (Knowledge Construction) ด้วยตนเอง ซึ่งค่อนข้างจะเน้นไปในแนว Self Learning หรือการเรียนรู้ด้วยตนเอง

ทำให้ข้าพเจ้านึกถึงสมัยที่เข้าเรียนปริญญาเอกทั้งในสาขาจิตวิทยาให้คำปรึกษาและสาขาเทคโนโลยีการศึกษาหรือแม้แต่อาจารย์ที่ปรึกษาสมัยปริญญาโท ข้าพเจ้าค่อนข้างโชคดีที่ได้เจอกับอาจารย์ที่ปรึกษาที่เน้นและส่งเสริมให้เราได้เกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง อาจารย์ที่ปรึกษาสมัยเรียนจิตวิทยาให้คำปรึกษาท่านบอกว่า คนที่รู้เรื่องราวการเรียนหรืองานวิจัยของเราดีที่สุดคือ ตัวเราเอง ไม่ใช่อาจารย์ที่ปรึกษาหรือคณะกรรมการ คำพูดด้วยประโยคสั้นๆ และท่าทีที่เชื่อมั่นในตัวเราทำให้ข้าพเจ้ามีทัศนคติที่ดีต่อการเรียนและเรียนได้อย่างมีความสุข

ข้าพเจ้าจึงมักนำแนวคิดนี้มาใช้ในการร่วมขับเคลื่อนการเรียนรู้เวลาที่ตนเองไปสวมบทบาทเป็นวิทยากร แต่ไม่ใช่นักบรรยาย ซึ่งการทำกระบวนการเช่นนี้ทำให้เกิดความสุขปรากฏได้ทั้งผู้เข้าอบรมและผู้ที่เป็นวิทยากร และที่สำคัญเมื่อสิ้นสุดจะมีรอยความทรงจำที่ดีต่อกันและแถมได้กำไรอีกด้วยคือ ความต่อเนื่องอันมีรากฐานมาจากมิตรภาพที่งดงามร้อยเรียงไว้ในความทรงจำนั้น

 

๒๒ เมษายน พ.ศ.๒๕๕๔