KM0065 : สองมาตรฐาน

เราคงเคยได้ยินคำว่า "สองมาตรฐาน" หรือ Double Standard กันบ่อยๆ จริงๆ อาจบอกได้ว่าสิ่งเหล่านี้มันมีอยู่ในตัวเราทุกคน เพราะบางครั้งเรื่องเดียวกันเราอาจคิดไม่เหมือนกัน เช่น เมื่อเราอยู่บ้านรู้สึกร้อนแล้วมีฝนตก เราก็จะคิดว่า "ดีจัง" แต่หากเราเดินอยู่บนถนนแล้วฝนตกเราก็จะคิดว่า "ซวยจัง" เป็นต้น ทั้งหมดนี้อยู่ที่ "ความคิด" ของเราทั้งสิ้น โดยมีปัจจัยแวดล้อมที่จะทำให้เราตัดสินใจว่าจะคิดแบบใด

วันนี้ (๑๙ เม.ย. ๕๔) ผมและทีมงานได้มีโอกาสออกไปชี้แจงงานที่จะต้องให้โรงพยาบาลดำเนินการ ซึ่งโรงพยาบาลทั้ง ๒ แห่ง ที่ไปก็เป็นระดับโรงพยาบาลของรัฐชั้นนำของประเทศไทย สิ่งที่ผมได้เห็นนั่นคือ "ความแตกต่างของวิธีคิดของคนทำงาน" ในเรื่องที่ต้องดำเนินการเหมือนกัน โรงพยาบาลแรกที่ไป มีวิธีคิดแบบ "ฉันต้องทำได้" หรือ "ฉันทำได้" ดังนั้นผมจึงเห็นปฎิกิริยาของเจ้าหน้าที่ที่กระตือรือล้นในการพูดคุย ทำความเข้าใจ ว่าหากดำเนินการแล้วต้องทำอย่างไรบ้าง ต่างกับโรงพยาบาลที่สอง ที่เมื่อเริ่มพูดคุยก็คิดว่า "ฉันทำไม่ได้" "ถ้าทำต้องมีปัญหาแน่" วิธีการพูดคุยก็จะแตกต่างกันออกไป แทบไม่ได้คุยหรือหารือกันว่าหากต้องทำจะมีวิธีการใดบ้าง เพราะเมื่อเสนอวิธีใดก็ดูจะไปไม่ได้

ทั้งสองกรณีเห็นได้ชัดเจนว่า ในเรื่องเดียวกัน จะสำเร็จหรือไม่สำเร็จ ส่วนใหญ่อยู่ที่ "วิธีคิด" ทั้งสิ้น คนกลุ่มแรกที่ผมกล่าวน่าจะหมายถึง การคิดแบบ Proactive และกลุ่มที่สองน่าจะหมายถึง การคิดแบบ Reactive ซึ่งในการทำงานเราจะพบเห็นคนทั้งสองประเภทนี้บ่อยๆ โดยประสบการณ์ส่วนตัว สมัยก่อนผมต้องเขียนโปรแกรม สิ่งที่ผมคิดเสมอคือ "ไม่ว่าจะให้โปรแกรมทำงานแบบใด ต้องมีหนให้ทางทำได้เสมอ" เมื่อคิดเช่นนี้แล้ว ผมก็จะพยายามหาช่องทางต่างๆ ในการเรียนรู้ และพยายามทำออกมาให้ได้ และเท่าที่ผ่านมาสิ่งที่ผมคิดก็ไม่ผิดแต่ประการใด

อย่างไรก็ตาม หากทำงานหรืออยู่กันเป็นกลุ่ม วิธีคิดของ "หัวหน้า" จะมีอิทธิพลต่อคนในกลุ่มอย่างมาก เพราะบางครั้งหัวหน้าบอก "ทำไม่ได้" แต่ลูกน้องคิดว่า "ทำได้" ก็มักไม่กล้าแสดงออก และต้อง "ทำไม่ได้" ตามหัวหน้ากลุ่มไป

สุดท้ายอยากจะบอกว่าการคิดแบบ "มาตรฐานเดียว" จากคนคิดต่างกันสองแบบ เลยการเป็น "สองมาตรฐาน" นี้ ไม่ได้ถูกหรือผิดหรอกครับ แต่ฝากไว้อย่างเดียวว่าหากเป็นการคิดหรือทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม อยากให้คิดเพียงมาตรฐานเดียวครับ คือ "ฉันต้องทำได้"