ผมเชื่อว่า PBL (ย่อมาจาก Project-Based Learning) จะเป็นรูปแบบการเรียนรู้หลักสำหรับโลกสมัยศตวรรษที่ 21 ที่ไม่ใช่แค่ในโรงเรียนและมหาวิทยาลัยเท่านั้น แต่จะใช้สำหรับการเรียนในชีวิตประจำวันสำหรับผู้ใหญ่ด้วย
วันที่ ๒๘ มี.ค. ๕๔ ไปนั่งฟังเรื่องราวของหลักสูตรฝึกอบรมคณบดี นานาชาติ ที่จัดโดยเยอรมัน ที่เรียกว่า International Deans' Course จัดโดย DAAD ร่วมกับอีกหลายหน่วยงานของเยอรมัน นำเสนอโดยคุณ Mark Wilde, Head, Joint Higher Education Management Programmes (DIES), Germany เห็นได้ชัดเจนว่า เขาต้องการให้เกิดการเรียนรู้ เพื่อเตรียมตัวเป็นคณบดี และเป็นการเรียนรู้ในมิติที่ลึก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เพื่อนำมาใช้ให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมในประเทศของตน
วิธีออกแบบการเรียนรู้ของหลักสูตร น่าจะเรียกได้ว่า ใช้หลักการ PBL โดยที่ผู้เข้าหลักสูตรแต่ละคนเรียนรู้หลักการเกี่ยวกับการบริหารงานอุดมศึกษา ดูงานมหาวิทยาลัยในเยอรมัน และเรียนรู้ การออกแบบโครงการของตน และกลับไปลงมือทำโครงการนั้นในประเทศของตนเป็นเวลา ๖ เดือน ระหว่างนั้นจะมี facilitator ของหลักสูตรคอยติดตาม โทรศัพท์มาถามข่าวคราว และให้คำแนะนำ และไปนำเสนอผลงาน เพื่อ ลปรร. ในกลุ่มผู้เข้าร่วม ซึ่งมาจากหลายประเทศ ใน Southeast Asia
แล้วกลับไปตกแต่งผลงานเป็นรายงานขั้นสุดท้าย แล้วประชุมนำเสนอผลงานอีกครั้งหนึ่ง กระบวนการที่มีช่วงเวลาทั้งสิ้น ๙ เดือนนี้ ให้การเรียนรู้ในมิติที่ลึกและเชื่อมโยงหลากหลายด้าน และเป็นการเรียนที่เน้นความรู้ปฏิบัติ เสริมด้วยทฤษฎี แถมยังได้ international network และได้ความสัมพันธ์กับวงการอุดมศึกษาเยอรมันอีกด้วย
เป็นการเรียนรู้แบบสร้างความรู้ไปพร้อมๆ กันด้วย แถมยังจะได้ความรู้นั้นเอาไปใช้ต่อในการทำงานของตน
PBL จะทำให้เกิดการเรียนรู้ในมิติที่ลึกแค่ไหน ขึ้นอยู่กับการออกแบบกระบวนการ และความเอาใจใส่เอาจริงเอาจังของผู้เรียน ผมนั่งฟังและคิดทำความเข้ใจระหว่างบรรทัดแล้ว เห็นชัดเจนว่า วิธีออกแบบของเขาลึกซึ้งมาก โดยที่เขาต้องการใช้หลักสูตรนี้เป็นกลไกสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเยอรมันกับภูมิภาคอื่น ซึ่งกรณีนี้คือเอเชียอาคเนย์ ผลประโยชน์นอกจากตกแก่ผู้เข้าร่วมหลักสูตรแล้ว ยังตกแก่ประเทศเยอรมันด้วย
เป็นการเรียนรู้ในมิติที่ซับซ้อนมาก
วิจารณ์ พานิช
๒๙ มี.ค. ๕๔
