ศูนย์วิจัยพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี (www.livercare.kku.ac.th)  ของ มข.  คือ "ศูนย์ความเป็น เลิศด้านการวิจัย" ตัวจริง   ที่ดำรงความเป็นเลิศ เพิ่มพูนความเป็นเลิศ มาตลอดเวลา ๘ ปี  หลังจาก เริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๕   ผมขอแนะนำให้มหาวิทยาลัยต่างๆ มาเรียนรู้วิธีการริเริ่ม และวิธีการจัดการศูนย์ความเป็นเลิศทางการวิจัยที่แท้จริง

          เป็นตัวอย่างของการทำงานหลากหลายด้าน หลากหลายระดับ เท่าที่ผมนึกออก ดังนี้
 

• การริเริ่มระดับมหาวิทยาลัย ที่จะให้มีการรวมกลุ่มกันทำงานวิจัยพุ่งเป้า ทำงานวิจัยต่อเนื่องระยะยาว  เพื่อแก้ปัญหาสำคัญของชาติ หรือท้องถิ่น  ซึ่งกรณีนี้ริเริ่มโดยท่านรองอธิการบดีฝ่ายวิจัยในขณะนั้น คือ ผศ. ดร. อัศนี ปราจีนบูรวรรณ  โดยมี ศ. ดร. ปริญญา จินดาประเสริฐ เป็นอธิการบดี 
     จุดสำคัญของการจัดการระดับมหาวิทยาลัยคือ มีเงินสนับสนุนเป็น seed  money ให้อย่างต่อเนื่อง  โดยมีข้อกำหนดว่าต้องผลิตผลงานได้ตามข้อตกลง  ก็จะได้รับการสนับสนุน

• วิธีกำหนด KPI ของศูนย์ความเป็นเลิศด้านการวิจัยของ มข. ได้มีวิวัฒนาการมา ๘ ปี  เวลานี้เป็น KPI ที่ดีมากต่อการกระตุ้นความเจริญก้าวหน้า และความเข้มแข็งในการพึ่งตนเอง ด้านการวิจัยและบัณฑิตศึกษา   มหาวิทยาลัยวิจัยต่างๆ น่าจะได้ศึกษา   โดย KPI มี ๖ หมวด ได้แก่ (๑) การตีพิมพ์  (๒) การเสนอผลงานในการประชุมวิชาการ  (๓) ทรัพย์สินทางปัญญา  (๔) ทุนวิจัยภายนอก  (๕) การจัดประชุมวิชาการ/บริการวิชาการ  (๖) บัณฑิต ป. เอก และโท ที่จบการศึกษา   โดยน้ำหนักมากที่สุดอยู่ที่การตีพิมพ์กับทุนวิจัยภายนอก
     ศูนย์วิจัยพยาธิใบไม้ตับฯ ได้คะแนนจาก KPI ถึง ๖๕.๘๒๕ ในปี ๒๕๕๓ เป็นที่ ๑ ของ มข.

• โครงสร้างและระบบการทำงานของศูนย์
    เป็นศูนย์ความเป็นเลิศเดียวของ มข. ที่มีลักษณะ collective leadership  ไม่ใช่นำโดยผู้นำเดี่ยว   ศูนย์นี้มีโครงสร้างการจัดการที่มีคณะกรรมการอำนวยการจากภายนอกมาให้คำแนะนำเรื่องใหญ่ๆ   ที่เป็นความสัมพันธ์ภายนอก และมุมมองระยะยาว   ผมโชคดีมากที่ได้ร่วมเป็นกรรมการอำนวยการมาตั้งแต่ต้น   และได้เห็นพัฒนาการดีขึ้น เข้มแข็งขึ้นมาเป็นลำดับ   การประชุมคณะกรรมการอำนวยการของปี ๒๕๕๔ จัดเมื่อวันที่ ๑๑ มี.ค. ๕๔

• วัฒนธรรมองค์กรของศูนย์   ที่ให้คุณค่าต่อการทำงานร่วมกันของนักวิจัยจากหลายคณะ หลายสาขา   มีกลไกการจัดการเพื่อสร้างความเข้มแข็งยั่งยืนของศูนย์   เริ่มคิดถึงแกนนำรุ่นที่ ๒  และมีการเตรียมคนเข้ามารับผิดชอบต่อเนื่อง

• กำลังจะได้รับการช่วยเหลือจาก อ. นพ. ปรีดา มาลาสิทธิ์ แห่งศิริราช และ ศ. นพ. สุจริต ภักดี จากเยอรมัน มาประเมินความเข้มแข็งทางวิชาการ แนะนำการทำ research question mapping  และให้คำแนะนำวิธีสร้างเครือข่ายความร่วมมือ  ซึ่งผมเชื่อว่าจะได้คำแนะนำที่มีประโยชน์มาก   อาจถึงกับได้แนวทางก้าวกระโดด

• ความเข้มแข็งของศูนย์ฯ ทำให้มีนักวิจัยเก่งๆ ในต่างประเทศมาขอร่วมมือ   ยิ่งเป็นโอกาสให้เพิ่มความเข้มแข็งยิ่งขึ้น 

 

      

          อ่านบันทึกการไปประชุมคณะกรรมการอำนวยการของศูนย์ ในปี ๒๕๕๓ ได้ที่นี่
 

 

 

วิจารณ์ พานิช
๑๒ มี.ค. ๕๔

บรรยากาศในห้องประชุม

 

ถ่ายจากอีกมุมหนึ่ง

 

รูปหมู่