ผมอ่านบทความเรื่อง Looking for luck in Libya โดย Thomas L. Friedman ใน นสพ. International Herald Tribune ฉบับวันที่ ๓๑ มีนาคม ๒๕๕๔ ด้วยความตื่นตาตื่นใจ   เพราะเขาบอกว่าเหตุการณ์ที่ตะวันออกกลางเป็นเรื่องของภูมิภาคที่ดำรงสภาพนอกกระแสโลกตลาด เสรีมาเป็นเวลาครึ่งศตวรรษ แล้วออกอาการว่าจะไปไม่รอด

 

          ที่น่าตื่นใจคือเขาไม่ปิดบัง ว่าความสนใจหลักของเขาคือผลประโยชน์ของประเทศ สหรัฐอเมริกา โดยอ้างว่าสหรัฐอเมริกามีหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยของโลก  ศูนย์กลาง ของโลกอยู่ที่สหรัฐอเมริกา   เขาไม่ได้เขียนตรงๆ แต่ผมอ่านระหว่างบรรทัดว่าอย่างนี้

 

          ที่จริงเขาก็เขียนตรงไปตรงมา ว่าเห็นใจ ปธน. โอบาม่า ว่าจะตัดสินใจวางท่าทีและลงมือ ดำเนินการกับการลุกฮือขึ้นต่อต้านผู้นำในประเทศต่างๆ ในตะวันออกกลางอย่างไร

 

          เขาบอกว่า การตัดสินใจเรื่องลิเบียยากทั้งขึ้นทั้งล่อง ว่าจะเข้าข้างประชาชนที่ตนไม่รู้จัก (หมายถึงว่าเป็นพวกอเมริกันหรือเปล่าก็ไม่รู้)  หรือจะเข้าข้างผู้นำ (หมายถึง ปธน. กัดดาฟี) ที่ตนไม่ชอบ

 

          แต่ในบาห์เรน สถานการณ์แตกต่างสำหรับอเมริกา คืออเมริกาชอบพอกับกษัตริย์  แต่กษัตริย์กำลังเข่นฆ่าประชาชนรักประชาธิปไตยที่อเมริกาก็ชอบด้วย (แต่อเมริกาไม่ชอบ หัวหน้ากลุ่มประชาธิปไตยบางคน เพราะเขาโปรอิหร่าน)  ก็ยิ่งตัดสินใจยาก

 

          เมื่อเอา ๒ ประเทศมาเทียบกัน ก็มองออกทันที ว่าอเมริกันชอบตัวเองมากที่สุด (นี่เขาไม่ได้เขียน ผมว่าเอง)    หรือกล่าวใหม่ว่า ผลประโยชน์ของอเมริกามาก่อนสิ่งอื่นใด  แต่เป็นผลประโยชน์ที่ซับซ้อน และมองทั้งระยะสั้นและระยะยาว

 

          ที่จริงบทความเขาเอ่ยถึงซาอุ ด้วย แต่ไม่จำเป็นต้องบันทึก ก็ได้ข้อเรียนรู้เรื่องการเมือง ระหว่างประเทศแล้ว

 

 

วิจารณ์ พานิช
๓๑ มี.ค. ๕๔