อิ่มใจ: ใส่บาตรริมโขงและพญานาคทั้งเจ็ด


ผมเขียนบันทึกนี้ด้วยความเห็นส่วนตัว หากท่านผู้รู้มีเมตตาจะช่วยแก้ไขข้อมูลหรือความเข้าใจผิดของผมก็จะเป็นพระคุณยิ่งครับ

ด้วยความที่ผมสนใจพระธาตุพนม เคยอ่านเรื่องแปลกๆที่มีผู้เขียนผู้เล่าไว้มากมายมาตั้งแต่ยังเด็ก โดยเฉพาะเรื่องพญานาค ถึง วันนี้สิ่งเหล่านั้นผุดขึ้นมาในหัวผมเหมือนกับการกรอเทปกลับ ผมเลยตั้งใจจะไปกราบพระธาตุอีกเป็นครั้งที่สามในวันอาทิตย์ที่ ๒๗ มีนาคม ซึ่งเป็นวันเดินทางกลับ อย่างน้อยก็เป็นการ "ไปลา" ก่อนกลับ เช่นเดียวกับตอน "มาไหว้" เมื่อเดินทางมาถึงเมื่อสามวันก่อน

ผมออกจากโรงพยาบาลแต่เช้า ก่อนหกโมงเสียอีก แต่ท้องฟ้าสว่างแล้ว ปั่นจักรยานที่พี่บี..สิริกร ฤทธิธาดา อุตส่าห์เอามาให้ เมื่อรู้ว่าผมตั้งใจจะเดินฝ่าลมหนาวผิดฤดูไปใส่บาตรแถววัดพระธาตุฯอีกครั้งคนเดียว

พอมีพาหนะคู่ใจ ผมก็ไปโลด จุดหมายแรกของผมวันนี้คือ พญานาคหรือพญางูที่สำคัญที่สุดในอุษาคเนย์..แม่น้ำโขง ตอนผมไปถึงตรงริมโขง เป็นช่วงเวลาที่พระสงฆ์กลุ่มใหญ่ออกบิณฑบาตเดินเรียงแถวผ่านตรงนั้นพอดี มีชาวบ้านนำกระติบข้าวเหนียวอย่างเดียวมานั่งรอใส่บาตรพระกันหลายคน เป็นภาพที่น่าประทับใจจริงๆ และทำให้ผมเข้าใจความหมายของคำว่า บิณฑบาต ที่แปลตรงตัวว่า การตกลงของก้อนข้าว ชัดเจนมากขึ้น

ส่วนพวกนักท่องเที่ยวกลุ่มใหญ่ที่มาจากจังหวัดสุรินทร์ รวมทั้งตัวผมด้วย ก็อาศัยซื้อขนมจีบใส่ถุงพลาสติกจากรถเข็นที่น่าจะขายอยู่ตรงนั้นเป็นเจ้า ประจำเป็นของใส่บาตร

ตอนใส่บาตรพระรูปสุดท้าย ผมนั่งคุกเข่าอยู่กับพื้นคนเดียว ตรงหน้า..ริมฝั่งโขง คิดถึงคุณพ่อคุณแม่ ญาติพี่น้องที่ปัตตานีอีกครั้ง โดยเฉพาะคุณย่าที่ผมเรียกอาม้า..คนที่พาผมไปวัดและรู้จักการใส่บาตรมา ตั้งแต่เด็ก ภาพอดีตที่เคยตามผู้ใหญ่ไปใส่บาตรหน้าศาลากลางจังหวัดในวันสำคัญต่างๆผุด ขึ้นมา แล้วน้ำตาจากไหนไม่รู้ก็เอ่อเบ้า ..อยากให้ทุกคนอยู่่ด้วย มาทำบุญด้วยกัน


ผมปั่นจักรยานจากริมโขงตามถนนที่ตัดตรงเข้าสู่องค์พระธาตุพนม ซึ่งมีผังที่ตั้งหันหน้ามาทางทิศตะวันออกสู่แม่น้ำสายสำคัญสายนี้อย่าง ชัดเจน ผ่านซุ้มประตูเรืองอร่ามรัษฎากร ที่มีประติมากรรมรูปยักษ์สองตนเพศชายและเพศหญิงนั่งคุกเข่ารักษาการณ์คู่กันอยู่ ตามสองรูปข้างล่าง

เมื่อมาถึงหน้าวัดพระธาตุซึ่งมีชื่อเต็มๆว่า วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร บ่งบอกถึงความเป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ผมปั่นจักรยานวนรอบด้านนอกวัด สัมผัสได้ถึงความแตกต่างจากวัดดังๆหลายแห่งที่ผมเคยไปสัมผัสมา นั่นคือความเป็นระเบียบเรียบร้อยของพื้นที่ใกล้เคียง มีการจัดสรรพื้นที่ด้านข้างให้เป็นที่ขายของ ไม่ให้ความเป็นตลาดรุกล้ำเข้าไปในวัด สมกับความเป็นศาสนสถาน ไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวที่ขาดความสำรวม

ที่ซุ้มประตูด้านหน้า ตรงหน้าบันมีข้อความสำคัญเขียนไว้ชัดๆว่า ธรรมะ ต้องชนะอธรรมเสมอ ตามภาพข้างบน

พอก้าวเข้าไปภายในวัด ความแตกต่างจากวัดดังๆทั่วไปอีกเรื่องหนึ่งก็สัมผัสได้..ความสงบและสะอาด ไม่มีเสียงประกาศผ่านไมโครโฟนชักชวนให้ทำบุญหรือซื้อวัตถุมงคล ไม่มีกิจกรรมค้าขายเอาเป็นเอาตาย

ผมตั้งใจ ว่าการเดินทางมากราบพระธาตุเช้าวันนี้ จะไม่รีบเข้าไปกราบพระธาตุก่อน แต่จะเปิดใจเรียนรู้ธรรมะจากทุกสิ่งรอบตัวที่ได้พบเห็น โดยจะเดินเวียนจากรอบนอกก่อนแล้วค่อยๆเข้าไปข้างในทีละน้อย ซึ่งจะขอถ่ายทอดเป็นภาพถ่ายที่จะเขียนแยกไว้ในอีกบันทึกหนึ่ง


ขอวกกลับมาเรื่องพญานาค

วัฒนธรรมอิสานมีความเชื่อมโยงกับพญานาคอย่างแนบแน่น ผ่านความเชื่อเรื่องเล่าที่สืบต่อกันมา ประเพณีต่างๆ รวมถึงประติมากรรมที่ปรากฏอยู่ทั่วไปหมดภายในวัดพระธาตุพนม

พระพุทธรูปปางนาคปรก ตั้งอยู่เบื้องหน้าพระมารวิชัยศาสดา พระประธานในหอพระแก้วเดิม หน้าองค์พระธาตุพนม

เสาไฟลวดลายเป็นพญานาคเกี่ยวกัน

ลายปูนปั้นรูปพญานาตรงซุ้มประตูทางเข้าไปบริเวณองค์พระธาตุด้านใน

ไม้เท้าหัวพญานาคของญาครูขี้หอม พระสังฆราชแห่งแคว้นล้านช้างที่นำชาวบ้านมาบูรณะพระธาตุพนมเมื่อ ๓๐๐ กว่าปีก่อน

ลายปูนปั้นรูปพญานาคทั้ง เจ็ด ด้านหลังแท่นประดิษฐานพระมารวิชัยศาสดา พระประธานในหอพระแก้วเดิม หน้าองค์พระธาตุพนม ในภาพเห็นแค่ห้า เพราะมีราวโลหะสีเงินบังไปสอง


ความเชื่อว่าองค์พระธาตุพนมมีพญานาคถึงเจ็ดตนเป็นผู้ดูแลรักษา และปรากฏเป็นลำแสงประหลาดในยามค่ำคืน เป็นเรื่องที่ผมเคยอ่านสมัยเด็ก ถึงวันนี้ผมพยายามหาคำตอบในอีกแง่มุมหนึ่ง เป็นไปได้หรือไม่ว่านี่เป็นกุศโลบายของคนโบราณที่จะสอนอะไรเราด้วยบุคลาธิษฐาน หรือ การสอนหลักธรรมโดยเปรียบเทียบให้เป็นบุคคล

นามของพญานาคทั้งเจ็ด คือ ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ พหุสุตะ จาคะ และปัญญา ตรงกับ อริยทรัพย์ทั้ง ๗ พระธรรมซึ่งเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ที่จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติหรือครอบครองไปถึงซึ่งความหลุดพ้นจากทุกข์หรือพระนิพพานได้ หลักธรรมที่ช่วยปกปักรักษาพระศาสนาและผู้ปฏิบัติ..พญานาคผู้ปกปักรักษาพระธาตุพนม

หมายเลขบันทึก: 433909เขียนเมื่อ 3 เมษายน 2011 07:01 น. ()แก้ไขเมื่อ 6 กันยายน 2013 23:43 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน


ความเห็น (11)

สวัสดีค่ะ

เคยไปนมัสการหลายครั้งเหมือนกันค่ะ  แต่ไม่ได้เรียนรู้เหมือนบันทึกของคุณหมอ ได้แต่ไปกราบไหว้ และเที่ยวชมไป  ที่ชอบและอยากมาบ่อย ๆคือหมูเย็นค่ะ  ที่นี่มีแห่งเดียวในประเทศไทย

ชอบบรรยากาศริมโขงตอนเช้า ๆ แลกการนั่งเรือข้ามฝั่งค่ะ

เลานึกถึงบรรพบุรุษ น้ำตาก็เอ่อเช่นเดียวกัน  อย่างเช่นเห็นของที่พ่อ แม่ หรือปู่ ย่า ยาย ชอบทาน  จะน้ำตาไหล คิดว่า หากท่านอยู่ก็จะซื้อให้ทาน หรือจะทำทุกอย่างให้พวกท่านมีความสุขค่ะ

สาธุ....ค่ะคุณหมอ

Ico48

  • ครับ พี่คิม เวลาเราเดินทางไปพร้อมคนอื่น ผมก็ไม่ค่อยมีเวลาเรียนรู้ในรายละเอียด ถ้ามัวชักช้าก็เป็นตัวถ่วงคนอื่นเขา
  • ผมจึงชอบปลีกตัวไปเที่ยวแบบคนเดียว คือ เที่ยวคนเดียวไปเลย หรือถ้าไปเป็นกลุ่ม ก็จะใช้วิธีแอบไป เช่น ตอนเช้ามืด ที่คนอื่นยังนอนอยู่ ก็จะแว๊บออกไปคนเดียวครับ
  • ที่พิษณูโลก อากาศเป็นไงครับ ยังหนาวหรือเปล่า

สวัสดีค่ะ

มาติดตามอ่านข่าวน้ำท่วมภาคใต้ค่ะ  ได้โอกาสแวะมารับเม้นท์จากคุณหมอ

อากาศที่พิษณุโลก ๑ วันมี ๓ ฤดูกาลค่ะ  วันนี้ตอนเช้มืดหนาว ฝนตก และตอนนี้เริ่มร้อน  แล้วค่ะ

ตอนนี้ไม่อยากเดินทางค่ะ  อยู่บ้านเงียบ ๆ รู้สึกดีค่ะ

สวัสดีค่ะ

ขอมาแวะอิ่มใจ อิ่มบุญด้วยคนน่ะค่ะ

พระธาตุพนมยังไม่เคยไปเลยค่ะ

ดูสวย สงบ จริงๆ ค่ะ  ชอบภาพที่ซุ้มประตูด้านหน้า ที่มีข้อความเขียนว่า

"ธรรม ต้อง ชนะอธรรม เสมอ"

ขอบคุณนะค่ะ

แล้วสรุปว่าแม่น้ำโขง มีพญานาค อยู่จริงๆ ป่ะค่ะ (เป็นความอยากรู้ส่วนตัวค่ะ)

 

Ico48

  • อากาศที่แตกต่างรุนแรงแบบนี้แหละครับที่ผมกลัว มีร้อนและหนาวมากในวันเดียวกัน แสดงว่าระบบสมดุลมันแย่ลง

Ico48

  • ผมก็ไปเป็นครั้งแรกในชีวิต และมีเวลา"อยู่"ที่วัดนาน จึงพยายามสังเกตและเรียนรู้
  • หลายครั้งเราเที่ยวแบบ"เก็บแต้ม" หรือ"เช็คลิสต์" จนจำไม่ได้ว่าไปที่ไหนมาบ้าง "รู้"อะไรเพิ่มขึ้นบ้าง ตัวอย่างเช่น ไหว้พระเก้าวัดในวันเดียว ต้องคิด ต้องคิดแล้วครับว่า กำลังทำอะไรอยู่
  • เรื่องแม่น้ำโขงมีพญานาคหรือเปล่า ผมคงตอบไม่ได้ครับ แต่สำหรับผม ผมคิดว่า แม่น้ำโขง คือ พญานาค ครับ และมีอิทธิฤทธิ์สร้างความอุดมสมบูรณ์ก็ได้ ความหายนะก็ได้

ขอร่วมอนุโมทนาบุญกับคุณหมอนาย เต็มศักดิ์ พึ่งรัศมี ด้วยนะคะ  อิ่มใจด้วยค่ะ  สาธุ..

ไหว้พระเก้าวัดในวันเดียว ต้องคิด ต้องคิดแล้วครับว่า กำลังทำอะไรอยู่

เห็นด้วยอย่างมากค่ะ..

บันทึกไปนมัสการพระธาตุ ทริปนี้  เหมือนได้ติดตามไปนมัสการ  ได้ติดตามไปร่วมทำบุญ และเที่ยวด้วยเลยค่ะ  

ขอบคุณค่ะ..

on time

  • อยากให้สมัครเป็นสมาชิก G2K แล้วร่วมเขียนบันทึกด้วยนะครับ

เก็บตกบันทึกการเดินทางอ.หมอ ครู พระ ขนาดเป็น armchair traveller ยังละเอียดปานนี้

เสมือนช่วงเรียนวิชาทัวร์วัด ค่อยๆ ละเลียดๆ ไปทีละด่าน ผ่านช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ลงมาธรณีประตู รู้สึกดีๆ มากค่ะ .. ทึ่งกับนัยยะ พญานาคทั้ง ๗ แบบเข็มขัดสั้นกันเลยค่ะ

ขอบพระคุณท่านไกด์กิติมศักดิ์ อ. หมอเต็ม เติมฝัน สุขสันต์วันปีใหม่ไทยนะเจ้าค่ะ :)

Ico48

  • สมัยเด็กๆ ผมชอบอ่านต่วยตูนพิเศา แบบเรื่องลึกลับเกร็ดประวัติศาสตร์ อะครับ เลยติดใจเรื่องพญานาค ๗​ ตน ที่กลายเป็นลำแสงวูบวาบพุ่งมาที่องค์พระธาตุ จนป่านนี้ยังจำได้แม่นเลย

หมั่นสะสมอริยทรัพย์ทั้ง๗ ก็ชื่อว่าได้พบพญานาคทั้ง๗แล้วค่ะ....

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี