ผู้เขียนรู้สึกชื่นชมเพื่อนสนิทคนหนึ่ง  ที่สามารถพูดภาษาพม่าได้อย่างคล่องแคล่ว   เนื่องจากอาศัยอยู่พื้นที่เขตติดต่อกับประเทศพม่า  ปัจจุบันเพื่อนคนนี้ได้ใช้ความรุ้ในการเป็นล่าม ติดต่อกับหน่วยงานและองค์กรต่างๆ  เพื่อนำประโยชน์สุขมาให้เยาวชนพม่า และมุ่งมั่นพัฒนาเด็กๆพม่าที่อยู่ตามศูนย์ให้ความช่วยเหลือในด้านต่างๆ  ให้เยาวชนพม่าได้รับการศึกษา  มีความรู้ความเข้าใจที่จะดำเนินชีวิตอยู่ในสังคมโลกได้อย่างมีความสุข 

 

                ทุกครั้งที่เพื่อนคนนี้  มาเรียนการอ่าน และการเขียนภาษาพม่าเพิ่มเติม   ที่มหาวิทยาลัย   ผู้เขียนจะพยายามเรียนรู้ภาษาพม่า  วรรณกรรม  และวัฒนธรรมอันดีงามของพม่าไปกับเพื่อนด้วย   ผู้เขียนคิดว่าภาษาพม่าน่าเรียนรู้ และท้าทายให้เรียนรู้ยิ่งนัก  แม้จะเรียนยากด้วยโครงสร้างทางภาษา  การใช้ไวยกรณ์ที่ผู้เขียนไม่คุ้นเคย  แต่ยังไม่ย่อท้อ  พยายามจดจำคำศัพท์ให้ได้ไปทีละเล็กละน้อยก่อน  อาจจะเรียนรู้ได้ไม่ถึงขั้นนำไปใช้ได้ดี   แต่ก็ขอให้มีความรู้ในภาษาของคนบ้านใกล้ เรือนเคียง  พอสื่อสารกันได้ก็พอ  เพื่อจะได้บันทึกไว้ว่าเป็นความภาคภูมิใจในชีวิตอีกเรื่องหนึ่ง

 

ผู้เขียนเคยไปพม่ามาหลายต่อหลายครั้งแต่ไม่เคยได้สื่อสารด้วยภาษาพม่าเลย  ทั้งที่ทุกครั้งที่ไป  ไม่ว่าจะไปขอถ่ายภาพหรือซื้อสินค้า  ชาวพม่าจะต้อนรับด้วยอัธยาศัยไมตรีอันน่าประทับใจเสมอ

 

      ทุกวันนี้ผู้เขียนยังคงฝึกฝนภาษาพม่าต่อไป   เพราะมีความหวังว่าจะไปเที่ยวพม่าอีกหลายครั้ง และครั้งต่อไป  จะพยายามไม่ใช้ล่าม  ยิ่งค้นคว้าและฝึกฝน ทำให้พบว่าภาษาพม่าน่าเรียนรู้ บางส่วนที่ไดก้เรียนรู้จากเพื่อน คือ ภาษาพม่ามีความคล้ายกับภาษาไทย เพราะมีภาษาถิ่น อยู่หลายท้องที่ เช่นคนย่างกุ้งจะมีสำเนียง ที่แตกต่างจากพื้นที่อื่นเพราะออกเสียงสูงต่ำแตกต่างกัน  คงจะเหมือนกับภาษาไทยของคนกรุงเทพฯกับภาษาไทยของคนต่างจังหวัด  ถึงแม้จะสื่อสารด้วยภาษาราชการเหมือนกันแต่มีสำเนียงต่างกัน  คนต่างจังหวัดไม่รู้ตัวว่าพูดสำเนียงเหน่อแต่คนกรุงเทพฯ เขาจะจับได้เอง

   

( การแสดงชุดมนต์รักลูกทุ่งของเด็กๆชาวพม่า)

         ภาษาพม่า  จัดอยู่ในตระกูลภาษา  ทิเบต – พม่า  ภาษาพม่า มีตัวอักษรพม่าซึ่งดัดแปลงมาจากภาษามอญ เป็นภาษาที่มีระดับเสียงวรรณยุกต์ 4 เสียง จัดอยู่ในตระกูลภาษาพรามี  บันทึกนี้  แม้จะยังไม่มีข้อมูลจากประสบการณ์ตรงของผู้เขียนให้นำไปใช้อ้างอิงได้  แต่ผู้เขียนได้รวบรวมคำในภาพม่าที่น่าเรียนรู้ไว้ในเบื้องต้น  ให้ผู้อ่านได้รู้จักและคุ้นเคยกับภาษาพม่ายิ่งขึ้น....เริ่มตั้งแต่  การทักทายกัน  ในชีวิตประจำวัน   เช่น

  มิงกะลาบา : สวัสดี  

 เจซูติน บาแด : ขอบคุณมาก  

 เจซูเบ :  ขอบใจ

 ควินโละ  บ่าหน่อ  :  ขอโทษ

 

ภาษาพม่าจากข้อมูลท่องเที่ยวประเทศพม่า    จากเว็บไซต์http://www.oceansmile.com/Phama/PasaPhama.htm มีคำพื้นฐานที่ใช้ในการสื่อสารในชีวิตประจำวันหลายคำ  เช่น 

หม่อง (Maung) : ใช้เรียกเด็กผู้ชายและคนหนุ่มโสด
อู (U) : กระเด๊าะ : ขอโทษ (Sorry)ใช้เรียกผู้ใหญ่หรือผู้อาวโสชาย
ม่ะ (Ma) : ใช้เรียกเด็กผู้หญิงและสาวโสด
ดอว์ (Daw) : ใช้เรียกสตรีที่มีการศึกษา
อะโก / อะมะ : พี่ชาย / พี่สาว
อะเผ่ / อะเหม่ : พ่อ / แม่
อะโพ / อะพวา : คุณปู่คุณตา / คุณย่าคุณยาย
เย่าจา / เหมมะ : ผู้ชาย / ผู้หญิง
ยีซา : แฟน คนรัก
หลีน / มะย้า : สามี / ภรรยา
หยิ่นมอง : คนขับรถ
ซายา / ซายามะ : ครูชาย/ครูหญิง
ซิดดั้ด/เย : ทหาร/ตำรวจ
ไหน่หงั่นชาตา : ชาวต่างประเทศ
โบล่ : ฝรั่ง โยเดีย : คนไทย
เหมี่ยนหม่า : ชาวพม่า
ล่ะเด่,ช้อเด่ : สวยมาก, น่ารักมาก
ค้านเด่ : หล่อมาก
ตาตา : ลาก่อน

ดีเนะ : วันนี้
มาเนะก้ะ : เมื่อวานนี้
มาเนะเผี่ยน : พรุ่งนี้
ซ้อซ้อ : เช้าๆ
มาเนะ : ตอนเช้า
นิเหล่ : ตอนกลางวัน
เงียะเหน่ : ตอนเย็น
เงียะ : กลางคืน
ตัว : ไป
เชตัว : ไปตลาด
ฉิฉิ่น : เดิน
ปี : วิ่ง
ขะยี : เดินทาง
ตินบอตัว : ตรงไป

ไบซ้าเดะ : หิว
ทะมิ้นซ้าเดะ : หิวข้าว
อะยาต่าชิเดะ : อร่อยมาก
วาบิ : อิ่ม
เหย่เกโดะ : น้ำแข็งก้อน
เหย่ต้ะ : น้ำเปล่า
เหย่นวย : น้ำร้อน
เหย่เอะ : น้ำเย็น
หงะปยาเหย่ : น้ำปลา
กะจา : น้ำตาล
ทะมิ้น : ข้าวสวย
ซามปะยื่ว : ข้าวต้ม
เก้างึน : ข้าวเหนียว
เต็ดเต่ดลก : มังสวิรัติ
อะย่วย : ผัก
บ่าล่อวเหล่ : เท่าไหร่

การนับเลขภาษาพม่า

ติท = 1
หนิท = 2
โตง = 3
เล = 4
งา = 5
ชัก = 6
คูนิ = 7
ชิท = 8
โก = 9
ติทเซ = 10
ติทยาร์ = 100
ติทท็อง = 1000 

      แค่ข้อมูลบางส่วนที่นำเสนอมาผู้อ่านคงคิดเหมือนผู้เขียนว่า  ภาษาพม่าน่าเรียนรู้   และเพราะเขาอยู่ใกล้ชิดกับเรา  รู้ไว้ใช่ว่าใส่บ่าแบกหาม ใช่ไหมคะ  หากมีโอกาสได้ไปท่องเที่ยวประเทศพม่า  ก็ลองพยายามสื่อสารกับเขา  จะพูดถูกผิดอย่างไร  เขาคงไม่ถือสา  เวลาพูดภาษาพม่า  ให้สร้างสัมพันธภาพที่ดี ด้วยการทำตาโตๆ  ขณะทักทายเขา เพื่อเป็นการแสดงความสนใจ  เขาจะรู้สึกประทับใจค่ะ