แม่บ้านทุกคนรู้จักน้ำมันพืชเป็นอย่างดี แต่จะรู้ไหมว่า หากไม่ระวัง ใช้ไม่ถูกวิธีก็ส่งผลอันตรายต่อสุขภาพของสมาชิกในครอบครัวได้อย่างไม่น่าเชื่อ

ใช้น้ำมันพืชอย่างไร..ให้ปลอดภัย

โดย meepole

แม่บ้าน พ่อบ้าน ทุกคนรู้จักน้ำมันพืชเป็นอย่างดี (ย้อนอ่านเรื่องที่ผ่านมาได้ค่ะ) แต่จะรู้ไหมว่า หากไม่ระวัง ใช้ไม่ถูกวิธีก็ส่งผลอันตรายต่อสุขภาพของสมาชิกในครอบครัวได้อย่างไม่น่าเชื่อ ดังนั้นอย่ามองข้ามความปลอดภัย

ข้อควรปฎิบัติในการใช้น้ำมันพืชให้ปลอดภัย

ลองหันกลับไปสำรวจพฤติกรรมการใช้น้ำมันเพื่อปรุงอาหารของเราในบ้านกันดูนะคะ

  • ปิดฝาขวดน้ำมันหรือภาชนะที่ใส่น้ำมันให้สนิททุกครั้งหลังใช้เสร็จ เพื่อป้องกันหรือลดโอกาสที่จะทำให้น้ำมัน หรือ อาหารสัมผัสกับออกซิเจน

 

  • น้ำมันพืชปกติสามารถเก็บในอุณหภูมิห้องได้โดยไม่จำเป็นต้องเก็บในตู้เย็น แต่ถ้าเป็นน้ำมันที่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อนสูงมาก เช่น น้ำมันดอกคำฝอย น้ำมันทานตะวัน และน้ำมันถั่วเหลือง ควรเก็บในตู้เย็น เพราะน้ำมันกลุ่มนี้จะทำปฏิกิริยากับอากาศได้เร็ว ทำให้น้ำมันเสื่อมสภาพได้ง่าย แต่ถ้าใช้หมดเร็วก็อาจไม่จำเป็น
  •    ควรใช้น้ำมันทอดอาหารเพียงครั้งเดียว หากเกิดฟองระหว่างทอดให้หมั่นช้อนฟองและเศษชิ้นอาหารที่แตกตัวระหว่างการทอดออกไป เพื่อลดการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน และลดความเสี่ยงจากสารโพลาร์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะความดันเลือดสูง

 

  •  ควรป้องกันการเกิดออกซิเดชันให้มากที่สุด ซึ่งทำได้โดยป้องกันหรือลดโอกาสที่จะทำให้น้ำมัน หรือ อาหารสัมผัสกับออกซิเจน เช่น ปิดฝาขวดน้ำมันหรือภาชนะที่ใส่น้ำมันให้สนิททุกครั้งหลังใช้เสร็จ

 

  • การทอดอาหารที่มีความชื้นสูง ไม่ควรนำน้ำมันไปทอดซ้ำอีกเพราะจะเกิดควันได้เร็วกว่าเดิมเนื่องจากความชื้นในอาหารจะเร่งการเกิดปฏิกิริยาการแตกตัวของน้ำมัน
  • ควรใช้น้ำมันใหม่ในการปรุงอาหาร เพื่อป้องกันสารก่อมะเร็งและโรคหัวใจและหลอดเลือด ที่สำคัญควรเลือกน้ำมันจากองค์ประกอบของกรดไขมัน

 

  • หลีกเลี่ยงน้ำมันที่ใส่สารกันหืนสังเคราะห์ เช่น Butylated hydroxyanisole (BHA) Butylated hydroxytoluene (BHT) Tert-butylhydroquinone (TBHQ) ซึ่งอาจให้ผลร้ายต่อร่างกายได้ เนื่องจากพบว่าสารเหล่านี้อาจเป็นสารก่อมะเร็ง

 อันนี้คงลำบากหน่อยที่แม่บ้านทั่วไปจะรับรู้ ต้องอ่านฉลาก หรือไม่ก็ดูโฆษณาสรรพคุณ ว่าเขาเติมอะไรให้น้ำมัน (เพิ่มมูลค่าและราคาสินค้า ด้วย)

  •   น้ำมันเหลือใช้หากจะเก็บในกระทะ หรือภาชนะใดๆต้องปิดฝา เพื่อป้องกันฝุ่นหรือเชื้อโรค อันนี้หลายคนอาจคิดไม่ถึงว่ามีเชื้อที่สามารถเจริญได้ดีในน้ำมัน แต่ meepole ขอยืนยันว่ามีแน่นอน(งานวิจัยศึกษาร่วมกับเพื่อนที่มาเลเซีย) แม้แต่น้ำมันใหม่ และบางชนิดเป็นตรายต่อสุขภาพได้

ที่สำคัญคือน้ำมันที่ใช้แล้วไม่ควรเททิ้งลงในท่อระบายน้ำ ควรตั้งให้เย็นแล้วเทใส่ถุงพลาสติกมัดให้แน่นแล้วนำไปทิ้งถังขยะ

สิ่งที่อยากเห็นและให้เกิดขึ้นจริงจัง

ปัจจุบันน้ำมันบริโภคและน้ำมันเชื้อเพลิงแพงมากขึ้น น้ำมันที่ผ่านการทอดอาหารในต่างประเทศสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้สองทาง คือผสมทำเป็นอาหารสัตว์ และสกัดใหม่เป็นน้ำมันไบโอดีเซล

หากชุมชนทั่วประเทศประสบความสำเร็จในการรณรงค์นำน้ำมันใช้แล้วมารีไซเคิลและนำกลับมาใช้เป็นแหล่งพลังงานทางเลือกสำหรับชุมชนทั้งในชนบทและเมือง นอกจากจะลดความเสี่ยงของผู้บริโภคจากการบริโภคน้ำมันทอดซ้ำและเป็นทางออกให้กับผู้ประกอบการในการกำจัดน้ำมันที่เสื่อมคุณภาพทิ้งตามกฏหมาย โดยจะมีรายได้จากการจำหน่ายน้ำมันใช้แล้ว ยังจะช่วยลดปัญหาการอุดตันของไขมันในท่อระบายน้ำได้อีกทางหนึ่งด้วย เพียงแต่ฝ่ายรัฐต้องรณรงค์อย่างจริงจัง และชาวบ้านตระหนักถึงปัญหา ที่จะเกิดการทิ้งน้ำมันเหลือใช้ลงในที่สาธารณะ มีจิตสาธารณะห่วงใยสิ่งแวดล้อมร่วมกัน โดยออกมาในรูปการปฏิบัติจริงจัง คงจะดีไม่น้อย