วันนี้ (3 ส.ค.49) ผมเข้าประชุมคณะกรรมการบริหารแผน คณะที่ 3 ของ สสส. มีการนำเสนอแบบรายงานความก้าวหน้าประจำเดือนของแผนงานและของแผน
คณะกรรมการร่วมกันให้ความเห็นว่า การมีรายงานความก้าวหน้าประจำเดือนเป็นสิ่งที่ดี เป็นประโยชน์ แต่มีประเด็นที่พึงระวัง 2 ประการ
1. รายงานความก้าวหน้ากับระบบติดตามงาน อาจไม่ใช่สิ่งเดียวกัน
2. รายงานความก้าวหน้าเป็นตาราง อาจมีข้อจำกัด และอาจชักนำไปสู่วิธีคิดที่ตกยุค ผิดกระบวนทัศน์
ระบบการติดตามงานต้องมีหลายกลไก เช่นมีคณะกรรมการชี้ทิศทาง ที่ประชุมรับทราบและแนะนำผู้ทำโครงการ มีการประชุมสม่ำเสมอ มีรายงานนำมาเสนอในคณะกรรมการบริหารแผนฝ่ายบริหารของ สสส. น่าจะติดตามงานทั้งติดตามภาพรวมและติดตาม "จับภาพ" ความสำเร็จเล็ก ๆ น้อย ๆ เอามาขับเคลื่อนขยายความสำเร็จ
แต่ที่ผมเห็นว่าเป็นเรื่องใหญ่มากและใหญ่ระดับประเทศทีเดียว คือการงมงายอยู่กับกระบวนทัศน์เก่าของยุคอุตสาหกรรมหรือยุค 50 ปีก่อน เป็นกระบวนทัศน์ของการประเมินผลงาน ติดตามงานเพื่อดูเพียงว่าดำเนินการตามแผนหรือไม่ ผมเห็นแนวทางเช่นนี้ของ กพร. และทริสแล้วตกใจมาก ว่าการปฏิรูประบบราชการของเรากลายเป็นปฏิรูปกลับไปที่กระบวนทัศน์การทำงานและติดตามผลยุคดีทรอยท์เชียวหรือ
งานของ สสส. เป็นงานสร้างสรรค์ สร้างนวัตกรรมในการสร้างเสริมสุขภาพ การบริหารโครงการและการประเมินความก้าวหน้า - ประเมินผลโครงการต้องใช้หลักการ Empowerment Evaluation ต้องใช้กระบวนทัศน์ของ Chaordic Management หรือ Organic System ไม่ใช่ใช้กระบวนทัศน์ของ I - P - O Mechanical System
จุดสำคัญที่สุดในการจัดการและการติดตามผลของงานในลักษณะนี้ คือการตาม "จับภาพ" หาประกายความสำเร็จหรือหน่ออ่อนของความสำเร็จ หรือสะเก็ดความสำเร็จเล็ก ๆ เพื่อนำมาดำเนินการขยายผลด้วยเครื่องมือ Appreciative Inquiry
วิจารณ์ พานิช
4 ส.ค.49
กำลังจะนำเสนอความก้าวหน้า โครงการกับ สสส พอดี ได้มีโอกาสมาอ่านรู้สึกดีค่ะ สามารถนำไปให้ได้ ขอบคุณนะคะ