ผมเขียนบันทึกเรื่องโครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษกมา (คปก.) เป็นระยะๆ   อ่านได้ที่นี่   บัดนี้ได้เห็นโอกาสเกิดการทำงานแบบใหม่ – การทำงานแบบบูรณาการระหว่างหน่วยงานขึ้นในสังคมไทย

          ในการประชุมคณะกรรมการนโยบาย คปก. เมื่อวันที่ ๒๒ ก.พ. ๕๔   มีการนำเสนอร่างโครงการ คปก. ระยะที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๖๙) ขอคำแนะนำจากคณะกรรมการ   คำแนะนำที่ได้รับคือ อย่าเสนอเป็นโครงการแยกโดดเดี่ยวอย่างในระยะแรก   ให้มีส่วนที่บูรณาการกับโครงการวิจัย และโครงการพัฒนาบุคลากรอื่นๆ ด้วย   โดยชี้ให้เห็นจุดแข็งของ คปก. ด้านการจัดการให้ได้บัณฑิต ป. เอก และได้ผลงานวิจัยคุณภาพสูง ในเวลาเดียวกัน   โดยค่าใช้จ่ายต่ำกว่าส่งไปต่างประเทศประมาณ ๔ เท่า

          หน่วยงานที่มีโครงการ สามารถบูรณาการเข้ากับ คปก. ได้ ได้แก่ วช. (และ ๕ ส.) ที่มีงบประมาณวิจัยเพิ่มในปี ๒๕๕๕ จำนวน ๑ พันล้านบาท สำหรับการวิจัยพุ่งเป้า ๕ เรื่อง คือข้าว ปาล์มน้ำมัน ยาง logistics และการท่องเที่ยว   โดยจะเชื่อมโยงทุน คปก. เข้ากับโครงการวิจัย ๕ เป้านี้  และในปีต่อๆ ไป วช. จะรับให้ทุนวิจัยส่วนหนึ่ง (เช่น ๑ ล้านบาท) แก่ อาจารย์ที่ปรึกษา คปก. แต่ละทุน   เท่ากับเป็นการร่วมจ่ายทุนไปในตัว  เป็นต้น

          สกอ. มีโครงการพัฒนาอาจารย์ในมหาวิทยาลัย ๑๕,๐๐๐ ทุน  ส่วนหนึ่งสามารถเอามาให้ คปก. ดำเนินการ  คล้ายๆ บริษัททีวีว่าจ้างโรงงานผลิตตาม spec ของตน  คปก. เปรียบเสมือนโรงงานผลิต ป. เอก  สามารถผลิตตาม spec ที่เจ้าของทุนต้องการ   เช่นกองทุนพลังงาน อาจเอาเงินมาให้ผลิต ป. เอกด้านพลังงาน ๕๐ ทุน เป็นเงิน ๑๐๐ ล้านบาท เป็นต้น  มีการให้ข้อมูลในที่ประชุม ว่ามีแหล่งทุนสำหรับการวิจัยหลากหลายด้าน ที่ต้องการนักวิจัยมือดีไปทำงานวิจัยด้านนั้นๆ  สามารถ “ว่าจ้าง” คปก. ดำเนินการผลิตได้ในหลากหลายด้าน

          ที่จริง “แหล่งผลิต” ป. เอก คือมหาวิทยาลัย  คปก. เป็น “ผู้จัดการ” มากกว่า   คปก. สามารถจัดการผลิต ป. เอก ตาม brand ที่เจ้าของ brand ต้องการ   ดังนั้น คปก. จะต้องสร้างทักษะในการทำงานและสร้างความสัมพันธ์ให้จุดเด่นคือเจ้าของ brand ที่เป็นเจ้าของเงิน  ไม่เน้น brand คปก./สกว. อย่างในช่วง ๑๕ ปีแรกของ คปก.  นี่คือ key success factor ของ คปก. ใน ๑๕ ปีที่สอง

           เป็นการทำงานบูรณาการกับ (๑) หน่วยงานเจ้าของโครงการผลิต ป. เอก ที่มีทุนสร้างคน  (๒) หน่วยงานจัดการงานวิจัย ที่มีทุนวิจัย  (๓) หน่วยงาน/ธุรกิจเอกชน ที่ต้องการผลงานวิจัย และมีทุนวิจัย  และ (๔) มหาวิทยาลัยผู้ผลิต ป. เอก

          เป็นการบูรณาการ คปก. ที่จัดได้ว่าเป็น การจัดการทุนปริญญาเอกระดับเซียน   เข้าไปรับใช้โครงการสร้างคนระดับ ป. เอก  และรับใช้ความต้องการผลงานวิจัยชนิดพุ่งเป้า (demand-pull)   โดย สกว./คปก. มีทุนของตนเองบ้าง เอาไว้อุดหนุนการวิจัยแบบ researcher-initiated หรือ supply-push

 

 

วิจารณ์ พานิช
๒๒ ก.พ. ๕๔