ICT กับการออกแบบการเรียนรู้ ...ไม่ยากอย่างที่คิด
ถ้าเราแบ่งการจัดการศึกษาออกเป็น 2 ภาคส่วน ภาคส่วนที่หนึ่ง คือ ภาคส่วนของการบริหารจัดการ อีกภาคส่วนหนึ่ง คือ ภาคส่วนของการจัดการเรียนรู้ การใช้ ICT ในการจัดการเรียนรู้ หมายถึง ใช้ ICTเป็นเครื่องมือของครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และให้นักเรียนใช้เป็นเครื่องมือในการแสวงหาความรู้ สร้างองค์ความรู้ และนำเสนอผลการเรียนรู้ ดังนั้นการออกแบบการเรียนรู้ที่ใช้ ICT ก็เหมือนกับการออกแบบการเรียนรู้โดยทั่วๆ ไป เพียงแค่ออกแบบให้ครูมีการใช้สื่อหรือแหล่งเรียนรู้ด้าน ICT นักเรียนได้ใช้ ICT แสวงหาความรู้ สร้างองค์ความรู้และเสนอผลการเรียนรู้
ในการออกแบบการเรียนรู้ โดยทั่ว ๆ ไปเรายึดหน่วยการเรียนรู้เป็นโครงสร้างหลักในการออกแบบ ซึ่งจะมีองค์ประกอบและรายละเอียดดังนี้
1. การกำหนดจุดประสงค์การเรียนรู้ ในแต่ละหน่วยจะมีจุดประสงค์การเรียนรู้กำกับไว้ว่าเมื่อผู้เรียนเรียน จบหน่วยการเรียนรู้นี้แล้ว จะต้องมีความรู้ ความเข้าใจ มีทักษะ และเจตคติอย่างไรบ้าง ในแต่ละหน่วยการเรียนรู้อาจมีจุดประสงค์มากน้อยแตกต่างกันไป และเมื่อวิเคราะห์รายละเอียดแล้วยังอาจแยกจุดประสงค์เหล่านั้นออกไปเป็นจุดประสงค์ย่อย ๆ ได้อีก
2. การกำหนดกิจกรรมการเรียนรู้ เมื่อเราวิเคราะห์จุดประสงค์ได้จุดประสงค์ย่อย ๆ ออกมา ซึ่งมีนักเรียนในรูปของจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เราจึงจะได้พฤติกรรมที่คาดหวังว่าจะเกิดขึ้นกับนักเรียน ซึ่งนั่นก็คือกิจกรรมที่ผู้เรียนต้องทำและเมื่อทำได้ แสดงว่าผู้เรียนบรรลุจุดประสงค์ (เกิดการเรียนรู้) ในขั้นนี้ครูสามารถออกแบบกิจกรรมให้ผู้เรียนได้ใช้ ICT เพื่อการแสวงหาความรู้ การสร้างองค์ความรู้และการนำเสนอผลการเรียนรู้
3. กำหนดภาระงาน ชิ้นงานของครู ที่จะเอื้ออำนวยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามจุดประสงค์ ซึ่งควรพิจารณาว่าภาระงานใด ชิ้นงานใด ครูจำเป็นต้องใช้ความสามารถด้าน ICT มาช่วยลดภาระของครูหรือเพิ่มประสิทธิภาพการสอนของครูได้
4. กำหนดภาระงาน ชิ้นงานของนักเรียน นี้จะนำไปสู่การบรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ และแสดงว่าผู้เรียน มีความรู้ มีทักษะและเจตคติต่อเรื่องนั้น ๆ แล้ว โดยพิจารณาให้ผู้เรียนได้ใช้ความสามารถด้าน ICT มาช่วยนำเสนอผลการเรียนรู้
5. กำหนดรูปแบบการประเมินผล ให้สอดคล้องกับกิจกรรมการเรียนรู้ ภาระงานและชิ้นงานของนักเรียน โดยคำนึงถึงการใช้ ICT มาใช้ลดภาระของครูและเพิ่มประสิทธิภาพของการประเมินได้
