การเรียนรู้วิทยาศาสตร์สู่ทักษะสำคัญ

 

การเรียนรู้วิทยาศาสตร์สู่การพัฒนาทักษะสำคัญในเด็กปฐมวัย

 

                การเรียนรู้วิทยาศาสตร์หรือการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ให้กับเด็กปฐมวัยนั้น ถือเป็นการจัดกิจกรรมในเรื่องของสิ่งที่อยู่ล้อมรอบตัวเด็ก สิ่งที่ล้อมรอบตัวเด็กคือสิ่งที่ใกล้ชิดเด็กซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับพืช   สัตว์  มนุษย์   ดิน  น้ำ  อากาศ  แสง   เสียง   ต้นไม้     เป็นต้น  ผู้ที่จัดกิจกรรมที่เป็นครูมีจุดประสงค์ต้องการให้เด็กได้ลงมือปฎิบัติโดยให้เด็กได้ใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า       ให้เด็กได้สังเกต  ได้ทดลอง      และค้นหาคำตอบจากประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์ที่ได้สัมผัสจากสิ่งที่มีอยู่ในชีวิตประจำวัน    การได้ปฏิบัติกิจกรรมทางวิทยาศาสตร์ทำให้เกิดการพัฒนาทักษะสำคัญแก่เด็กปฐมวัย  ซึ่งได้แก่

                ความสามารถในการสังเกต   การจำแนกประเภท   การวัด  การคำนวณ   การจัดกระทำข้อมูล   การสื่อความหมาย   การลงความเห็นจากข้อมูล    การพยากรณ์  การตั้งสมมติฐาน    ถ้าพูดง่ายๆ  คือ  ความสามารถในการคิดและความสามารถในการแสวงหาความรู้ที่ได้รับการฝึกฝนจนเกิดความชำนาญ   จนกลายมาเป็นทักษะทางปัญญาก่อให้เกิดเป็นพฤติกรรมการเรียนรู้ที่ปรากฎอยู่ในตัวของแต่ละบุคคล   จำเป็นต้องปลูกฝังตั้งแต่ช่วงปฐมวัย             

                ลักษณะของการจัดกิจกรรมนั้น จะต้องเปิดโอกาสให้เด็กได้สังเกตได้ด้วยตนเอง    ครูเป็นผู้กำหนดสถานการณ์  จัดเตรียมสภาพแวดล้อม  วัสดุอุปกรณ์   กำหนดการจัดกิจกรรมให้เด็กได้กระทำหรือทดลองเป็นกลุ่ม  เดี่ยว  อย่างเช่นจากงานวิจัยที่จัดกิจกรรมให้นักเรียนได้ทดลองกิจกรรมที่มีชื่อว่า  เรือล่ม  โดย ครูได้กำหนดและจัดหาอุปกรณ์คือ  เรือกระดาษ   ลูกแก้ว   ผ้าเช็ดน้ำ  อ่างใส่น้ำ     เด็กเรียนรู้จากการได้พับเรือกระดาษ  และการได้สังเกต  ทดลองจากการตอบคำถามว่าเรือกระดาษนี้หนักหรือเบา   ลอยน้ำหรือจมน้ำ   เด็กอธิบายว่าลอยน้ำได้เพราะมันเบา    เด็กลองนำเรือกระดาษลอยน้ำ   เด็กได้สังเกตว่า  เรือกระดาษลอยได้   ต่อจากนั้นเด็กได้ทดลองต่ออีกโดยการใส่ลูกแก้วลงไปในเรือทีละคน  เด็กตอบคำถามว่าถ้าใส่ลูกแก้วทีละลูก     เรือมีทั้งจะจมหรือลอยน้ำได้  เด็กบางคนบอกจมเพราะใส่ลูกแก้ว  เด็กบางคนบอกลอยได้เพราะเคยเห็นเรือบรรทุกของตั้งเยอะก็ไม่เห็นจม ยังลอยน้ำได้เลย     หลังจากนั้นให้เด็กลองใส่ลูกแก้วทีละลูกเรื่อยๆ   จนกระทั่งมีจำนวนมากจนกระทั่งเรือจมซึ่งเด็กได้เห็นจากสถานการณ์จริงๆ   จากกิจกรรมดังกล่าวเป็นสิ่งที่เด็กได้ทดลองปฏิบัติจริง 

             จากกิจกรรมดังกล่าวเด็กได้เรียนรู้ในเรื่องการลอย  จมของเรือ    การรู้จักความหนัก  เบา    การได้สัมผัสกับวัสดุที่นำมาทดลอง      การเปรียบเทียบหนัก-  เบา     การลอย-  จม  การสืบค้นหาคำตอบจากการใช้คำถามของครูที่กระตุ้นให้เด็กได้คิดหาคำตอบ    การปฏิบัติการทดลองด้วยตนเอง   การสื่อสารด้วยการใช้คำพูด  คำถาม  คำตอบ     สำหรับการสื่อสารเป็นทักษะที่มีความสำคัญต่อการเรียนรู้ หรือถือว่าเป็นการพัฒนาการด้านภาษาซึ่งเป็นรากฐานที่สำคัญของชีวิต