เมื่อตั้งวงพูดคุยกันมาได้สักระยะหนึ่ง ทุกคนก็เห็นพ้องกันว่าในกระบวนการของ Lesson Study นั้นมีทักษะมากมายที่ผู้สนใจต้องเริ่มฝึกฝนกันอย่างจริงจัง ได้แก่
- การเปิดใจกว้าง สร้างกลุ่มกัลยาณมิตรที่จะช่วยกันเรียนรู้ และเรียนรู้ร่วมกัน
- การฟังอย่างลึกซึ้ง
- การสร้างสถานการณ์ปัญหาที่พาผู้เรียนไปสู่แนวคิดสำคัญของบทเรียน
- การสังเกต และเข้าถึงวิธีการเรียนรู้ และเข้าใจในลีลาการเรียนรู้ (learning style) ของผู้เรียนแต่ละคน
- การนำการเรียนรู้ของแต่ละคนมาสร้าง / ร้อยเรียงให้ทุกคนเกิดการเรียนรู้ และการยกระดับความรู้ของกลุ่มขึ้นไปด้วยกัน
- การประเมินผลแบบ formative assessment
- การหา key success factor ของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในแต่ละคราว
- การตั้งคำถามเพื่อสะท้อนการเรียนรู้ของตนเอง
คำถามที่ควรถามเพื่อการสะท้อนตนเองของครู
- ครูเห็นเด็กแต่ละคนเรียนรู้อย่างไร / เห็นวิธีการเรียนรู้ของเด็กทุกคนไหม
- ตัวชิ้นงาน วิธีแก้ปัญหาของผู้เรียนแต่ละคนเป็นอย่างไร
- การออกแบบการสอนของครูสร้างการเรียนรู้ให้ผู้เรียนได้แค่ไหน
- สถานการณ์ปัญหาที่เลือกมาเหมาะกับความสามารถของผู้เรียนไหม
- ปัญหาในการเรียนรู้ของผู้เรียนคืออะไร
- ผู้เรียนเข้าใจการเรียนรู้ของตัวเองเพียงพอที่จะนำเสนอออกมาไหม
- ครูเห็นการสะท้อนความคิดอะไรที่ผู้เรียนไม่ได้พูดออกมาไหม
- ผู้เรียนเห็นการเรียนรู้ของผู้อื่นแล้วกลับมาพัฒนาตัวเองอย่างไร
จุดเริ่มต้นที่ต้องการ
- ครูทุกคนต้องมีภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนอยู่ในใจ แล้วมองไปที่การเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นหลักว่าผู้เรียนแต่ละคนได้เรียนรู้อะไร ยังไม่ได้เรียนรู้อะไร ครูจะทำอย่างไรให้ผู้เรียนได้เกิดความเข้าใจในเรื่องที่ได้เรียนนั้น
- “ถ้าภาพการเรียนรู้ของเด็กในใจครูไม่ปรากฏชัด dialogue ก็ไม่งอกงาม”
- เมื่อการสนทนามีการเปิดใจ มีจุดร่วมในการพูดคุยแล้ว ยิ่งคุยก็ยิ่งเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ลึกซึ้ง
- การพัฒนาการเรียนรู้ที่ตัวงาน จะส่งผลไปยังการพัฒนาตนให้เกิดความเข้าใจในวิธีการเรียนรู้ของตัวผู้เรียน ของตัวเอง และของคนรอบข้างที่มาร่วมเรียนรู้ด้วยกัน
