สัจจนิทเทส

ธรรมที่เป็น อัพภันตรมาติกา

สัจจนิทเทส มี ๔ บท

บทนิทเทส	องค์ธรรมของนิทเทส	สงเคราะห์ได้ด้วย....	สงเคราะห์ไม่ได้ด้วย.....
๑. ทุกขสัจจนิทเทส	โลกียจิต ๘๑  เจตสิก ๕๑ (เว้น โลภะ)  รูป ๒๘ ชื่อว่า ทุกขสัจจะ	รูปขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑๘	ขันธ์ อย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่มี อายตนะ อย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่มี ธาตุ อย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่มี
๒. สมุทยสัจจนิทเทส	โลภเจตสิก ชื่อว่า สมุทยสัจจะ	สังขารขันธ์ ๑ ธัมมายตนะ ๑ ธัมมธาตุ ๑	ขันธ์ ๔ ที่เหลือ (เว้นสังขารขันธ์) อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นธัมมายตนะ) ธาตุ ๑๖ ที่เหลือ (เว้นธัมมธาตุ)
๓. นิโรธสัจจนิทเทส	นิพพาน ชื่อว่า นิโรธสัจจะ	ขันธ์ อย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่มี ธัมมายตนะ ๑ ธัมมธาตุ ๑	ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นธัมมายตนะ) ธาตุ ๑๖ ที่เหลือ (เว้นธัมมธาตุ)
๔. มัคคสัจจนิทเทส	อริยมรรคมีองค์ ๘ มีสัมมาทิฏฐิเป็นต้น ที่ประกอบอยู่ในมัคคจิต ๔ ดวง ชื่อว่า มัคคสัจจะ	สังขารขันธ์ ๑ ธัมมายตนะ ๑ ธัมมธาตุ ๑	ขันธ์ ๔ ที่เหลือ (เว้นสังขารขันธ์) อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นธัมมายตนะ) ธาตุ ๑๖ ที่เหลือ (เว้นธัมมธาตุ)