เตรียมความพร้อมก่อนเรียน

การสงเคราะห์ขันธ์ อายตนะ ธาตุ ของ รูป

รูป ๒๘  เมื่อสงเคราะห์โดยขันธ์ได้ รูปขันธ์ ๑
รูป ๒๘  เมื่อสงเคราะห์โดยอายตนะได้ อายตนะ ๑๑ คือ โอฬาริกายตนะ ๑๐  ธัมมายตนะ ๑
รูป ๒๘  เมื่อสงเคราะห์โดยธาตุได้ ธาตุ ๑๑ คือ โอฬาริกธาตุ ๑๐  ธัมมธาตุ ๑

 

รูป ๒๘ เมื่อสงเคราะห์โดยอายตนะ และธาตุ แต่ละรูปจะสงเคราะห์ได้อายตนะ ธาตุ ดังนี้

ใน รูป ๒๘ เหล่านั้น

จักขุปสาท ๑  สงเคราะห์ได้ จักขายตนะ ๑  จักขุธาตุ ๑

โสตปสาท ๑  สงเคราะห์ได้ โสตายตนะ ๑  โสตธาตุ ๑

ฆานปสาท ๑  สงเคราะห์ได้ ฆานายตนะ ๑  ฆานธาตุ ๑

ชิวหาปสาท ๑  สงเคราะห์ได้ ชิวหายตนะ ๑  ชิวหาธาตุ ๑

กายปสาท ๑  สงเคราะห์ได้ กายายตนะ ๑  กายธาตุ ๑

รูปารมณ์ ๑  สงเคราะห์ได้ รูปายตนะ ๑  รูปธาตุ ๑

สัททารมณ์ ๑  สงเคราะห์ได้ สัททายตนะ ๑  สัททธาตุ ๑

คันธารมณ์ ๑  สงเคราะห์ได้ คันธายตนะ ๑  คันธธาตุ ๑

รสารมณ์ ๑  สงเคราะห์ได้ รสายตนะ ๑  รสธาตุ ๑

โผฏฐัพพารมณ์ ๑ (มี ๓ รูป คือ ปฐวี  เตโช  วาโย)  สงเคราะห์ได้ โผฏฐัพพายตนะ ๑  โผฏฐัพพธาตุ ๑

สุขุมรูป ๑๖  สงเคราะห์ได้ ธัมมายตนะ ๑  ธัมมธาตุ ๑

 

รูป ๒๘ เมื่อสงเคราะห์อายตนะ และธาตุ โดยสมุฏฐานทั้ง ๔

กัมมชรูป ๒๐

สงเคราะห์โดยอายตนะ ได้ อายตนะ ๑๐ คือ โอฬาริกายตนะ ๙  ธัมมายตนะ ๑ (เว้น สัททายตนะ เนื่องจาก สัททารมณ์ มีจิตกับอุตุเป็นสมุฏฐาน มิได้เกิดจากกรรม)

สงเคราะห์โดยธาตุได้ ธาตุ ๑๐ คือ โอฬาริกธาตุ ๙ (เว้นสัททธาตุ)  ธัมมธาตุ ๑

กัมมชรูป ๑๕ 

สงเคราะห์โดยอายตนะได้ อายตนะ ๔ คือ จักขายตนะ ๑  โสตายตนะ ๑  รูปายตนะ ๑  ธัมมายตนะ ๑ (เป็นอายตนะ ที่เกิดในรูปภูมิเท่านั้น)

สงเคราะห์โดยธาตุได้ ธาตุ ๔ คือ จักขุธาตุ ๑  โสตธาตุ ๑  รูปธาตุ ๑  ธัมมธาตุ ๑ (โอฬาริกรูปที่เหลือสงเคราะหืเป็นธัมมธาตุ)

จิตตชรูป

สงเคราะห์โดยอายตนะได้ อายตนะ ๖ คือ รูปายตนะ ๑  สัททายตนะ ๑  คันธายตนะ ๑  รสายตนะ ๑  โผฏฐัพพายตนะ ๑  ธัมมายตนะ ๑

สงเคราะห์โดยธาตุได้ ธาตุ ๖ คือ รูปธาตุ ๑  สัททธาตุ ๑  คันธธาตุ ๑  รสธาตุ ๑  โผฏฐัพพธาตุ ๑  ธัมมธาตุ ๑

อุตุชรูป

สงเคราะห์โดยอายตนะได้ อายตนะ ๖ คือ รูปายตนะ ๑  สัททายตนะ ๑  คันธายตนะ ๑  รสายตนะ ๑  โผฏฐัพพายตนะ ๑  ธัมมายตนะ ๑

สงเคราะห์โดยธาตุได้ ธาตุ ๖ คือ รูปธาตุ ๑  สัททธาตุ ๑  คันธธาตุ ๑  รสธาตุ ๑  โผฏฐัพพธาตุ ๑  ธัมมธาตุ ๑

อาหารชรูป

สงเคราะห์โดยอายตนะได้ อายตนะ ๕ คือ รูปายตนะ ๑  คันธายตนะ ๑  รสายตนะ ๑  โผฏฐัพพายตนะ ๑  ธัมมายตนะ ๑

สงเคราะห์โดยธาตุได้ ธาตุ ๕ คือ รูปธาตุ ๑  คันธธาตุ ๑  รสธาตุ ๑  โผฏฐัพพธาตุ ๑  ธัมมธาตุ ๑

 

ติชรูป (คือ จิตตช-อุตุช+อาหารชรูป)

สงเคราะห์โดยอายตนะได้ อายตนะ ๖ คือ รูปายตนะ ๑  สัททายตนะ ๑  คันธายตนะ ๑  รสายตนะ ๑ 
โผฏฐัพพายตนะ ๑  ธัมมายตนะ ๑

สงเคราะห์โดยธาตุได้ ธาตุ ๖ คือ รูปธาตุ ๑  สัททธาตุ ๑  คันธธาตุ ๑  รสธาตุ ๑  โผฏฐัพพธาตุ ๑  ธัมมธาตุ ๑

โอฬาริกายตนะ ๑๐ โอฬาริกธาตุ ๑๐ =

 

 ปสาทายตนะ ๕  ปสาทธาตุ ๕  (อายตนะ ธาตุ ที่เป็นปสาทรูป ๕), 
 วิสยายตนะ ๕  วิสยธาตุ ๕  (อายตนะ ธาตุ ที่เป็นวิสยรูป ๗)