ธรรมที่เป็น อัพภันตรมาติกา

อายตนนิทเทส มี ๑๒ บท

บทนิทเทส

องค์ธรรมของนิทเทส

สงเคราะห์ได้ด้วย....

สงเคราะห์ไม่ได้ด้วย.....

๑. จักขายตนนิทเทส

จักขุปสาท ชื่อว่า จักขายตนะ

รูปขันธ์ ๑
จักขายตนะ ๑
จักขุธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นจักขายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นจักขุธาตุ)

๒. โสตายตนนิทเทส

โสตปสาท ชื่อว่า โสตายตนะ

รูปขันธ์ ๑
โสตายตนะ ๑
โสตธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นโสตายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นโสตธาตุ)

๓. ฆานายตนนิทเทส

ฆานปสาท ชื่อว่า ฆานายตนะ

รูปขันธ์ ๑
ฆานายตนะ ๑
ฆานธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นฆานายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นฆานธาตุ)

๔. ชิวหายตนนิทเทส

ชิวหาปสาท ชื่อว่า ชิวหายตนะ

รูปขันธ์ ๑
ชิวหายตนะ ๑
ชิวหาธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นชิวหายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นชิวหาธาตุ)

๕. กายายตนนิทเทส

กายปสาท ชื่อว่า กายายตนะ

รูปขันธ์ ๑
กายายตนะ ๑
กายธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นกายายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นกายธาตุ)

๖. รูปายตนนิทเทส

รูปารมณ์ ชื่อว่า รูปายตนะ

รูปขันธ์ ๑
รูปายตนะ ๑
รูปธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นรูปายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นรูปธาตุ)

๗. สัททายตนนิทเทส

สัททารมณ์ ชื่อว่า สัททายตนะ

รูปขันธ์ ๑
สัททายตนะ ๑
สัททธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นสัททายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นสัททธาตุ)

๘. คันธายตนนิทเทส

คันธารมณ์ ชื่อว่า คันธายตนะ

รูปขันธ์ ๑
คันธายตนะ ๑
คันธธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นคันธายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นคันธธาตุ)

๙. รสายตนนิทเทส

รสารมณ์ ชื่อว่า รสายตนะ

รูปขันธ์ ๑
รสายตนะ ๑
รสธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นรสายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นรสธาตุ)

๑๐. โผฏฐัพพายตนนิทเทส

ปถวี เตโช วาโย ชื่อว่า โผฏฐัพพายตนะ

รูปขันธ์ ๑
โผฏฐัพพายตนะ ๑
โผฏฐัพพธาตุ ๑

นามขันธ์ ๔
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นโผฏฐัพพายตนะ )
ธาตุ ๑๗ ที่เหลือ (เว้นโผฏฐัพพธาตุ)

๑๑. มนายตนนิทเทส

จิต ๘๙ ชื่อว่า มนายตนะ

วิญญาณขันธ์ ๑
มนายตนะ ๑
วิญญาณธาตุ ๗

ขันธ์ ๔ ที่เหลือ (เว้นวิญญาณขันธ์)
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นมนายตนะ)
ธาตุ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นวิญญาณธาตุ ๗)

๑๒. ธัมมายตนนิทเทส

เจตสิก ๕๒ สุขุมรูป ๑๖ นิพพาน ชื่อว่า ธัมมายตนะ

ยกเว้นนิพพานที่นับสงเคราะห์โดยความเป็นขันธ์เสียแล้ว นับสงเคราะห์ได้ด้วยขันธ์ ๔ (เว้นวิญญาณขันธ์)
ธัมมายตนะ ๑
ธัมมธาตุ ๑

วิญญาณขันธ์ ๑
อายตนะ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นธัมมายตนะ)
ธาตุ ๑๑ ที่เหลือ (เว้นธัมมธาตุ)