เตรียมความพร้อมก่อนเรียน

การสงเคราะห์ขันธ์ อายตนะ ธาตุ ของ นิพพาน

นิพพาน

สงเคราะห์โดยขันธ์ ไม่ได้  (ก่อนจะสงเคราะห์ขันธ์ ต้องยกเว้นนิพพานออกไปก่อน แล้วจึงสงเคราะห์ธรรมอื่น ๆ โดยขันธ์ได้  ถ้ามาเดี่ยว ๆ ใช้ น เกหิจิ ขนฺเธหิ)

เมื่อสงเคราะห์โดยอายตนะได้ ธัมมายตนะ ๑

เมื่อสงเคราะห์โดยธาตุได้ ธัมมธาตุ ๑

 

นิพพาน

เมื่อเป็นองค์ธรรมอย่างเดียว โดยไม่มีปรมัตถธรรมตัวอื่นๆ ร่วมด้วย จะส่งเคราะห์ขันธ์เป็น น เกหิจิ ขันเธหิ (สงเคราะห์ได้ด้วยขันธ์อย่างใดอย่างหนึ่งไม่มี , ใช้เครื่องหมาย X แทนการสงเคราะห์ขันธ์ ไม่ได้)


เมื่อเป็นองค์ธรรมร่วมกับปรมัตถธรรมตัวอื่นๆ จะต้องเว้นนิพพานออกไปเสียก่อนแล้วจึงสงเคราะห์ปรมัตถธรรมที่เหลือเป็นขันธ์ อายตนะ ธาตุ ไ ด้ (อสังขตัง ขันธโต ฐเปตวา ยกเว้นนิพพานที่นับสงเคราะห์โดยความเป็นขันธ์เสียแล้ว , ใช้เครื่องหมาย * แทนการเว้นนิพพาน)