การประเมินผลการปฏิบัติราชการ

ตัวชี้วัดและเกณฑ์การให้คะแนนสำหรับ รอบที่ 2/2553

                                ใกล้จะรู้ผลการพิจารณาเลื่อนเงินเดือน รอบที่ 1/2553 (ต.ค.-มี.ค.) อยากรู้มั๊ย! เงินเดือนตัวเองได้เพิ่มกี่เปอร์เซ็นต์?  แต่ครั้งนี้แจ้งเลื่อนเงินเดือนเป็นการส่วนตัว (จุ๊..จุ๊..อย่าบอกอย่าบอกใครนะมันเป็นความลับ) ถึงอย่างนั้นฝ่ายที่เกี่ยวข้องน่าจะมีบทวิเคราะห์ผลการเลื่อนเงินเดือนไว้เป็นฐานข้อมูลหรือไว้ชี้แจงข้อสงสัยของใครบางคนที่อาจไม่พอใจเมื่อรู้ผลการพิจารณาเลื่อนเงินเดือน ส่วนข้าพเจ้าเท่าไหร่ก็พอใจครับผม

                                ในขณะที่การประเมินการปฏิบัติราชการ รอบที่ 2/2553 (เม.ย. – ก.ย.) กำลังจะเริ่มขึ้น  ในฐานะข้าราชการที่อยู่ภายใต้ระบบการเลื่อนเงินเดือนในระบบใหม่ จึงขอสะท้อนปัญหาที่มองเห็นจากการดำเนินการประเมินผล รอบที่ 1/2553 เพื่อเป็นบทเรียนสำหรับการปรับปรุงให้การประเมินผลรอบที่ 2/2553 , 1/2554 , 2/2554 , ... ประสบผลสำเร็จตามเจตนารมณ์ในการพัฒนาระบบการประเมินผลงานที่ใช้ในปัจจุบัน

                                ในที่นี้ขอเน้นเรื่องบันทึกข้อตกลง ซึ่งมีสาระสำคัญคือการกำหนดตัวชี้วัดและเกณฑ์การให้คะแนน  ที่หลายท่านกำลังจัดเตรียมกันอยู่เพื่อใช้สำหรับการประเมินผล รอบที่ 2/2553 (เม.ย. – ก.ย.)

                                1) การทำบันทึกข้อตกลง

                                การทำบันทึกข้อตกลง ก็คือการทำสัญญารับมอบหมายงาน ซึ่งผู้ปฏิบัติทำกับผู้ประเมิน (ผู้บังคับบัญชา)  ธรรมดาที่สัญญาต้องทำก่อนเริ่มปฏิบัติงาน หรือทำให้เร็วที่สุด ให้ครอบคลุมงานส่วนใหญ่ (ตามแผนปฏิบัติงานรายปี) ส่วนการเพิ่มเติมเนื้องานปลีกย่อยก็สามารถทำได้เมื่อมีการมอบหมายเพิ่มเติม

                                การกำหนดตัวชี้วัด ก็คือการกำหนดว่าจะตรวจวัด (ประเมิน) ผลสำเร็จของงานจากสิ่งใด ซึ่งโดยมากจะใช้ผลที่เกิดจากการปฏิบัติงานโดยตรงของผู้ถูกประเมินมากำหนดเป็นตัวชี้วัด

                                เกณฑ์การให้คะแนน ก็คือการตั้งค่าความสำเร็จ ที่แปลเป็นคะแนน(ระดับค่าเป้าหมาย) ตัดสินผลงานตามตัวชี้วัดที่กำหนด ในกรณีการประเมินผลการปฏิบัติราชการ กำหนดให้มี 5 ระดับความสำเร็จ วิธีการกำหนด อาจใช้ตัวเลขบอกปริมาณ  การกำหนดแบบ Mile stone  แบบแผนปฏิบัติการ ขั้นตอนการปฏิบัติงานฯลฯ ซึ่งบางวิธี ผมยังเข้าใจไม่ชัดเจนนัก ถนัดแต่ Mixed & Match

                                2) ปัญหาการประเมินผลการปฏิบัติราชการครั้งที่ 1/2553

                               2.1 การกำหนดตัวชี้วัด ไม่มีปัญหาในส่วนนี้เพราะใช้โครงการหรืองานเป็นตัวตั้งต้น

                               2.2 การกำหนดเกณฑ์การให้คะแนน เป็นเกณฑ์ที่อ่อนมาก (ทำได้ตามมาตรฐานถือ เป็นความสำเร็จระดับ 5)

                               2.3 ผลการประเมินส่วนใหญ่อยู่ในระดับ ดีมาก ถึง ดีเด่น  ซึ่งไม่สามารถบ่งชี้แตกต่าง  ระหว่างคนทำงานปกติ  ทำงานดี  ทำงานเด่น  เพราะคะแนนออกมาเช่นนั้นจริงๆ

                                3) ทางออกของปัญหา

                               3.1 ต้องเข้าใจวัตถุประสงค์ในการประเมินผลการปฏิบัติราชการให้ครบทุกด้าน

                               3.2 การกำหนดตัวชี้วัดที่สะท้อนผลที่เกิดจากการปฏิบัติงาน ว่าเป็นของ ผู้ปฏิบัติงาน     ผู้สนับสนุนงาน ผู้บริหารงาน  ตามลักษณะความเกี่ยวข้องกับงาน โครงการเดียวกัน    ตัวชี้วัดและเกณฑ์การให้คะแนนอาจไม่เหมือนกัน แต่ต้องสอดรับสัมพันธ์กันได้

                              3.3 ประเมินเกณฑ์การให้คะแนนที่ส่งเสริมการพัฒนา  โดยหลักพื้นฐานคือ

  • คนทำงานตามมาตรฐาน ได้ 3-4 คะแนน  (ทำงานปกติ)
  • คนที่ทำดีโดดเด่นมีโอกาสได้ 5 คะแนน (ทำงานเก่ง)
  • คนที่ไม่ตั้งใจอาจได้แค่ 1-2 คะแนน (ทำงานแย่)

เกณฑ์การให้คะแนนที่ดี ต้องกระตุ้นการทำงาน และก่อให้เกิดความแตกต่างในผลการประเมิน ตามผลสำเร็จของงาน

ตัวอย่างที่ 1           โครงการ จีเอพี

                                ตัวชี้วัด  คือ ระดับความสำเร็จของการดำเนินงาน

                                เกณฑ์การให้คะแนน (ของเกษตรตำบล)

                                คะแนน 1 = เกษตรกรได้รับการฝึกอบรมในหลักสูตรที่กำหนด

                                คะแนน 2 = เกษตรกรได้รับคำปรึกษาในแปลง

                                คะแนน 3 = เกษตรกรได้รับการตรวจประเมินแปลงขั้นต้น

                                คะแนน 4 = เกิดการจัดตั้งกลุ่มธรรมชาติในกลุ่มผู้เข้าร่วมโครงการ

                                คะแนน 5 = มีแผนการส่งเสริมต่อเนื่องในระดับท้องถิ่น

 

ตัวอย่างที่ 2            โครงการ ศูนย์กลางการผลิตยางพารา

                                ตัวชี้วัด  คือ ระดับความสำเร็จของการดำเนินงาน

                                เกณฑ์การให้คะแนน  (ของเกษตรตำบล)

                                คะแนน 1 = เกษตรกรได้รับการฝึกอบรมในหลักสูตรที่กำหนด

                                คะแนน 2 = เกษตรกรได้รับการตรวจวิเคราะห์ดิน

                                คะแนน 3 = เกษตรกรได้รับคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามผลวิเคราะห์

                                คะแนน 4 = สรุปองค์ความรู้คำแนะนำการใช้ปุ๋ยในระดับพื้นที่

                                คะแนน 5 = มีการเผยแพร่องค์ความรู้ในพื้นที่

ตัวอย่างที่ 3            การเผยแพร่ข้อมูลความรู้ผ่าน Internet

                                ตัวชี้วัด  คือ ระดับความสำเร็จของการพัฒนา Web site

                                เกณฑ์การให้คะแนน  (ของเกษตรอำเภอ / ธุรการ)

                                คะแนน 1 = มี Web site ของหน่วยงาน

                                คะแนน 2 = มีผู้รับผิดชอบ Web site โดยตรง

                                คะแนน 3 = Web site มีเรื่องพื้นฐานครบตาม

                                                 สนง.กษจ. กำหนด

                                คะแนน 4 = ข้อมูลในWeb site เป็นปัจจุบันตามผล

                                                 การดำเนินงาน

                                คะแนน 5 = Web site ได้รับความนิยม หรือได้รับรางวัล

                                                จากจังหวัด

                                ในตัวอย่างที่ยกมาข้างต้นให้ถือว่ายังอยู่ในขั้นตอนการจินตนาการอยู่  ทั้งนี้เมื่อได้เห็นตัวอย่างบันทึกข้อตกลงและเกณฑ์การให้คะแนน ที่จังหวัดส่งมาให้เป็นแนวทาง ผมยังคงมั่นใจว่า  การประเมินผลการปฏิบัติราชการรอบที่ 2/2553  ยังไม่แตกต่างจาก รอบที่ 1/2553 มากนัก เพราะการกำหนดตัวชี้วัดและเกณฑ์การให้คะแนน ยังซับซ้อนและไม่สะท้อนผลการปฏิบัติงานที่เป็นผลของงานโดยตรงเท่าที่ควร

(ผลการจัดการความรู้เก่าๆ ที่ยังเข้ากับยุคสมัย ที่การทำตัวชี้วัดและเกณฑ์การให้คะแนนกำลังพัฒนา เผยแพร่หลังจาก DW 18 ม.ค.54)

 

 

 

 

ชำนาญวิทย์  ทินวงค์ (นวส.ปฏิบัติการ)

สำนักงานเกษตรอำเภอคีรีรัฐนิคม

20 สิงหาคม 2553