การบริการ fast track เด็กนัดตรวจตัวเหลือง

                                                                           น.พ.ชัยวัฒน์ อภิวันทนา 

                                                                            นางสุมนรัตน์   สุวราช

                                                                            นางประณีต พิมพ์ภูลาด

                                                                            นางวาสนา  วุฒิกิจจานนท์

                                                                            นางสมจิตร สีงาม

                                                                            นางเตือนใจ ใจยืน

ความเป็นมา

สืบเนื่องจากการจัดทำโครงการวิจัยเพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลรักษาภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิดโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพนครสวรรค์ทำให้เด็กแรกเกิดทุกรายได้รับการคัดกรองภาวะตัวเหลืองจึงมีการนัดมาตรวจ

ภาวะตัวเหลืองที่ห้องตรวจโรคเด็กตามแผนการศึกษาวิจัยคิดเป็น90%ของcase นัดทั้งหมดและคิดเป็น10-20%ของผู้รับบริการทั้งหมด  ทำให้มีผลกระทบทั้งต่อระบบบริการปกติซึ่งต้องลดจำนวนรายลงและผลกระทบโดยตรงต่อเด็กนัดตรวจตัวเหลืองเนื่องจากระยะเวลารับบริการนานทำให้มีโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อจากผู้ป่วยอื่น จากการเก็บข้อมูลในระยะเวลา2เดือนพบว่าระยะเวลารับบริการเฉลี่ยของเด็กนัดตรวจตัวเหลืองใช้เวลาประมาณ2ชม.30นาที ซึ่งเป็นระยะเวลาที่นานมาก  งานตรวจโรคเด็กจึงหาโอกาสพัฒนางานบริการเด็กนัดตรวจตัวเหลืองในรูปแบบแบบFast  trackขึ้น เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหานี้

วัตถุประสงค์  - ลดระยะเวลารับบริการของกลุ่มเด็กนัดตรวจตัวเหลือง

เป้าหมาย       - ระยะเวลารับบริการของกลุ่มเด็กนัดตรวจตัวเหลืองเฉลี่ย ไม่เกิน 1ชม.30นาที >  90%

การแลกเปลี่ยนเรียนรู้   โดยการประชุมกลุ่มเล่าเรื่องและเสนอความคิดเห็นมีการประชุมกลุ่ม2ครั้งและพูดคุยปรึกษาในเวลาสะดวก 2ครั้ง

-การทำDURพบว่าแนวทางการประเมินน้ำหนักมีปัญหาเพราะจะพบเด็กที่น้ำหนักน้อยกว่าแรกเกิดมากเพราะในช่วง2-3วันหลังคลอดเด็กจะน้ำหนักลดและจะค่อยๆเพิ่มเท่าแรกเกิดภายใจ7วัน จึงมีการประชุมกลุ่มอีกครั้งหนึ่ง ได้ข้อสรุปว่าควรประเมินน้ำหนักปัจจุบันเปรียบเทียบน้ำหนักกับวันที่จำหน่ายออกจากรพ. ถ้าน้ำหนักเพิ่มขึ้นก็ถือว่าปกติ

-การทำ AAR พบว่าเจ้าหน้าที่ที่มาปฏิบัติงานแทนไม่ค่อยกล้าตัดสินใจเรื่องแจ้งผลเลือดเองยังคุ้นชินกับต้องให้พบแพทย์ จึงมีการทบทวนแนวทางการปฎิสัมพันธ์กับคนไข้โดยให้observeการปฏิบัติของพยาบาลประจำแผนก สามารถแก้ปัญหาได้

แนวทางปฎิบัติ การบริการ Fast track เด็กนัดตรวจตัวเหลือง สำหรับพยาบาล

1.เกณฑ์MBในเด็กอายุ5วันขึ้นไป

ค่า MB	Activity
< 14	ให้กลับและสอนวิธีการสังเกตตัวเหลืองที่บ้าน หากเหลืองขึ้นให้กลับมาตรวจซ้ำ
14-15	ให้กลับบ้านนัดตรวจ ซ้ำ2วัน ส่ง MB, Hct
15-17	ให้กลับบ้านนัดMB. Hct วันรุ่งขึ้น
>17	ให้พบแพทย์

2. แนวทางการประเมินน้ำหนัก

น้ำหนักปัจจุบันเทียบน้ำหนักแรกเกิด
น้ำหนักปัจจุบัน > น้ำหนักแรกเกิด (ใช้น้ำหนักวันจำหน่ายประเมิน)	กลับบ้านให้คำแนะนำส่งเสริมBF
น้ำหนักปัจจุบัน< น้ำหนักแรกเกิด(ใช้น้ำหนักวันจำหน่ายประเมิน)	ประเมินปัญหา ส่งคลินิกนมแม่/แพทย์

3.พยาบาลตรวจประเมินร่างกายเบื้องต้นให้คำแนะนำตามสภาพปัญหา เช่นการเช็ดสะดือที่ถูกต้อง การกระตุ้นพัฒนาการโดยการสัมผัสนวดฝ่ามือลูก แนะนำการไม่สวมถุงมือตลอดเวลา

 ผลลัพธ์กิจกรรม

จากการนำ แนวทาง  การบริการ Fast track เด็กนัดตรวจตัวเหลือง สำหรับพยาบาล มาปฏิบัติ

ทำให้ลดระยะเวลารับบริการ ตามเป้าหมาย < 1ช.ม.30นาที >90 %(เก็บข้อมูล2เดือน)

แนวทางพัฒนาต่อยอด โดยการจัดทำ R 2 R โครงการศึกษาการใช้ แนวทางปฏิบัติการ บริการFast track เด็กนัดตรวจตัวเหลืองสำหรับพยาบาล เพื่อศึกษาประสิทธิภาพและประสิทธิผลของแนวทางปฏิบัตินี้เพื่อเผยแพร่สู่สถานบริการในเครือข่ายต่อไป