ผลเสียของการสูญเสียฟัน

การดูแลสุขภาพฟัน เริ่มต้นกันตั้งแต่แรกเกิด ในเด็กที่ฟันยังไม่ขึ้น ผู้ปกครองต้องใช้ผ้าสะอาดเช็ดเหงือกและลิ้นให้เด็ก และต้องเริ่มแปรงฟันให้ลูกตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้น ..ฟันแท้ซี่แรกจะขึ้นเมื่อตอนประมาณอายุ 6 ปี คือฟันกรามแท้ซี่ที่หนึ่ง.. หลายๆคนละเลยการดูแลสุขภาพฟันในช่วงนี้ จึงทำให้บ่อยครั้งที่ฟันแท้ซี่แรกนี้ผุลึกจนต้องถูกถอนไป คนไข้มักเข้าใจว่าถอนฟันไปแล้วก็จบปัญหา แต่แท้จริงแล้ว การถอนฟันกรามเพียงซี่เดียวนี้ ก่อให้เกิดปัญหาต่างๆตามมาได้มากมาย ปัญหาที่ตามมาจากการสูญเสียฟันแล้วไม่ได้ใส่ฟันทดแทนได้แก่

  • เกิดการล้มของฟันข้างเคียงเข้าหาช่องว่าง
  • เกิดการยื่นย้อยของฟันคู่สบ
  • นำไปสู่การสบฟันก่อนตำแหน่งกำหนด (premature contact) หรือเกิดการกีดขวางการสบฟัน (interference)ขณะเยื้องขากรรไกร ทำให้เกิดปัญหาต่อระบบบดเคี้ยวตามมา

ในผู้ป่วยบางราย อาจมีการสูญเสียฟันไปหลายซี่ ทำให้การรักษายุ่งยากขึ้น โดยอาจจะมีสภาวะอื่นๆที่เป็นปัญหาร่วมด้วย เช่น

  • ผู้ป่วยที่สูญเสียฟันหลัง ทำให้ต้องใช้ฟันหน้าบดเคี้ยวอาหาร ทำให้เกิดการสึกของฟันหน้า หรือฟันหน้าผายออกไป
  • ผู้ป่วยอาจมีการสึกของฟันด้านบดเคี้ยวอย่างรุนแรง
  • อาจมีการสูญเสียมิติแนวดิ่ง (vertical dimension) ของใบหน้า
  • อาจมีอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อระบบบดเคี้ยวและข้อต่อขากรรไกร

ในการให้การรักษาผู้ป่วยที่มีปัญหาหลายอย่างนี้ จะต้องวางแผนอย่างละเอียดรอบคอบ โดยทำการตรวจสภาพช่องปากโดยละเอียด ได้แก่ ตรวจฟัน อวัยวะปริทันต์ รูปแบบการสบฟัน ระบบบดเคี้ยว การมีparafunctional habit  และตรวจความสัมพันธ์ของขากรรไกรบนล่าง เพื่อนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ในการวางแผนการรักษาต่อไป