หากจดไม่ได้-เขียนไม่ออก ธรรมชาติของคนเราก็จะวนซ้ำกลับไป ฟัง - คิด - ถาม เก็บข้อมูลเพิ่มเติม แล้วจึงลงมือเขียนต่อไปได้

          หลายครั้งที่ผมได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนประสบการณ์ทั้งในการทำงาน รวมไปถึงการเขียนบันทึกประสบการณ์ องค์ความรู้  เรื่องเล่า  การสรุปบทเรียน ฯลฯ  ผมมักจะสรุปเสมอๆ ว่า 

 

          "คนเราชอบพูดแต่ไม่ชอบเขียน" 

 

           ไม่ว่าจะเป็นบุคคลกลุ่มไหน  อาชีพอะไรก็มักไม่แตกต่างกัน  เล่าได้เป็นฉากๆ แต่ให้เขียนอย่างที่เล่ามักถูกปฏิเสธ และตอบหน้าตาเฉยว่า "เขียนไม่ออก" หรือไม่ก็  "ไม่รู้ว่าจะเขียนอะไร" ทั้งๆ ที่พูดยังไม่ทักจบก็มี...

          ตามความคิดเห็นของผม  ผมคิดว่าการเขียนเป็นกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาตนเองที่สำคัญทางหนึ่ง   หลายท่านคงจำได้ว่าตั้งแต่สมัยเด็กๆ เราท่องหัวใจนักปราชญ์  "สุ  จิ  ปุ  ลิ" กันจนติดปาก  ซึ่งก็มีการขยายความถึงหัวใจนักปราชญ์หรือวิธีการเรียนรู้ 4 แบบไว้ว่า

 

  • สุ ย่อมาจาก สุตะ แปลว่า ฟัง

  • จิ ย่อมาจาก จินตะ แปลว่า คิด

  • ปุ ย่อมาจาก ปุจฉา แปลว่า ถาม

  • ลิ ย่อมาจาก ลิขิต แปลว่า จด

 

           ผมขอสรุปว่า "ลิขิต" คือทางลัดสู่การเรียนรู้และพัฒนาตนเอง  การเรียนรู้และศึกษานั้นตามธรรมชาติอาจจะไม่เรียงลำดับอะไรไว้ก่อน-หลังตายตัว  ใครจะเลือกแบบไหน  ชอบแบบใดก็แล้วแต่จริตของแต่ละคน  จากประสบการณ์ หากเราเลือกแบบที่ 4  หรือลงมือ "ลิขิต"  จด-สรุป ฯลฯ  การพัฒนาอีก 3 แบบเขาจะมาเอง....

          เพราะการที่จะลงมือเขียนได้นั้น  ผู้รู้ท่านว่า "การเขียนเป็นกระบวนการทางปัญญา"  ต้องคิดรวบยอด  สรุป และตกผลึกทางความคิดแล้วจึงจะกลั่นออกมาเป็นตัวอักษรได้... 

          หากจดไม่ได้-เขียนไม่ออก   ธรรมชาติของคนเราก็จะวนซ้ำกลับไป  ฟัง - คิด - ถาม เก็บข้อมูลเพิ่มเติม (เรียนรู้โดยวิธีอื่นหรือหลายๆ วิธี) แล้วจึงลงมือเขียนต่อไปได้

          เมื่อลงมือเขียน-จดบันทึก ซึ่งเป็นการพัฒนาหรือเรียนรู้วิธีหนึ่ง  เราก็จะได้พัฒนาทักษะการเรียนรู้อื่นๆ ตามมาได้อย่างไม่น่าเชื่อ ไม่ว่าจะเป็น

 

  • การฟังที่ดีขึ้น

  • การคิดที่ละเอียด รอบคอบ ไม่ด่วนสรุป

  • การถามที่ดี สร้างสรรค์ และเกิดผลต่อการเรียนรู้เพิ่มเติม

  • หรือแม้แต่การศึกษา-อ่านเพื่อเพิ่มพูนความรู้

หากท่านไม่เชื่อก็ลองลงมือเขียนหรือ "ลิขิต" ดูนะครับ

          

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ

สิงห์ป่าสัก  23 พ.ย. 2553

(ส่งบทความลงในจดหมายข่าว KM เดือน พ.ย. 53 ของกรมส่งเสริมการเกษตรผ่านบล็อกครับ)