สมานฉันท์...
สมานฉันท์...ในทัศนะพุทธทาส
หลวงพ่อพุทธทาส เห็นว่า สังคมนิยมนั้นต้องเป็นสังคมที่ต้องมีศาสนา/ศีลธรรมเข้าไปเกี่ยวข้อง...จึงจะเกิดสันติ..อย่างแท้จริง
"ศีลธรรมไม่กลับมาโลกาวินาศ"
"สันติ" จะเกิดขึ้นได้ จึงเกิดจาการปฏิบัติตนไปตาม ศาสนา/ศีลธรรม หากไร้เสียซึ่งหลักดังกล่าวนี้แล้ว...สันติหรือความขัดแย้ง..การอยู่ร่วมกันจะเป็นไปได้อย่าง "สมานฉันท์" อย่างไรได้...
สังคมนิยม คือ "สังคมอุดมคติ" ที่วิถีชีวิตเป็นไปตามเจตนารมณ์ของ "ธรรม"/"ธรรมชาติ" คือการอยู่ร่วมกันเป็น "สหกรณ์" "การเข้าใจอย่างเชื่อมโยง"ที่เข้าใจ ถึงสรรพสิ่งอิงอาศัยกัน
ผู้เขียนเห็นว่า
จะอย่างไร
การกระทำของใครคนใด/สิ่งใดย่อมกระทบกันและกัน
และผลอันตามมานัั้นจึงต้องตกเป็นผล "กรรม" ปรารถนาหรือไม่ก็ตาม..ก็เป็นผลร่วมกันของสังคม...อุดมคติ...
การสมานฉันท์..จึงเป็นความเข้าใจ..ของสิ่งต่างๆ ว่าล้วนเป็นเศษเสี้ยว..ของสรรพสิ่งที่ล้วนเกี่ยวพัน/ผูกพันธ์.สานสัมพันธ์..ต่อกัน...เป็นอสงไขย...ความไม่เป็นญาติ/พี่น้อง จึงเป็นไปไม่ได้ ฉะนั้น วันนี้..ทำดีแล้วหรือยัง
ตั้งกัลยาณจิต..ทำดี กาย วาจา และใจ
สรรพสิ่งเชื่อมโยงระหว่างกัน
กราบนมัสการครับ
ยังรู้สึกเหมือนหลวงพ่อพุทธทาสยังไม่ตาย