สำหรับการศึกษาเพื่อความเป็น "พลเมืองโลก"   ก่อนที่จะก้าวเข้าไปสู่ความเป็นพลเมืองโลก   รศ.ดร. ปริญญา เทวานฤมิตรกุล  บอกว่า   ประชาชนจะต้องเป็น "พลเมือง" ตามระบอบประชาธิปไตย

 

      ความเป็นพลเมือง(Citizenship)  ของระบอบประชาธิปไตย  หมายถึง การที่สมาชิกมี อิสรภาพ ควบคู่กับ ความรับผิดชอบ  และ มีอิสรเสรีภาพ ควบคู่กับ หน้าที่   โดยมีลักษณะ 6  ประการ คือ(ปริญญา เทวานฤมิตรกุล)

 

     1. มีอิสรภาพ ควบคู่กับ ความรับผิดชอบ   ในระบอบประชาธิปไตย  ประชาชนมีอิสรภาพ เป็นเจ้าของชีวิตตนเอง  "พลเมือง"  จึงเป็น  "ไท"  คือ เป็น  อิสรชน  พึ่งตนเองได้ รับผิดชอบตนเองได้   ความเป็นอิสระภาพ ไม่ใช่ทำอะไรตามอำเภอใจ  หากเป็นอิสรภาพที่คงบคู่กับความรับผิดชอบ  รับผิดชอบต่อตนเอง  ต่อผู้อื่น และ  ต่อสังคม

 

   2. เคารพสิทธิผู้อื่น  ระบุไว้ชัดเจน ในรัฐธรรมนูญ  มาตรา 28  "บุคคลย่อมใช้...สิทธิเสรีภาพของตนได้เท่าที่ไม่ละเมิดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอื่น"

 

   3. เคารพความแตกต่าง  ต้องยอมรับว่าคนอื่นมีสิทธิที่จะแตกต่างไปจากตนเอง ถึงแม้จะไม่เห็นด้วยก็ต้องยอมรับเขา โดยไม่จำเป็นต้องไปบังคับเขาให้มาคิดเหมือนเรา

 

   4. เคารพหลักความเสมอภาค  ต้องเห็นทุกคนเท่าเทียมกัน  เห็นเป็นแนวระนาบ เห็นตนเองเท่าเทียมกับคนอื่น และ เห็นคนอื่นเท่าเทียมกับตนเอง  เพราะทุกคนล้วนมี "ศักดิ์ศรีของความเป็นเจ้าของประเทศ" อย่างเสมอกัน

 

  5. เคารพกติกา  พลเมืองตามระบบอบประชาธิปไตยต้องยอมรับกฏ กติกา กฏหมาย และ  ยอมรับผล

 

   6. มีส่วนร่วมแก้ปัญหาโดยเริ่มที่ตนเอง  มีหลักคิดว่า การกระทำใดๆ ของตนเอง ย่อมมีผลต่อสังคมส่วนรวม  "พลเมือง" จึงมองเห็นตนเองเชื่อมโยงกับสังคม เห็นตนเองเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา และ มีส่วนร่วมในการแก้ปัญหานั้น โดยเริ่มที่ตนเอง หรือ ลงมือทำด้วยตนเอง  ไม่ใช่เอาแต่เรียกร้องคนอื่น

 

     ครับ ทั้ง 6  หลัก เป็นหลักของการสร้างความเป็นพลเมืองตามระบอบประชาธิปไตย  สามารถนำไปปรับประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอนในห้องเรียนได้

 

     ข้อเด่น ๆ ที่ผมคิดว่าสำคัญ ที่จะต้องเริ่มให้ได้ในการจัดการเรียนการสอน มีอยู่ 2  ข้อ ครับ

 

    ข้อ 1  คือ  ความเป็น "ไท"   จะต้องสร้างให้เด็กเป็นตัวของตัวเองให้ได้เสียก่อนครับ   โดยต้องหลุดพ้นจากการครอบงำของอำนาจครู

 

    ข้อ 6  การแก้ไขที่ตัวเองครับ  เรื่องนี้จำเป็นและสำคัญมาก   จะให้ผู้เรียนวางแผนแก้ปัญหาในเรื่องใดๆ  ต้องแก้ที่ตัวเองก่อนครับ