ผลการเรียนรู้ครั้งที่ 7 (06/11/2553)
รายวิชา 390611 ระเบียบวิธีวิจัยขั้นสูง (Advanced Research Methodology)
เนื้อหา : ในครั้งนี้ผมขอสรุปประเด็นความรู้ที่ได้รับจากการเรียนในรายวิชา ซึ่งประเด็นความรู้ที่ผมได้รับ สามารถแบ่งได้เป็นส่วนต่างๆ ดังนี้
ทฤษฎี
- ความหมาย
- ลักษณะ
- องค์ประกอบ
- การสร้างทฤษฎี
ความหมายของคำว่า “ทฤษฎี” มีผู้ให้ความหมายของคำว่าทฤษฎีไว้อย่างมากมาย โดยลักษณะเนื้อ
แท้ของเนื้อหามีลักษณะร่วมที่เหมือนกันในประการสำคัญๆ คือ
ประการที่หนึ่ง ทฤษฎีเป็นสิ่งที่แทนความคิด ความเชื่อเกี่ยวกับปรากฏการณ์ที่ผ่านการ
สังเกตเห็นของบุคคล
ประการที่สอง ความคิด ความเชื่อนี้เป็นสิ่งที่บุคคลสร้างขึ้นใหม่ในลักษณะที่เป็นมโนทัศน์ มีความเป็นนามธรรม เป็นตัวแทนที่ครอบคลุมปรากฏการณ์ที่สังเกตเห็น ไม่ใช่เป็นแต่เพียงการสรุปข้อเท็จจริงของปรากฏการณ์
ประการที่สาม ความคิด ความเชื่อซึ่งมีลักษณะเป็นมโนทัศน์นี้จะได้รับการนำมาจัดเรียงอย่างเป็นระบบมีความสัมพันธ์กันและเมื่อนำมาจัดเรียงอย่างเป็นระบบที่สัมพันธ์กันนี้เรียกว่า ข้อเสนอ
ประการที่สี่ ข้อเสนอหลายๆ ข้อที่รวมและสัมพันธ์กันนี้จะมีระดับที่สูงกว่ามโนทัศน์และมีลักษณะความเป็นนัยทั่วไปในการนำไปใช้อธิบายและทำนายปรากฏการณ์นั้นๆ
ลักษณะสำคัญของทฤษฎี ทฤษฎีมีลักษณะที่สำคัญในการทำหน้าที่อยู่สองกรณี คือ
- ทฤษฎีทำหน้าที่ในการอธิบายปรากฏการณ์
- ทฤษฎีทำหน้าที่ในการทำนายปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับทฤษฎีนั้นได้อย่างครอบคลุม
องค์ประกอบของทฤษฎี ทฤษฎีมีองค์ประกอบหลักๆ อยู่ 4 ประการ โดยเรียงลำดับจากต่ำสุดไป
สูงสุด หรือสูงสุดไปต่ำสุดก็ได้
- สัจพจน์
- ข้อเสนอ หรือทฤษฎีบท
- มโนทัศน์และนิยาม
- ข้อเท็จจริง
การสร้างทฤษฎี การสร้างทฤษฎีสามารถแบ่งตามประเภทของทฤษฎี คือ
- ทฤษฎีเชิงวิตรรก นำทฤษฎีไปศึกษาปรากฏการณ์
- ทฤษฎีเชิงประจักษ์ ศึกษาปรากฏการณ์ เพื่อสร้างทฤษฎี
