คู่มือและชุดฝึกอบรมครู ชุด 3 -5

ชุดฝึกทักษะการคิดที่เน้นกระบวนการคิดวิเคราะห์

ชุดที่ 3 การเปรียบเทียบ

กิจกรรมที่1 เรื่อง การเปรียบเทียบผลไม้

จุดประสงค์

เปรียบเทียบและ บรรยายลักษณะต่างๆ ที่แตกต่างของผลไม้ 2 ชนิด คือ มะยม และองุ่น
อุปกรณ์
- มะยม องุ่น

คำชี้แจง
ให้ท่านสังเกตลักษณะ และข้อแตกต่างของ มะยม กับองุ่น แล้วบันทึกผลลงในตาราง

ผลไม้	บันทึกผลการเปรียบเทียบ
1. มะยม	....................................................................................................................... .......................................................................................................................
2. องุ่น	....................................................................................................................... .......................................................................................................................

กิจกรรมที่ 2 เรื่อง การเปรียบเทียบแรง ต้านทาน

จุดประสงค์

ทดลอง และเปรียบเทียบความต้านทาน
อุปกรณ์
- ตาชั่งสปริง ถุงทราย พื้นไม้ ถุงพลาสติก

คำชี้แจง
ให้ท่านทดลอง สังเกตและเปรียบเทียบความต้านทาน แล้วบันทึกผลลงในตาราง

1. ลากถุงทราย 1 ถุง ด้วยเครื่องชั่งสปริง จนถุงทรายเคลื่อนที่ บันทึกค่าแรงที่อ่านได้เมื่อถุงทรายเริ่ม
เคลื่อนที่และเมื่อเคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงที่
2. ทำซ้ำข้อ 1 แต่วางถุงทรายทับบนถุงทรายในข้อ 1 อีกจำนวน 1 และ 2 ถุง ตามลำดับ
3. ทำซ้ำข้อ 1 และข้อ 2 แต่หุ้มถุงทรายล่างสุดด้วยพลาสติก

บันทึกผลการทดลองและสรุปผลการทดลองต่อไปนี้
ตารางบันทึกผลการทดลอง

การทดลอง	แรงที่ใช้ดึงถุงทรายให้เคลื่อนที่ (นิวตัน)
1. ลากถุงทราย 1 ถุง
2. ลากถุงทราย 2 ถุง
3. ลากถุงทราย 1 ถุง หุ้มพลาสติก
4. ลากถุงทราย 2 ถุง หุ้มพลาสติก

สรุปผลการทดลอง ....................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

กิจกรรมที่3 เรื่อง การเปรียบเทียบลักษณะ ขนาด ประเภท

คำชี้แจง ให้ศึกษาสิ่งที่กำหนดให้ แล้วบันทึกการสังเกต

นักเรียนแบ่งประเภท ตามลักษณะของผลไม้ที่กำหนดให้ โดยใช้ขนาดและจำนวนเป็นเกณฑ์

ชื่อผลไม้	ลักษณะ	ประเภท	ขนาด	วาดภาพ

กิจกรรมที่4 เรื่อง การเปรียบเทียบคำอุปมาอุปมัย

คำชี้แจง ให้ศึกษาสิ่งที่กำหนดให้แล้วเปรียบเทียบอุปมาอุปไมยแทนข้อความต่อไปนี้

ที่	สิ่งที่กำหนดให้	ลักษณะ	เปรียบเทียบ
1	งูเหลือม	ตัวใหญ่ ยาว	มีพิษ น่ากลัว
2	เครื่องบิน
3	รถไฟ
4	ตุ๊กแก
5	ปากกา
6	รถเก๋ง
7	ช้าง
8	น้ำแข็ง
9	คอมพิวเตอร์

กิจกรรมที่5 เรื่องการเปรียบเทียบวัสดุชนิดต่างๆ

คำชี้แจง ให้ศึกษาสิ่งที่กำหนดให้แล้วเปรียบเทียบผลการปฏิบัติกิจกรรม
บันทึกผลการทดลองและสรุปผลการทดลองต่อไปนี้
ตารางผลการทลอง

ชื่อวัสดุ	การเปลี่ยนแปลงเมื่อขูดด้วยเหรียญ
แก้ว	...........................................................................................................................................................
พลาสติก	...........................................................................................................................................................
กระเบื้อง	...........................................................................................................................................................
ไม้	...........................................................................................................................................................
อะลูมิเนียม	...........................................................................................................................................................
เหล็ก	...........................................................................................................................................................
กระดาษ	...........................................................................................................................................................

สรุปผลการทอลอง

........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

ชุดฝึกทักษะการคิดที่เน้นกระบวนการคิดวิเคราะห์

ชุดที่ 1 การเชื่อมโยง

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 1

จุดประสงค์

ให้หาคำเหมือน หรือคำที่คล้ายกัน กับคำที่กำหนดให้

คำชี้แจง
กำหนดคำให้ ให้นักเรียนหาคำที่มีความหมายเหมือนกันหรือคล้ายกัน หรือใกล้เคียงกันกับคำที่กำหนดให้ ให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ ภายในเวลาที่กำหนดให้
ตัวอย่าง คำ “ดวงอาทิตย์” คำตอบคือ สุริยะ ทินกร ตะวัน

คำว่า “ช้าง”

คำตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

คำว่า “ดอกไม้”

คำว่า “นก”

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 2

จุดประสงค์

ให้จัดกระทำข้อมูลใหม่ โดยการเรียงลำดับจากน้อยไปหามาก

กิจกรรม 1 จากข้อมูลต่อไปนี้ "บ้านของปรีดาเลี้ยงสัตว์อยู่หลายชนิด ประกอบด้วยไก่ 200 ตัว เป็ด 350 ตัว วัว 80 ตัว หมู 50 ตัว ปลา 300 ตัว"

1.ให้จัดกระทำข้อมูลใหม่ ให้เข้าใจง่ายยิ่งขึ้น

2. จัดกระทำข้อมูลใหม่ โดยวิธีใด

................................................................................................................................................……………

กิจกรรม 2 ไก่อาศัยอยู่บนบก, ปลาอาศัยอยู่ในน้ำ, กุ้งอาศัยอยู่ในน้ำ, สุกรอาศัยอยู่บนบก, เป็นอาศัยอยู่บนบก, เก้งอาศัยอยู่บนบก, กวางอาศัยอยู่บนบก, ตะพาบอาศัยอยู่ในน้ำ, ปลิงอาศัยอยู่ในน้ำ, ม้าน้ำอาศัยอยู่ในน้ำ, งูอาศัยอยู่บนบก

- ให้นักเรียนนำเสนอข้อมูลใหม่ให้เข้าใจดีขึ้น

.....................................................................................................................................................................

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 3

จุดประสงค์

ให้สร้างภาพตามจินตนาการ จากรูปที่กำหนดให้

คำชี้แจง
ในการประกอบภาพต่างๆนั้น มีข้อตกลงว่าจะใช้รูปทรงที่กำหนดให้กี่รูปก็ได้ ไม่จำเป็นจะต้องนำมาทุกรูปเสมอไป แต่ละรูปจะใช้กี่รูปก็ได้ จะย่อให้เล็กลงหรือขยายใหญ่ขึ้นก็ได้ตามความต้องการ พยายามทำให้ได้ภาพต่างๆ มากที่สุด ให้ได้หลายแง่มุม และได้ภาพที่คนอื่นคาดไม่ถึง จึงจะได้คะแนนมากตัวอย่าง รูปที่กำหนดให้มาประกอบ

คำตอบ

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 4

จุดประสงค์

ให้นำเสนอข้อมูลใหม่ ให้เข้าใจง่ายขึ้น

กิจกรรม 1 การหากินของสัตว์

ช้างหากินเป็นฝูง, กวางหากินเป็นฝูง, จิ้งจกหากินตามลำพัง, มดหากินเป็นฝูง

ผึ้งหากินเป็นฝูง, คางคกหากินตามลำพัง, แมลงวันหากินตามลำพัง

- ให้นักเรียนนำเสนอข้อมูลใหม่ให้เข้าใจดีขึ้น

กิจกรรม 2 กบจะผสมพันธุ์ออกไข่ภายใน 30 วัน จะมีขางอกออกมาหลังจากหางออก 7 วัน หางจะงอกออกมาภายใน 15 วัน ขาหลังจะงอกหลังจากขาหน้า 7 วัน และหางจะหดหายไป และจะกลายเป็นลูกกบภายใน 7 วัน

- ให้นักเรียนนำเสนอข้อมูลใหม่ให้เข้าใจดีขึ้น

กิจกรรม 3 ไก่เป็นสัตว์เลี้ยง, นกเป็นสัตว์ป่า, เสือเป็นสัตว์ป่า, แมวเป็นสัตว์เลี้ยง, เป็ดเป็นสัตว์เลี้ยง, กวางเป็นสัตว์ป่า, ลิงเป็นสัตว์ป่า, สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยง

- ให้นักเรียนนำเสนอข้อมูลใหม่ให้เข้าใจดีขึ้น

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 5

จุดประสงค์

ให้นำเสนอข้อมูลใหม่ ให้เข้าใจง่ายขึ้น

กิจกรรม 1 นายสุรชัย ได้ปลูกต้นไม้ 1 ต้น และดูแลรดน้ำทุกวัน เป็นเวลา 15 วัน ได้ผลดังนี้

- ให้เติมตัวเลขที่ขาดหายไปให้ครบ และตอบคำถามข้างล่างนี้

วันที่

ต้นไม้สูง

วันที่

ต้นไม้สูง

……

…….

……

กิจกรรม2
จากการทดลองการละลายของสาร ก. ในน้ำ 100 ลูกบาศก์เซนติเมตร ที่อุณหภูมิต่างกัน ได้ผลการทดลอง ดังนี้

อุณหภูมิของน้ำ ( C.)

ปริมาณของสาร ก.ที่ละลายในน้ำ (กรัม)

จงตอบคำถาม

1. เมื่ออุณหภูมิ 45 องศาเซลเซียส สาร ก. ละลายน้ำได้กี่กรัม……………….

2. เมื่ออุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส สาร ก. ละลายน้ำได้กี่กรัม………………

3. เมื่อสาร ก. ละลายน้ำได้ 38 กรัม อุณหภูมิจะเท่ากับกี่องศา………………..

4. ถ้าอุณหภูมิของน้ำเพิ่มขึ้นทีละ 10 องศาเซลเซียส ปริมาณของสาร ก. ที่ละลายในน้ำ

จะเพิ่มขึ้นทีละกี่กรัม………..

ชุดฝึกทักษะการคิดที่เน้นกระบวนการคิดวิเคราะห์

ชุดที่ 5 การตีความ

กิจกรรมฝึกทักษะที่ 1

จุดประสงค์

                บรรยาย และอธิบายจากภาพเหตุการณ์ที่กำหนดให้ได้
              คำชี้แจง
                ให้ตีความจากสุภาษิต หรือคำพังเพยต่อไปนี้ แล้วบันทึกผลลงในตาราง

“ อดเปรี้ยวกินหวาน” ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

“รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี”
....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 2

จุดประสงค์

บรรยาย และอธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
คำชี้แจง ตีความจากภาพต่อไปนี้ แล้วบันทึกผลลงในตาราง

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 3

จุดประสงค์

กิจกรรมฝึกทักษะ ที่ 4

จุดประสงค์

แปลความหมาย หรือ การบรรยายลักษณะ
คำชี้แจง ให้แปลความหมาย สรุป หรือ บรรยายลักษณะจากข้อมูลที่กำหนดให้

ข้อความ

แสดงความคิดเห็น

1. นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใด ต้นไม้จึง
ถูกทำลาย

2.นักเรียนคิดว่า พื้นดินแตกระแหง
เพราะเหตุใด

3.นักเรียนคิดว่า จะเกิดผลเสียอย่างไร
จากการตัดต้นไม้
4.ถ้าโลกไม่มีต้นไม้ จะเกิดผลดี หรือ
ผลเสียอย่างไรบ้าง

1………..…………………………………………………………………………………………………………

2………..…………………………………………………………………………………………………………

3………..…………………………………………………………………………………………………………

4………..…………………………………………………………………………………………………………

กิจกรรมฝึกทักษะที่ 5

จุดประสงค์

แปลความหมาย หรือ ตีความหมายจากภาพที่กำหนดให้
คำชี้แจง ให้แปลความหมาย สรุป หรือ บรรยายลักษณะจากข้อมูลที่กำหนดให้

ตำแหน่งที่ 1 ตำแหน่งที่ 2 ตำแหน่งที่ 3

ผลการสังเกต (ภาพเกี่ยวกับอะไร)

แสดงความคิดเห็น

ภาพตำแหน่งที่ 1……………………………….

……………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………

ภาพตำแหน่งที่ 2……………………………….

……………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………

ภาพตำแหน่งที่ 3……………………………….

……………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………

....................

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน