ครูกับการเป็นครูวิชาชีพชั้นสูง
เมื่อเอ่ยถึงคำว่า “ครู” หลายคนคงให้ความหมายและสมญานามของคำว่าครูไว้มากมายและต่างกันไปตามความเข้าใจของแต่ละคน และคำว่า “ครู” นั้นเป็นคำที่ควบคู่กับคำว่า “วิชาชีพชั้นสูง” เพราะครูเป็นสิ่งที่ได้รับการยอมรับนับถือของหลายๆคน
ครูได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตของเราตั้งแต่เราเริ่มเรียนเมื่ออนุบาลจนเราจบหลักสูตรการศึกษา เมื่อเราเข้าเรียนฐานะของเราคือลูกศิษย์ ดั่งคำว่าศิษย์มีครู ไม่มีใครที่จะเรียนจบการศึกษาโดยไม่มีครูคอยสอน
คำว่าครูมีความหมาย ในภาษาบาลีและสันสกฤตครู หมายถึง เคารพ หนัก สูง เพราะอาชีพครูเป็นอาชีพที่มีภาระหน้าที่ที่มากกว่าอาชีพอื่น ครูไม่ได้ทำงานเฉพาะในที่ทำงานหรือโรงเรียนเท่านั้น ครูต้องคอยดูแลศิษย์เมื่อศิษย์มีปัญหา เมื่อศิษย์คนใดมีปัญหาผู้ปกครองก็จะมาขอความช่วยเหลือจากครู ครูต้องเป็นบุคคลที่สำคัญของสังคม ช่วยชุมชนสืบทอดวัฒนธรรมประเพณีที่ชุมชนเคยปฏิบัติต่อกันมา นี่คือภาระหน้าที่ทีครูต้องทำ
ความหมายของครูตามพจนานุกรมฉบับราชบรรณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๔๒ ครู หมายถึง ผู้สั่งสอนศิษย์ ผู้ถ่ายทอดความรู้ให้แก่ศิษย์ ได้แก่ผู้ที่ทำหน้าที่สั่งสอนให้การศึกษาแก่ผู้อื่น
ความหมายของครูตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ ให้คำจำกัดความไว้ในมาตร ๔ ว่า ครู หมายความว่า บุคลากรวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่หลักทางด้านการเรียนการสอนและการส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีการต่างๆในสถานศึกษาทั้งรัฐและเอกชน
เป็นที่รับรู้กันว่า การเป็นครูไม่มีใครอยู่ดีๆก็ขึ้นมาเป็นครูแบบง่ายๆ ครูจะต้องมีใบประกอบวิชาชีพ เพื่อเป็นสิ่งที่ยืนยันว่าบุคคลนั้นได้จบหลักสูตรครูมาแล้ว และมีคุณสมบัติที่ครบถ้วนพร้อมที่จะมาเป็นครู จึงจะเรียกว่าครูวิชาชีพ
ธีรศักดิ์ อัครบวร (๒๕๔๔ : ๓๑) การประกอบอาชีพเป็นการปฏิบัติหน้าที่การงาน ในสังคมที่มีความซับซ้อนรูปแบบของการอาชีพก็ซับซ้อนด้วย จึงมีการบัญญัติศัพท์เพื่อใช้ตามลักษณะที่ผิดแผกแตกต่างกันไป เช่น งาน การงาน อาชีพ และวิชาชีพ งาน (Job) หมายถึง สิ่งหรือเรื่องที่ทำเป็นภารกิจต่อสิ่งหนึ่งสิ่งใดเป็นคราวๆ การงาน (Work) หมายถึง ภารกิจที่ต้องทำอยู่เสมออาจมีงานหลายอย่างที่ทำเป็นประจำ อาชีพ (Career) หมายถึง งานที่ทำเป็นประจำเพื่อเลี้ยงชีพเป็นภารกิจที่ต้องทำเพื่อเลี้ยงชีพ ส่วนวิชาชีพ (Profession) นั้นก็เป็นอาชีพแต่เป็นอาชีพที่ต้องใช้วิชาความรู้ที่ได้ฝึกฝนมาจนเชี่ยวชาญโดยเฉพาะ
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ.๒๕๒๕ (๒๕๓๙ : ๗๖๖) อธิบายว่า วิชาชีพ เป็นอาชีพที่ต้องอาศัยความรู้ความชำนาญ
การที่จะเป็นครูวิชาชีพหรือวิชาชีพชั้นสูงนั้นต้องมีความพร้อมและได้รับการฝึกอบรมมาก่อนที่จะมาเป็นครู และมีคุณลักษณะตามที่สภาครูกำหนดไว้
จีระ งอกศิลป์ (๒๕๕๒ : ๑๖) กล่าวว่า อาชีพครู ถือว่า เป็นวิชาชีพชั้นสูง ดัง ศาสตราจารย์วิจิตร ศรีสอ้าน ได้สรุปคุณลักษณะวิชาชีพเพื่อเป็นเกณฑ์พิจารณาวิชาชีพครูไว้ ๖ ประการ ดังนี้
๑.วิชาชีพชั้นสูงจะต้องมีการบริการที่ให้แก่สังคมที่มีลักษณะเฉพาะเจาะจงและจำเป็น อาชีพครู ใช้การสอนก็เป็นกิจกรรมทางปัญญา การออกแบบวิธีการถ่ายทอดความรู้ วัฒนธรรมทักษะและค่านิยมให้กับเยาวชน ครูต้องทั้งศาสตร์และศิลป์แห่งวิชาชีพอันเป็นวิทยาการเฉพาะด้านและต้องใช้สติปัญญาในการถ่ายทอดแต่ละสิ่งแต่ละอย่างให้กับศิษย์
๒.สมาชิกของวิชาชีพชั้นสูงจะต้องใช้วิธีการแห่งปัญญาในการบริการ อาชีพครู เป็นอาชีพที่ให้บริการแก่สังคมในด้านการถ่ายทอดทักษะทางสังคม ค่านิยม ตลอดจนวิชาการต่างๆให้แก่เยาวชนตามที่สังคมประสงค์ เป็นการให้บริการที่เฉพาะสาขาวิชาที่ต่างจากวิชาชีพอื่น
๓.สมาชิกของวิชาชีพชั้นสูงจะต้องได้รับการศึกษาอบรมให้มีความรู้กว้างขวาง ลึกซึ้ง โดยใช้ระยะเวลายาวนานพอสมควร อาชีพครู ก็ต้องใช้เวลาเล่าเรียนและฝึกฝนในสถาบันการศึกษาและต้องใช้เวลาศึกษาโดยทั่วไปไม่น้อยกว่า ๔ ปีจึงจะสำเร็จการศึกษาและออกทำการสอนได้
๔.สมาชิกของวิชาชีพชั้นสูงจะต้องมีเสรีภาพในการใช้วิชาชีพตามมาตรฐานของวิชาชีพ ในการประกอบวิชาชีพ ผู้ประกอบวิชาชีพมีเอกสิทธิในการตกลงใจและตัดสินใจที่จะใช้ความรู้ในการตกลงและตัดสินใจที่จะใช้ความรู้ในการแก้ไขปัญหา การสอนแต่ละครั้งแต่วิชา ครูย่อมมีเอกสิทธิ์ ที่จะกำหนดวิธีการสอนและออกแบบกิจกรรมการเรยีนการสอนให้สอดคล้องกับจุดประสงค์ที่กำหนดในหลักสูตร
๕.วิชาชีพชั้นสูงจะต้องมีจรรยาบรรณ วิชาชีพครู ก็มีจรรณยาบรรณ ซึ่งพระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ.๒๕๔๖ ได้บัญญัติไว้ในมาตรา ๕๐ มาตรฐานการปฏิบัติตน ให้กำหนดเป็นข้อบังคับว่าจรรยาบรรณของวิชาชีพ ประกอบด้วย จรรยาบรรณต่อตนเอง จรรยาบรรณต่อวิชาชีพ จรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ จรยาบรรณต่อผู้ร่วมประกอบวิชาชีพ และจรรยาบรรณต่อสังคม
๖.วิชาชีพชั้นสูงจะต้องมีสถาบันวิชาชีพเป็นแหล่งกลางในการสร้างสรรค์ จรรโลงมาตรฐานของวิชาชีพ
การที่จะเป็นครูที่เป็นวิชาชีพชั้นสูงนั้นใช่ว่าแต่เพียงเราจบการศึกษามาเป็นครู จบหลักสูตร ครูได้วุฒิครู ได้ใบประกอบวิชาชีพครูเท่านั้น แต่การเป็นครูต้องมีจรรยาบรรณ มีความอ่อนน้อมถ่อมตน มีความรู้และทักษะในการถ่ายทอดความรู้ มีจิตใจดี มีเมตตา เพราะเราจะเป็นผู้ที่ไปสอนคนให้เป็นมนุษย์ ทุกคนฝากความหวังของตัวเองไว้กับครู ให้ครูนำพาไปสู่จุดหมายปลายทางที่พวกเขาหวังไว้นั้น
