ความหลากหลายทางพันธุ์กรรมสัตว์และการใช้ประโยชน์
15-7-2010 ศ.ดร. จรัญ จันทลัขณา KU 15 อายุ 75 ปี รับราชการปี 2504 เป็นนายกสมาคม ม ทักษิณ พศ2512 เริ่มบุกเบิกกำแพงแสน
หนังสือที่แต่ง
• ระบบการเลี้ยงสัตว์ของเกษตรกร เป็นเรื่องระหว่างคนกับสัตว์จะอยู่ร่วมกันได้อย่างไร
• มวลชนกับตนใต้
• เศรษฐกิจพอเพียง
Correlation :
• นกอินทรีย์กำลังจะสูญพันธุ์ และนกกระจอกพบเห็นได้ทั่วไป
• พุธศาสนาบอกว่าทุกอย่างต้องสัมพันธ์กัน
• หญ้า Hamata พืชตระกูลถั่ว ซื้อมาจาก ออสเตเลีย 200 บาท/กก ราชการปลูกได้ 3 กก /ไร่ แต่ชาวบ้านปลูกได้ 30 กก/ไร่
• จากภาพคนคุมฝูงวัวเป็นเจ้าของวัวเพียงไม่กี่ตัวแต่เป็นการแบ่งหน้าที่กันสลับมาเฝ้าฝูงวัว
• วิทยุธานินทร์ ชาวบ้านชอบมากก่วาวิทยุฟิลลิปเพราะรัลคลื่นท้องถิ่นได้ชัดกว่าเพราะมีเพลง ลิเก หมอรำ ละคร นิยาย ที่ชื่นชอบ
• ศ.ดร.ปรารถนา พฤกษะศรี ศึกษาเรื่องหญ้าเนเปีย เศษใบข้าวโพด
• ควายปลัก swamp buffalo:
o เห็บเกาะไม่ได้
o โคลนมีน้ำจะเย็นอยู่นานเพราะควายมีต่อมเหงือน้อยกว่าวัว
“ควายสร้างจากขี้ผึ้ง โดนแดดจะละลาย
วัวสร้างจากดินเหนียว โดนแดดยิ่งแข็ง”
• ควายดำน้ำไปกินสาหร่ายใต้น้ำเหมือนฮิปโป
• ควายเผือกเชียงรายมีมากที่สุด 15%
o white Buffalo ดวงตาสีดำ
o Albino Buffalo ดวงตาสีขาว
• ควายจะกินทุกอย่างที่ขาวงหน้าเพราะพบว่ามีราบางชนิดอยู่ในrumen ย่อย cellulose ได้
• อินเดียมีเจดีย์ขี้ควายผสมดินเหนียวและสามารถสร้างบ้านได้
• พศ 1780 พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ก่อตั้งสุโขทัย(นับว่าก่อตั้งประเทศไทย)
• ควายนม(River Buffalo)ชอบน้ำลึกๆใสๆ
o คนอินเดียชอบเนยไขมันสูงๆ
o คนไทยกินนม 20 ซีซี/คน/ปี แต่ปัจจุบัน 10 ลิตร/คน/ปี
• วัวขาวลำพูนป็นวัวพื้นเมืองใช้ในพิธีแลกนาขวัญลักษณะ จมูกขาว เขาสีเทียน กีบสีเทียน ขาวทั้งตัว
o วัวขาวลำพูนผสมบรามันห์จมูกสีดำ
o วัวชน ทางภาคใต้เป็นวัวพื้นเมือง
• ไก่พื้นเมือง:
o แม่ไก่จะออกไข่ 12 ฟอง(ออกเป็นชุด cluster)แล้วจะหยุด 2 เดือน เพื่อให้ฟักพร้อมกันและเลี้ยงลูกแล้วจะผสมพันธุ์ไหมเพื่อวางไข่ต่อไป
o ไก่พันธุ์จะฟักไข่ 85 % เลี้ยงลูกลอด 90 % ทำได้ปีละ 3 รอบ
o Biological Control เช่น ไก่ควบคุมแมลงวัน
• ไก่ชน fighting cock
o ราคาตัวละ 60000 บาท ไข่ฟองละ 500 บาท
o ไก่สีเหลืองหางขาว เป็นไก่ชนพระนเรศวร
• เป็ดไล่ทุ่ง
• หมูล่ามคอ semiannual account 6 เดือน จับขาย
ระบบเกษตร Agricultural System
เมื่อก่อนผลิตข้าวได้ปีละ 2 ล้านตัน ปัจจุบัน 25 ล้านตัน/ไร่
จากภาพ:
ไผ่ นุ่น มะพร้าว นิยมปลูก ใกล้บ้าน มะม่วง นิยมปลูก ไกลบ้าน
Draught (Draft) Power : คือการใช้สัตว์แทนแรงงานคน เช่น ควายไถนา ในแอฟริกา ใช้ ควาย ลา ไถนา
สัตว์ทุกอย่างที่เลี้ยงไว้มุ่งที่จะได้เนื้อ นม ไข่ แต่มีสัตว์อยุ่ชนิดหนึ่งที่เลี้ยงไว้เป็นเพื่อน คือ สุนัข เพราะซื่อสัตย์และความรัก companion
Agricultural System
ควายเป็น companion ในระบบเกษตร
a. Livestock System
1. Commercial (Industrial)System (IS)
2. Mixed Farming System(MFS)
เช่น Integrated Farming System : correlation
3. Grazing System(GS) : เช่น AUS มีฟาร์มขนาดใหญ่
X = (A) ปลูกข้าว : grain (a) ข้าวเปลือก
Straw ฟาง
Stubble ซัง
Y = (B) เลี้ยงควาย : meat กินเนื้อ (b) + manure ปุ๋ยคอก(a*b)
X+Y = (a+b)+(a*b)
คำศัพท์ที่มาจากการเกษตร:หว่านล้อม
MFS IS
ข้าว 100%
ควาย 100%
วัว 100%
วัวนม 98-100%
ไก่พื้นเมือง 100%
ไก่ไข่ 100%
หมู 100%
Smallholder ผ้ถือครองที่ดินเล็กๆ 15-25ไร่/คน
= small Farmer
ต้นทุน นม ของเรา สูงกว่า AUS แต่ต่ำกว่า USA
บริโภคข้าวสาร 7 ต้น / คน
Agicultural System
1. Companion เพื่อน
สุนัข,ควาย (นั่งบนหลังควาย ฟังทรานซิสเตอร์)
2. Foods
3. Draught power /Transport แรงงานจากสัตว์และการขนส่ง
4. Recreation สันทนาการ
5. Cultural/Religions needs > วัฒนธรรมและศาสนา
ตัดหางปล่อยวัด > โดยเอาไก่มาตัดหางแล้วปล่อย เพื่อสะเดาะเคราะห์
แพะรับบาป > ยิวมาทำพิธีล้างบาป
6. Food Security ปลูกข้าว 1 ไร่ / 1 คน เพื่อทำกินได้ทั้งปี
7. Savings ไก่ current account = ขายได้ทุกวัน
หมู semiannual account = ขายทุก 1/2 ปี
Long term Savings วัว,ควาย Annual account = ขายเมื่อมีปัญหานาล่ม
น้ำเขื่อน > Supplementary Water
น้ำฝน > น้ำหลัก
8. Soil Fertility ความสมบูรณ์ของดิน
9. Use of crop residual ใช้วัสดุเหลือใช้
10. Sustainable of farming system ความยั่งยืนของระบบเกษตรทุกสิ่งทุกอย่างในโลกล้วนมีความสมพันธ์ทั้งหมดกันทั้งสิ้น
อริยสัจ4 - หนทางทุกข์ ทุกข์
- สาเหตูทุกข์ สมุทัย
- วางแผนดับทุกข์ นิโรธ
- วิธีดับทุกข์ มรรค
11. Gender role
ผู้ชายรีดนมวัว ได้นมน้อยกว่า ผู้หญิงรีดนม
ผู้หญิงเลี้ยง เป็ด ไก่ แพะ
12. Old age
คนแก่โกยขี้วัว ตากแดด ดูแลลูกหลาน,มีคุณค่าทางจิตใจ Qualitative
13. Community Spirit = Buffalo Bank ยืมควายไถ่นาตัวละ70ถัง(ข้าว)
14. By Product เช่น หนังสัตว์ เขาสัตว์ กระดูกสัตว์ หนังวัวกำแพงแสน
การอนุรักษ์
In Situ Ex Situ
อนุรักษ์เก็บไว้ที่เกษตรกร อนุรักษ์เก็บไว้ที่ราชการ
เช่น วัวชนปักใต้
• ให้อยู่กับชาวบ้าน
• คิดใช้ประโยชน์
วัวชน > ทรมานสัตว์
ข้อคิดเรื่องงาน – ถ่อมเนื้อถ่อมตน
- เรียนรู้จากเกษตร > ไม่คิดว่าเรารู้มากกว่าเขา
1. University of Hawaii
จง…อดทน และทำต่อไป
2. อย่าให้คำพูดพล่อยๆ ราคาถูกของคนอื่น มามีผล ราคาแพงต่อชีวิตเรา
“บาดแผลที่มิตรมอบให้ดีกว่ารอยยิ้มที่ศัตรูมอบให้”
“โกธรคือโง่ โมโหคือบ้า”
M powering = แดงแท้
มหาวิทยาลัยมีทั้งหมด 166 แห่ง
