พระสูตรอันเป็นแนวทางในการปฏิบัติตนของผู้ครองเรือน

[๒๗๑] คหบดีบุตร นายพึงบำรุงทาสกรรมกรผู้เป็นทิศเบื้องล่างโดยหน้าที่ ๕ ประการ คือ

๑.จัดการงานให้ทำตามสมควรแก่กำลัง

๒.ให้อาหารและค่าจ้าง

๓.ดูแลรักษายามเจ็บป่วย

๔.ให้อาหารมีรสแปลก

๕.ให้หยุดงานตามโอกาส

ทาสกรรมกรผู้เป็นทิศเบื้องล่าง นายบำรุงโดยหน้าที่ ๕ ประการนี้แล ย่อมอนุเคราะห์นายด้วยหน้าที่ ๕ ประการ คือ

๑.ตื่นขึ้นทำงานก่อนนาย

๒.เลิกงานเข้านอนทีหลังนาย

๓.ถือเอาแต่ของที่นายให้

๔.ทำงานให้ดีขึ้น

๕.นำคุณของนายไปสรรเสริญ

คหบดีบุตร ทาสกรรมกรผู้เป็นทิศเบื้องล่าง นายบำรุงโดยหน้าที่ ๕ ประการนี้แล ย่อมอนุเคราะห์นายด้วยหน้าที่ ๕ ประการนี้ ทิศเบื้องล่างนั้นเป็นอันชื่อว่านายได้ปิดป้อง ทำให้เกษมปลอดภัยแล้ว ด้วยประการฉะนี้

[๒๗๒] คหบดีบุตร กุลบุตรพึงบำรุงสมณพราหมณ์ผู้เป็นทิศเบื้องบนโดยหน้าที่ ๕ ประการ คือ

๑.จะทำสิ่งใด ก็ทำด้วยเมตตา

๒.จะพูดสิ่งใด ก็พูดด้วยเมตตา

๓.จะคิดสิ่งใด ก็คิดด้วยเมตตา

๔.เปิดประตูต้อนรับ

๕.ถวายปัจจัยเครื่องยังชีพ

สมณพราหมณ์ผู้เป็นทิศเบื้องบน กุลบุตรบำรุงโดยหน้าที่ ๕ ประการนี้แล ย่อมอนุเคราะห์กุลบุตรด้วยหน้าที่ ๖ ประการ คือ

๑.ห้ามไม่ให้ทำชั่ว

๒.ให้ตั้งอยู่ในความดี

๓.อนุเคราะห์ด้วยน้ำใจอันดีงาม

๔.ให้ได้ฟังในสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง

๕.อธิบายสิ่งที่เคยฟังแล้วให้เข้าใจแจ่มแจ้ง

๖.บอกทางสวรรค์ให้

คหบดีบุตร สมณพราหมณ์ผู้เป็นทิศเบื้องบน กุลบุตรบำรุงโดยหน้าที่ ๕ ประการนี้แล ย่อมอนุเคราะห์กุลบุตรด้วยหน้าที่ ๖ ประการนี้ ทิศเบื้องบนนั้นเป็นอันชื่อว่ากุลบุตรได้ปิดป้อง ทำให้เกษมแล้ว ด้วยประการฉะนี้

(ยังมีต่อ)