จากกระแสโลกาภิวัตน์ ทำให้เกิดการแข่งขันอย่างรุนแรงของตลาดทุนโลก และทิศทางการเปิดเสรีเศรษฐกิจอาเซียนทำให้ประเทศไทยต้องเตรียมความพร้อมใน การพัฒนาศักยภาพการแข่งขันของตลาดทุนไทย หรือเพื่อรองรับการเข้าเป็นส่วนหนึ่งในตลาดทุนภูมิภาค เป็นเหตุให้กระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (สำนักงาน ก.ล.ต.) และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) เห็นความจำเป็นของการปรับปรุงโครงสร้างตลาดทุนไทยเพื่อรองรับสถานการณ์ดัง กล่าว
จากความสำคัญดังกล่าว นายกรัฐมนตรีได้มีคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี แต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาตลาดทุนไทย เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2552 เพื่อทำหน้าที่เสนอนโยบายและทิศทางการพัฒนาตลาดทุน รวมทั้งจัดทำแผนพัฒนาตลาดทุนที่เป็นรูปธรรม มีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน และครอบคลุมทุกองค์ประกอบของตลาดทุน ทั้งตลาดตราสารทุน ตลาดตราสารหนี้ และตลาดตราสารอนุพันธ์ ทั้งในส่วนนโยบาย กฎระเบียบ และโครงสร้างต่างๆของตลาดทุนไทย และดำเนินการกำกับ ติดตาม และเร่งรัดการดำเนินการตามแผนการพัฒนาตลาดทุนที่คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบ โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเป็นประธาน มีองค์ประกอบคณะกรรมการจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และมีผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ กรรมการและผู้จัดการตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเป็นกรรมการและเลขานุการ ซึ่งได้มีการยกร่างแผนพัฒนาตลาดทุนไทย สรุปสาระสำคัญได้ ดังนี้
1. วิสัยทัศน์ของแผน
ตลาด ทุนไทยต้องเป็นกลไกหลักในการรวบรวม จัดสรร และควบคุมทรัพยากรทางเศรษฐกิจที่มีประสิทธิภาพ เพื่อเกิดประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาศักยภาพและความสามารถในการแข่งขันของ ประเทศ
2. พันธกิจของแผน
1) ให้ผู้ลงทุนและผู้ระดมทุนสามารถเข้าถึงตลาดทุนได้โดยง่ายและทั่วถึง
2) เพื่อพัฒนาคุณภาพของความหลากหลายของสินค้าและบริการ
3) ลดต้นทุนทางการเงิน (cost of fund) ให้ผู้ระดมทุน และต้นทุนการทำธุรกรรม (intermediary and transaction cost) ให้ผู้ลงทุน ผู้ระดมทุน และสถาบันตัวกลางที่เกี่ยวข้อง
4) สร้างโครงสร้างพื้นฐานที่มีประสิทธิภาพ ทั้งทางด้านกฎหมาย กฎเกณฑ์การกำกับดูแล ระบบบัญชี ระบบภาษี และเทคโนโลยี
5) ให้ผู้ลงทุนมีความรู้และได้รับความคุ้มครองอย่างเหมาะสม
6) ส่งเสริมการแข่งขันในตลาดทุนไทย และความเชื่อมโยงระหว่างตลาดทุนไทยกับตลาดทุนโลก
3. หลักการสำคัญพื้นฐานของแผน
1) Access คือต้องให้ประชาชนทุกระดับรายได้สามารถเข้าถึงได้ตลาดทุนได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การทำให้กลุ่มผู้มีรายได้น้อยสามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมจะช่วยส่ง เสริมการเจริญเติบโต ของตลาดทุนของประเทศได้อย่างมาก
2) Protection ผู้ที่เกี่ยวข้องในตลาดทุนทุกฝ่ายจะต้องสามารถมั่นใจได้ว่าจะไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ จากการทำธุรกรรมในตลาดทุน
3) Responsibility คือการที่นักลงทุนควรมีความรู้และทราบดีถึงความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นจากการลงทุน
4) Consistency คือการที่หลักเกณฑ์ กฎหมาย และระบบภาษีควรจะมีมาตรฐานเดียวกัน
5) Competitiveness ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในตลาดทุนควรได้รับการส่งเสริมให้พัฒนานวัตกรรมทางการ เงินใหม่ๆอยู่เสมอ เพื่อเป็นส่วนร่วมในการพัฒนาตลาดทุนต่อไป
4. มาตรการปฏิรูปตลาดทุนไทยและมาตรการที่จะมีนัยสำคัญต่อการพัฒนาตลาดทุนไทย
การ เสนอมาตรการปฏิรูปตลาดทุนไทยนั้น ได้คำนึงถึงการตอบสนองความต้องการทางเศรษฐกิจและสังคมไทยในด้านต่างๆทั้งใน ปัจจุบันและอนาคต อันได้แก่ การสร้างขีดความสามารถ ในการแข่งขันของประเทศ ความเชื่อมโยงระหว่างตลาดทุนไทยกับตลาดทุนโลก การส่งเสริมการออมและการเตรียมความพร้อมสำหรับสังคมผู้สูงอายุ ความต้องการระดมทุนของภาครัฐ และการเอื้อประโยชน์ให้ภาคส่วนต่างๆของสังคม อาทิเช่น SME และภาคเกษตร
ที่มา: นางสาวภัทรมน พลพิพัฒนพงศ์ สำนักนโยบายการออมและการลงทุน
สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง