การพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้
1) ศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1
2) พัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1
3) ศึกษาผลจากการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1
วิธีดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะคือ
ระยะที่ 1 ศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1
ระยะที่ 2 ดำเนินการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1จำนวน 2 วงรอบ
ระยะที่ 3 ศึกษาผลจากการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1
บุคลากรที่ร่วมในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย
1) กลุ่มผู้ร่วมวิจัย จำนวน 16 คนได้แก่ ผู้วิจัยและผู้ร่วมวิจัย ซึ่งได้มาโดยความสมัครใจ จำนวน 15 คน
2) กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 จำนวน 284 คน
3) กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 19 คน ได้แก่ วิทยากรที่มาให้ความรู้ในการฝึกอบรม จำนวน 3 คน กลุ่มผู้ร่วมวิจัย จำนวน 16 คน
เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล
ระยะที่ 1 ได้แก่ แบบสอบถามเกี่ยวกับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 จำนวน 1 ฉบับ
ระยะที่ 2 ได้แก่ 1) ชุดฝึกอบรม เรื่อง การพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 2) แบบทดสอบก่อนและหลังการฝึกอบรม 3) แบบสังเกตพฤติกรรมระหว่างการฝึกอบรม 4) แบบนิเทศผลการปฏิบัติงาน
ระยะที่ 3 ได้แก่ 1) แบบสอบถาม วัดเจตคติที่มีต่อการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา 2) แบบสอบถามเกี่ยวกับภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา (ฉบับเดียวกับระยะที่ 1) 3) แบบสอบถามความพึงพอใจของผู้ร่วมงานที่มีต่อผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 และ 4) แบบสำรวจผลงานการบริหารสถานศึกษา
การวิเคราะห์ข้อมูลใช้เทคนิคการตรวจสอบข้อมูลสามเส้า (Triangulation Technique) ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่า (t-test) และนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงบรรยาย
ผลการวิจัยพบว่า
1. จากการศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 โดยภาพรวมผู้บริหารมีระดับการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณารายด้านทุกด้านมีการปฎิบัติอยู่ในระดับปานกลาง โดยเรียงลำดับจากด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากไปหาน้อย คือ ด้านการกระตุ้นทางปัญญา รองลงมาคือ ด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ ด้านการสร้างแรงบันดาลใจ และด้านการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล ตามลำดับ
2. ในการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาด้านความรู้ ความเข้าใจของการบริหารในเรื่อง ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง และพฤติกรรมการบริหารโดยใช้ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในภาระงานที่สำคัญ ในวงรอบที่ 1 พบว่า ผู้บริหารมีพฤติกรรมระหว่างการฝึกอบรมโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ด้านการเตรียมตัวก่อนเข้ารับการอบรมและด้านการทำงานที่ได้รับมอบหมาย มีพฤติกรรมอยู่ในระดับมากที่สุด ในด้านการมีส่วนร่วมในกิจกรรมขณะฝึกอบรม ด้านความสนใจศึกษาเพิ่มเติมและด้านความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาการฝึกอบรม มีพฤติกรรมอยู่ในระดับมาก ส่วนผลการทดสอบหลังการฝึกอบรมโดยรวม ร้อยละ 91.42 ผ่านเกณฑ์การประเมิน ส่วนวงรอบที่ 2 ผู้บริหารได้นำความรู้ที่ได้จากการฝึกอบรมไปปฏิบัติในสถานศึกษาและระหว่างการดำเนินการได้มีการนิเทศทั้งภายในกลุ่มและภายนอกจากกลุ่มผู้ร่วมวิจัย พบว่า ผู้บริหารสามารถนำความรู้ที่ได้จากการฝึกอบรมไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาอย่างหลากหลายทั้งด้านการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการบริหารงานวิชาการ ด้านคุณธรรมจริยธรรม ด้านการพัฒนาสื่อนวัตกรรมรวมทั้งนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน
3. ผลการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 พบว่า ด้านเจตคติและด้านความพึงพอใจของผู้ร่วมงานที่มีต่อผู้บริหารสถานศึกษา อยู่ในระดับมาก ส่วนด้านระดับความมีภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา หลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนการพัฒนา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และสถานศึกษามีผลงานการบริหารที่ดี ร้อยละ 94.00
คัดลอกจากบทวิจัยของ ดร.ดุสิต สมศรี รองผู้อำนวยการวิทยฐานะชำนาญการพิเศษ
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาศรีสะเกษ เขต ๑
