การวิจัยภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารเทศบาลนครขอนแก่น
ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐกำลังเผชิญกับสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของกระแสโลกาภิวัตน์ และปัจจัยเงื่อนไขต่างๆ เช่น สังคมตกอยู่ในสภาวการณ์แข่งขัน ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนอย่างกว้างขวางและรวดเร็ว เป็นแรงกดดันให้ภาครัฐปรับบทบาทหน้าที่ ลดความซ้ำซ้อนในการทำงาน เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการโดยมุ่งเน้นประชาชนเป็นศูนย์กลาง ยึดหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีเพื่อให้การทำงานเกิดประสิทธิผล มีประสิทธิภาพและคุ้มค่า เปิดเผย โปร่งใส และเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยนำแนวคิดในเรื่องของการบริหารภาครัฐแนวใหม่มาปรับใช้ ทั้งนี้เพื่อให้การปฏิบัติงานสามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ซึ่งความสำเร็จหรือความล้มเหลวขององค์การนั้น ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือ ผู้นำ เพราะผู้นำเป็นผู้ที่มีความสำคัญต่อความอยู่รอดขององค์การ เป็นจุดรวมแห่งพลังของผู้ปฏิบัติงาน เป็นผู้กำหนดเป้าหมายและกระตุ้นให้สมาชิกปฏิบัติงาน โดยแสดงความเป็นผู้นำผ่านการใช้ภาวะผู้นำที่เหมาะสม ซึ่งภาวะผู้นำเป็นความสามารถของบุคคลที่จะนำกลุ่มของตนให้บรรลุสู่เป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ หน้าที่ที่สำคัญอีกประการหนึ่งของผู้นำ คือการบริหารทรัพยากรมนุษย์ ให้ปฏิบัติงานจนบรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประสิทธิผลสูงสุดนอกจากนี้ผู้นำยังเป็นผู้ที่มีบทบาทในการเปลี่ยนแปลง ดังนั้นบุคคลที่จะเป็นผู้นำได้จะต้องเป็นผู้ที่มีอิทธิพลต่อผู้อื่น สามารถโน้มน้าวให้ผู้อื่นปฏิบัติตามได้ ภาวะผู้นำจึงมีความสำคัญและเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับองค์กรที่ต้องการจะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น ประกอบกับมีงานวิจัยเชิงประจักษ์ของนักวิชาการหลายท่านแสดงให้เห็นว่า ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงมีอิทธิพลต่อประสิทธิผลของบุคคลและองค์การ
ดังนั้น ผู้บริหารควรมีภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงอย่างไร จึงนำองค์กรไปสู่ความสำเร็จ เพื่อสามารถนำไปเป็นแนวทางในการพัฒนาภาวะผู้นำอย่างยั่งยืนของคณะผู้บริหารต่อไป
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารเทศบาลนครขอนแก่น และแนวทางในการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่สามารถนำองค์กรไปสู่ความสำเร็จแก่ผู้บริหารเทศบาล โดยเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม จากพนักงานเทศบาลนครขอนแก่น และประธานชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่น จำนวน 157 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป เพื่อหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้รู้ จำนวน 15 คน เรียบเรียงข้อมูลตามหมวดหมู่เพื่อประกอบการอธิบาย
ผลการศึกษา พบว่า ผู้บริหารเทศบาลนครขอนแก่นมีภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านการมีอิทธิพลเชิงอุดมการณ์ มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านการกระตุ้นการทางปัญญา ด้านการสร้างแรงบันดาลใจ และ ด้านการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล ตามลำดับ ส่วนแนวทางในการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารเทศบาลที่สามารถนำองค์กรไปสู่ความสำเร็จ พบว่าผู้บริหารควรมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีวิสัยทัศน์และสามารถถ่ายทอดไปยังผู้ร่วมงานได้เป็นอย่างดี เป็นแบบอย่างที่ดี ให้กำลังใจผู้ร่วมงาน พูดชักจูงให้เกิดแรงบันดาลใจในการปฏิบัติงาน รับฟังปัญหาพร้อมทั้งเสนอแนะแนวทางการแก้ไข เปิดโอกาสให้ผู้ร่วมงานมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ให้ความสำคัญและเห็นคุณค่าของผู้ร่วมงาน มอบหมายงานอย่างชัดเจน
คัดลอกจาก เสาวลักษณ์ ตั้งตระกูล มหาบัณฑิต หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการพัฒนา คณะมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
