ชุมพร

ประวัติศาสตร์เมืองชุมพร
ชุมพร มีชื่อปรากฏมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 1098 โดยมีฐานะเป็นเมืองสิบสองนักษัตรของนครศรีธรรมราช ใช้รูปแพะเป็นตราเมือง และเป็นเมืองหน้าด่านฝ่ายเหนือ เพราะอยู่ตอนบนของภาคใต้ ในพุทธศักราช 1997 รัชสมัยแผ่นดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ปรากฏในกฎหมายตราสามดวงว่า เมืองชุมพรเป็นเมืองตรี อาณาจักรฝ่ายใต้ของกรุงศรีอยุธยา
ที่มาของชื่อเมืองนั้นยังเป็นปริศนาพอๆกับการตั้งเมือง นักวิชาการบางท่านสันนิษฐานว่า ชิ่อเดิมคือเมืองอุทุมพร ซึ่งเป็นชื่อมะเดื่อชนิดหนึ่งที่มีอยู่มากในพื้นที่เมื่อกาลเวลาผ่านไปจึงเพี้ยนมาเป็นชุมพร บ้างก็ว่าชุมพรมาจากคำว่า ชุมนุมพล เนื่องมาจากในอดีตชุมพรเป็นเมืองหน้าด่านซึ่งการเดินทัพไม่ว่าจะมาจากที่ใดก็มาชุมนุมพลกันที่นี่
อย่างไรก็ตามชุมพรเป็นที่อยู่ของมนุษย์มาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์แล้ว จากหลักฐานทางโบราณคดีที่ขุดค้นพบตามถ้ำและเพิงหินใน อ.ทุ่งตะโก เช่น เครื่องมือหินกะเทาะ ภาชนะดินเผาทำให้สันนิษฐานได้ว่า ดินแดนแห่งนี้มีมนุษย์อยู่อาศัยมากกว่า 3,000 ปีแล้ว
ชาวชุมพรก่อนประวัติศาสตร์น่าจะสืบเชื้อสายมาจากชนเผ่าออสโตรเนเชียนที่อพยพจากทางตอนเหนือของจีนลงมาสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในระยะแรกอาจอาศัยอยู่ตามถ้ำก่อน ต่อมาเมื่อรู้จักการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์จึงตั้งถิ่นฐานขึ้นตามแหล่งน้ำและชายฝั่งทะเล ในที่สุดก็เกิดเป็นเมืองท่าที่มีการแลกปลี่ยนวัฒนธรรมกับดินแดนอาหรับ อินเดีย และจีน ดังหลักฐานเครื่องมือเหล็ก ลูกปัดหิน ลูกปัดแก้ว กลองมโหระทึกอายุราว 2,000 ปีที่ขุดค้นพบได้ที่เมืองท่าเขาสามแก้ว ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ที่ ต.นาชะอัง อ.เมืองชุมพร
จวบจนพุทธศตวรรษที่ 10 เมืองท่าใหม่ๆเช่น เมืองท่าภูเขาทอง จ.ระนอง เมืองไชยา จ.สุราษฎร์ธานี ถือกำเนิดขึ้นเมืองท่าเขาสามแก้วจึงได้ลดบทบาทลง นับจากนั้นเป็นต้นมาประวัติศาสตร์ของชุมพรก็ขาดตอนไป จะมีก็เพียงตำนานพระธาตุเมืองนครศรีธรรมราชที่ระบุว่าชุมพรเป็นเมืองบริวารในกลุ่มเมืองสิบสองนักษัตร มีแพะเป็นสัญลักษณ์ของเมืองดังกล่าวข้างต้นเท่านั้น
ชุมพรค่อยๆพฒนาความสำคัญของเมืองขึ้นเรื่อยๆจนในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ชุมพรได้รับการยกฐานะจากเมืองขึ้นเป็นมณฑลชุมพร มีเมืองอยู่ในเขตการปกครองสี่อำเภอ คือ อ.ชุมพร อ.ปะทิว อ.ท่าแซะ และ อ.กำเนิดนพคุณ ต่อมาเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 มีการประกาศยุบมณฑลต่างๆ มณฑลชุมพรจึงเหลือเพียงฐานะจังหวัดขึ้นตรงต่อกระทรวงมหาดไทยเรื่อยมาจนปัจจุบัน
อย่างไรก็ตามแม้ชุมพรจะไม่เคยเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรใดๆ แต่ด้วยชัยภูมิที่อยู่ตรงคอคอดแหลมมลายูพอดี ชุมพรจึงเป็นหัวเมืองหน้าด่านที่ต้องคอยตั้งรับการรุกรานจากประเทศเพื่อนบ้านมาตั้งแต่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ครั้งล่าสุดที่ได้รับการบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติก็คือ สงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อญี่ปุ่นต้องการขยายอำนาจเข้าครอบครองเอเฃีย จังหวัดหนึ่งที่ถูกญี่ปุ่นยกพลเข้ารุกรานก้คือชุมพรนี้เอง