ถ้าพอเพียง ก็ยั่งยืน ทุกข้อความที่ยกมาดีทั้งหมดขอขอบคุณต้นฉบับครับ

              ศูนย์วิจัยเพื่อเพิ่มผลผลิตทางเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวถึง ระดับชั้น ของเกษตรยั่งยืน ดังนี้  ระดับแปลง : อิงหลักนิเวศเกษตร  ความสัมพันธ์ระหว่างพืชปลูกและศัตรูพืช และการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายชีวภาพทางเกษตร  ระดับครัวเรือน : การจัดการทรัพยากรที่จะก่อประโยชน์สูงสุด ภูมิปัญญานำไปสู่ความมั่นคงของอาหารและรายได้  ระดับชุมชน : เศรษฐกิจชุมชน สิทธิการจัดการ และการใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติ        ทำให้รู้สึกว่าเกษตรยั่งยืนไม่ใช่เรื่องง่ายๆ  ไม่ใช่เพียงแค่การปฏิบัติ การแยกย่อยทำให้บางคนมองลึกถึงระบบนิเวศ  ประโยชน์สูงสุด สิทธิ เศรษฐกิจ เป็นวิชาการที่ผมเองในฐานะเกษตรกรผู้ปฏิบัติจริงไม่ทราบ คงนึกว่าที่ตนเองทำอยู่ยั่งยืนแล้ว  ทำให้รู้สึกว่าเป็นเรื่องยากมากๆมีความเกี่ยวเนื่องกันในทุกระดับ

                มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน “เกษตรกรรมยั่งยืน” เป็นวิถีเกษตรกรรมที่ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและดำรงรักษาไว้ซึ่งความสมดุลของระบบนิเวศ สามารถผลิตอาหารที่มีคุณภาพและพอเพียงตามความจำเป็นพื้นฐาน เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของเกษตรกรและผู้บริโภค พึ่งพาตนเองได้ในทางเศรษฐกิจ รวมทั้งเอื้ออำนวยให้เกษตรกรและชุมชนท้องถิ่นสามารถพัฒนาได้อย่างเป็นอิสระ ทั้งนี้เพื่อความผาสุกและความอยู่รอดของมวลมนุษย์ชาติ  6รูปแบบ   เกษตรทฤษฎีใหม่  เกษตรผสมผสาน เกษตรอินทรีย์ วนเกษตร เกษตรธรรมชาติ ไร่หมุนเวียน  รู้สึกว่ากว้างมาก  ในส่วนตัวไม่สามารถปฏิบัติได้ทั้งหมดแต่ละรูปแบบมีลักษณะประจำตัวที่ต้องมี ต้องทำ คงต้องเลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยยึดกิจกรรมที่ปฏิบัติอยู่แล้วและใกล้เคียงกัน  

                สภาพแวดล้อม และดำรงอยู่ ได้ยาวนานจนถึงคนรุ่นต่อไป (จรัญ จันทลักขนา,2536) ง่ายมาก  อาจารย์พูดให้ผมเข้าใจได้ง่ายมากๆ มองออกเลยว่าต้องทำอะไรต่อจากนี้ไป

          ระบบเกษตรยั่งยืนโดยสนง.เกษตรจังหวัดกำแพงเพชร เป็นการผสมผสานปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ เกื้อกูลกัน เช่น เลี้ยงปลาในนาข้าว เลี้ยงไก่บนบ่อปลา ใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ปลูกพืชต่างระดับใช้แสงต่างกัน พืชหลักเป็นทุเรียน มะพร้าว มะม่วง ต่ำลงมาจะเป็นมะปราง ลองกอง กล้วย พริก บุก หรือผัก ลดหลั่นตามลำดับ พืชแต่ละตัวต้องเกื้อกูลกันและกัน ดัดแปลงเลี้ยงปลา เลี้ยงเป็ดในนาข้าว แล้วเศษฟางที่เหลือห้ามเผาเป็นอันขาดเพราะฟางในนาที่สมบูรณ์อาจจะมีน้ำหนัก 800 – 2,000 กิโลกรัม/ไร่ และในฟางนี้เองจะมีธาตุอาหารมากมาย เช่น ในฟาง 1,500 กิโลกรัม จะพบว่ามี ไนโตรเจน 9 กก. ฟอสฟอรัส และกำมะถัน อย่างละ 2 กก.  โปแตสเซียม 25 กก.  ซิลิคอน 70 กก.   แคลเซียม 6 กก. ถ้ายึดทฤษฏีของ ฟูกู โอกะ จะเห็นได้ชัดว่า ถ้าไม่เผาฟางใช้ฟางคลุมดิน จะช่วยให้ธรรมชาติกลับคืนมาได้ภายในไม่กี่ปี  นอกจากนี้แล้ว ระบบเกษตรยั่งยืนจะช่วยรักษาความสมดุลย์ของธรรมชาติลดการระบาดทำลายของโรคแมลงได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย อธิบายแบบนี้เห็นภาพ เข้าใจว่าสามารถทำได้จริง  สมแล้วที่เป็นคำอธิบายจากเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในภาคสนาม......  นับถือๆๆๆ

          กองเกษตรสารนิเทศ  มีจุดเด่นตายตัวคือ เป็น มิตรกับธรรมชาติ    มีความชัดเจนดีสามารถนำไปอธิบายได้ทุกคำถาม ใช้เป็นหลักการเพื่อการปฏิบัติได้ทันทีในทุกๆเหตุการณ์ถ้านำของท่านอาจารย์จรัล จันทลักขนา   มารวมไว้ก็เป็น  “การปฏิบัติกิจกรรมด้านการเกษตรใดๆที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ  มีผลให้สภาพแวดล้อม และดำรงอยู่ ได้ยาวนานจนถึงคนรุ่นต่อไป”    ฟังไพเราะดี  ถือเป็นสุดยอด ง่าย ตรงไปตรงมา หวังผล  และไม่ผูกมัด

          จากหัวข้อ “หลากหลายภูมินิเวศ” หนังสือหลากหลายพอเพียง ยั่งยืน ของวิทยาลัยการจัดการทางสังคม (วจส.) กล่าวว่า“การตั้งถิ่นฐานของชุมชน  เมื่อชุมชนตั้งอยู่ในระบบนิเวศไหน ก็จะมีความรู้เช่นนั้นในการจัดการพึ่งพาตนเอง  ทั้งการทำกิน วิถีชีวิต วัฒนธรรม” ทำให้มองกลับมาที่ตนเองพบว่า การเลือกที่อยู่อาศัยซึ่งเดิมเป็นคนในเมืองแล้วย้ายมาอยู่ในทุ่งนาชายหมู่บ้านเล็กๆ  ทำให้ไม่ได้รับการสื่อสารจากคนในชุมชน  ไม่เข้าใจวิถีชีวิต  ไม่เข้าใจวัฒนธรรม ไม่สามารถปฏิบัติได้เหมือนชาวบ้านในชุมชน  ตนเองยังต้องพึงพาปัจจัยภายนอกเป็นหลัก  พึ่งพาตนเองไม่ได้  ถือว่ายังไม่พอเพียง ไม่ยั่งยืน