เกษตรยั่งยืน

คนทุกคนที่เกิดมาล้วนมีกิเลสด้วยกันทั้งนั้นและเพราะคนเราถูกกระตุ้นถูกสั่งสอนจากสังคมให้อยากรวย อยากมี อยากสำคัญ อยากมีฐานให้คนยอมรับ (1) อยู่ในท้องถิ่นได้อย่างมีศักดิ์ศรีและมีกิน (2) สิ่งเหล่านี้เป็นที่เกิดของ ”ผู้หลงทาง” ยกตัวอย่างมีเกษตรกรหลายท่านที่มีชื่อเสียง และอีกหลายๆท่านที่ท่านผู้อ่านไม่เคยได้ยินชื่อกลายเป็น ผู้หลงทาง หลงในวัตถุนิยม หลงในวิถีสังคมเมือง หลงในระบบทุนนิยมและหลงในลัทธิเอาอย่าง ในที่สุดเมื่อผู้หลงทางเดินเข้ามาถึงจุดล่มสลาย เกิดความล้มเหลวในทุกด้านดังกล่าว มีหนี้สินพอกพูนเป็นทวีคูณ หมดความเคารพนับถือ ไม่ได้รับการยกย่องในสังคมเมืองเหมือนในอดีตที่ผ่านมา ถูกโดดเดี่ยว ผู้คนไม่คบค้าสมาคมด้วย เป็นเหตุจูงใจให้ผู้หลงทางต้องทบทวนตัวเอง จึงเป็นที่มาของการค้นพบความจริง ค้นพบตัวของตัวเองเกิดความมุมานะ ต้องพึ่งพาตัวเอง หลังจากหลงทางมานาน สุดท้ายเดินถูกทาง

เมื่อไรก็ตามที่วิถีสังคมเมือง วัตถุนิยม ระบบทุนนิยมและลัทธิเอาอย่างคืบคลานเข้าไปสังคมชนบท ก็จะเกิดผู้หลงทางเมื่อนั้น จึงควรมีการสร้างผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง เป็นผู้นำเกษตรยั่งยืนตัวจริง เพื่อให้ผู้ตามหรือผู้ที่กำลังเป็นผู้หลงทางหันกลับมาเอาอย่าง ส่วนภาครัฐต้องให้สาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานแก่ทุกชุมชนในสังคมชนบท รัฐต้องทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา ไม่ใช่แก้ปัญหาให้ชุมชน ให้ชุมชนเป็นผู้แก้ปัญหาด้วยชุมชนเอง นำปัญหาของชุมชนสู่ภาครัฐ ไม่ใช่แก้ปัญหาแบบอุปถัมภ์

การที่รัฐทำหน้าที่ให้คำปรึกษา ควรมีแนวทางทำควบคู่กันไปในด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม ด้านสิ่งแวดล้อมและด้านเทคนิคการผลิตผลการเกษตร (ทั้งนี้นักวิชาการหรือนักวิจัยของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ว่าเป็นด้านพืชหรือด้านสัตว์ ควรสร้างงานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ได้กับชุมชนต่างๆหรือสามารถนำไปต่อยอดเพื่อเกิดประโยชน์ต่อชุมชนทั้งมวล รวมถึงมีวิสัยทัศน์ในยุคโลกาภิวัตน์ของนักวิจัยเหล่านั้นด้วย) เพราะทั้ง 4 ด้าน เป็นหนทางสู่การเป็นเกษตรยั่งยืน การเป็นเกษตรยั่งยืนไม่ใช่ว่าจะได้ผลผลิตทางการเกษตรใช้ในประเทศเราเท่านั้น ถ้าเรามีเทคนิคการผลิตในรูปแบบของเกษตรยั่งยืนที่ดีย่อมส่งผลให้ได้ผลผลิตมากขึ้น สามารถนำผลผลิตที่เหลือหลังการบริโภคภายในประเทศ ส่งออกขายยังประเทศต่างๆได้อีกด้วย

การทำเกษตรยั่งยืนถ้าศึกษาให้ละเอียดจะพบว่าเป็นการทำเกษตรที่มีต้นทุนการผลิตที่ต่ำ แต่ถ้ามีเทคนิคการผลิตที่ดี มีประสิทธิภาพสูง ย่อมส่งผลให้ได้ผลผลิตมากขึ้น และเป็นผลผลิตที่เป็นเกษตรอินทรีย์ได้ด้วย เป็นที่ต้องการของตลาดต่างประเทศ รัฐควรรีบผลักดันให้เกิดระบบเกษตรยั่งยืนกับชุมชนชนบททั่วประเทศโดยเร็ว อย่าให้มีผู้หลงทาง แต่มีผลผลิตเหลือส่งขายยังประเทศต่างๆสามารถนำเงินตราเข้าประเทศ เกษตรกรมีรายได้ต่อหัวที่มากขึ้น มีความเป็นอยู่ดีในรูปแบบสังคมชนบท มีพ่อ แม่ ลูก ปู่ย่า ตายายและหลานอย่างพร้อมหน้าพร้อมตา และที่สำคัญสิ่งแวดล้อมของประเทศไม่เสียหาย ยังคงตกทอดสู่เกษตรกรรุ่นลูกๆหลานๆต่อๆไป