กลุ่มนกกระจอก ซึ่งเป็นกลุ่มนักกิจกรรมเพื่อสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ได้ก่อเกิดขึ้นมาบนพื้นฐานของสังคม ความเดือนร้อนของสังคมชนชั้นล่าง รู้สึกว่านักศึกษาไม่ได้มีแค่เรียนอยู่แต่ในห้อง ข้างนอกก็เป็นพื้นที่สามารถเรียนรู้และแก้ไขปัญหาได้โดยจริง การทำกิจกรรมเพื่อสนุกสนาน พูดคุยแลกเปลี่ยน มันไม่ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงอะไรได้เลย เพียงแค่ไปเพื่อตอบสนองความต้องการของตนเอง โดยการขุดขุย ถากถ้าง ป้ายสี ให้เสร็จสิ้นไปตามความต้องการนั้นเป็นครั้งคราว กลุ่มนกกระจอกไม่ได้มองเพียงแค่นี้ แต่ยังกลับคิดว่าทำอย่างไรเสียที่จะให้สังคมมีความคิด มองไปถึงปัญหาที่แท้จริงแล้วร่วมกันหาทางออก บนพื้นของสังคมที่ก้าวหน้ากว่านี้
บทบาทที่ท้าทายของนักศึกษา
กับการเข้ามาของโครงการขนาดใหญ่ในเมืองคอน
เรื่อง/ภาพ : เจ้าหญิงพอลล่า / เจ้าชายคาวิน
ที่มา ศูนย์ข่าวพลเมืองฅนคอน ปีที่ 1 ฉบับที่ 4 1 เมษายน – 30 เมษายน 53
ณ วันนี้นักศึกษาอยู่ในรั่วมหาลัย มีแต่การแข่งขันกันเรียน มีข้อจำกัดความคิด ซึ่งทำอย่างไรให้หลุดจากกรอบเดิม เราท้าทายนอกเหนือกับการเรียน การเรียนก็ยังไม่ใช่คำตอบเมื่อเราจบออกไปแล้วเราเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ไม่ใช่จบไปแล้วมีงานทำแต่เราเป็นปัญญาชนที่ขีดออกมาจากสังคมให้บรรลุกรอบมาทำงานเพื่อสังคม ชุมชน การเข้าถึงปัญหาของสังคม กล้าเผชิญกับผู้ที่เกี่ยวข้องกับโครงการขนาดใหญ่ที่เข้ามาสู่เมืองคอน
กลุ่มนกกระจอก ซึ่งเป็นกลุ่มนักกิจกรรมเพื่อสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ได้ก่อเกิดขึ้นมาบนพื้นฐานของสังคม ความเดือนร้อนของสังคมชนชั้นล่าง รู้สึกว่านักศึกษาไม่ได้มีแค่เรียนอยู่แต่ในห้อง ข้างนอกก็เป็นพื้นที่สามารถเรียนรู้และแก้ไขปัญหาได้โดยจริง การทำกิจกรรมเพื่อสนุกสนาน พูดคุยแลกเปลี่ยน มันไม่ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงอะไรได้เลย เพียงแค่ไปเพื่อตอบสนองความต้องการของตนเอง โดยการขุดขุย ถากถ้าง ป้ายสี ให้เสร็จสิ้นไปตามความต้องการนั้นเป็นครั้งคราว กลุ่มนกกระจอกไม่ได้มองเพียงแค่นี้ แต่ยังกลับคิดว่าทำอย่างไรเสียที่จะให้สังคมมีความคิด มองไปถึงปัญหาที่แท้จริงแล้วร่วมกันหาทางออก บนพื้นของสังคมที่ก้าวหน้ากว่านี้
จากที่ผ่านมาพวกเราได้ลงพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เข้าไปคลุกคลีกับชุมชนและได้พบปัญหาไม่ว่าจะเป็น บ้านสระบัว บ้านคอเขา บ้านท่าทน บ้านปากลง โดยสภาพแล้วชุมชนเหล่านี้ได้พบปัญหาความเป็นอยู่ไม่ว่าด้านอาชีพที่ต้องเผชิญกับความลำบากในการออกเรือไปหาปลา ซึ่งบางครั้งได้ปลากลับมาน้อยและไม่เพียงพอกับการลงทุนค่าน้ำมันที่ออกเรือไป เมื่อแผนพัฒนาเศรษฐกิจจังหวัดนครศรีธรรมราชเข้าเหมือนคลื่นลูกใหญ่เข้ามาถาโถม ความทุกข์ ความลำบากให้เพิ่มยิ่งขึ้นไป
สิ่งที่พวกเราได้พบเจอเหล่านี้กลุ่มนกกระจอกคิดว่าพวกเราคงอยู่นิ่งกันไม่ได้อีกแล้ว ต้องทำอะไรสักอย่าง เริ่มจากการปรับความรู้และศึกษาในเรื่องการเคลื่อนไหวของนิคมอุตสาหกรรม ร่วมเคลื่อนไหวกับชุมชน ซึ่งเดิมผู้นำชุมชนเห็นด้วยกับการเข้ามาของอุตสาหกรรมและก็เป็นปรปักกับชาวบ้าน การที่กลุ่มนักศึกษานกกระจอกได้เข้าไปลงพื้นที่สำรวจคิดว่ามีความเสี่ยงสูงที่อาจจะต้องเผชิญหน้ากับกลุ่มผู้นำชุมชนที่มีผลประโยชน์กับโครงการขนาดใหญ่นี้
นอกจากนี้แล้วกลุ่มนักศึกษาได้แสดงการต่อต้านกับการเข้ามาของโครงการ มีการแสดงความคิดเห็น ณ เวทีประชาวิจารณ์ โดยบริษัทเชฟรอนเป็นผู้จัด ได้ออกไปแถลงการว่าด้วยการขอคัดค้านสร้างท่าเรือและโครงการอื่นๆ ซึ่งเป็นการสร้างผลกระทบต่อการประกอบอาชีพ ความเป็นอยู่ของชุมชนและด้านทรัพยากรสิ่งแวดล้อม นักศึกษาคิดว่าทางบริษัทก็จะปล่อยประละเลยในด้านความเป็นอยู่ให้กับประชาชนที่ต้องการ อย่างเห็นได้ชัดเจนจากเหตุการณ์ที่มาบตาพุด การแสดงบทบาทของนักศึกษาในการยืนเคียงข้างประชาชนพูดในเวทีสาธารณะ การแสดงละครล้อเลียน เป็นต้น
เทวิน ชาติภิรมณ์ นักศึกษาหลักสูตรพัฒนาชุมชน ชั้นปีที่ 4 กลุ่มนกกระจอกได้กล่าวว่า เรื่องที่ผ่านมาไม่ใช่เรื่องที่ท้าทาย แต่เรื่องที่นักศึกษาต้องออกมาแสดงความคิดเห็นและสมควรจะทำเป็นอย่างมาก หากเปรียบกับการท้าทายที่แท้จริง จะเห็นได้ว่าการท้าทายที่ออกไปยืนรับกระสุนแทนชาวบ้าน อย่างไรก็ตามชาวบ้านที่ถูกกดขี่ข่มเห่งก็ได้เรียนรู้ว่า เราไม่ใช่ตัวละครหรือตัวหนึ่งในกำมือที่มาบีบกันเล่นง่ายๆ เพราะอย่างน้อยทำให้ลูกไข่ขี้ใส่มือกลับไปบ้าง
จากที่เราได้ไปศึกษามา มันเกิดเครือข่ายคนที่ชายฝั่งและบนเขาถ้าเกิดนิคมอุตสาหกรรมขึ้นในเมืองคอนจริงๆ ไม่ได้มองว่าที่ทำกินของใครแต่มันกระทบกันหมดด้วย การเกษตร สุขภาวะ น้ำ ที่เกิดจากสารพิษก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตได้ นักศึกษาได้มองว่าเสียงทะเลร้องไห้ไม่ได้อย่างร้องไห้ฝ่ายเดียว แต่เสียงภูผาก็เสียใจด้วยเช่นกันเกิดการเปลี่ยนแปลง ทรัพยากรธรรมชาติถูกทำลาย สัตว์ป่าก็ไม่ที่อยู่อาศัยเพราะต้องสร้างเขื่อนเป็นอ่างเก็บน้ำคลองกลายเพื่อนำไปเลี้ยงใช้ในนิคมอุตสาหกรรม
พวกเราได้จัดค่าย เสียงภูผาถึงทะเล “ ภายใต้แผนพัฒนา ฯ ” ณ บ้านปากลง ต. กรุงชิง อ.นบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช มองว่าตัวเขื่อนและท่าเรือก็เหมือนจิซอตัวหนึ่งของการโครงการขนาดใหญ่ในเมืองคอน ซึ่งเราก็ต้องวางแนวป้องกันในการเกิดของนิคม การลงชุมชนศึกษาบริบทแล้ว พูดคุยกับประชาชน เขื่อนกรุงชิงก็มีเหตุการณ์ขึ้นมาแล้ว รัฐบอกว่าว่าเป็นโครงการของหลวง ภายหลังชาวบ้านได้ทราบความเป็นจริงว่ามันไม่ช่าย ซึ่งทำให้ชาวบ้านระแวงกับการที่คนเข้าไปในชุมชน นักศึกษาก็ด้วยเช่นกันชาวบ้านยังคิดว่าอาจจะเป็นกลุ่มนอกที่เข้ามาเพื่อศึกษาในการสร้างเขื่อนอ่างเก็บน้ำ ถือได้ว่าเป็นบทเรียนที่ท้าทายที่ต้องทำให้ชาวบ้านเข้าใจจุดตรงนี้ด้วย บ้านใคร ใครก็รัก ทรัพยากรที่นับว่ายังอุดมสมบูรณ์อยู่มาก ถ้ากลายเป็นอ่างเก็บขนาดใหญ่เพื่ออำนวยความสะดวกกับการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ ไปแปรค่าเป็นเงินตรา มันก็คงจะไม่คุ้มค่าอย่างแน่นอน
นายวราวุธ วงษาทิพย์ นักศึกษาหลักสูตรการผลิต คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม ชั้นปีที่ 2 ได้กล่าวว่า การทำค่ายที่ปากลง ทำให้ผมรู้สึกว่า ผมเปรียบเสมือนดอกหญ้า ถ้ารากหญ้าเป็นอะไรไปมันก็จะส่งผลให้ใบและดอกคงอยู่ไม่ได้และต้องตายตามไปด้วย เพราะฉะนั้นแล้วดอกหญ้าต้องทำอะไรสักอย่างเพื่อให้ดำรงไว้ซึ่งรากหญ้า บางทีอาจจะพูดได้ว่าการกระทำของรัฐเป็นการละเมิดสิทธิชุมชนด้วยได้ไหม เพราะการดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติ ต้องศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อม และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อน รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์กรเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติ ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าว แต่กระทำโดยทางชุมชนไม่ยอมรับ เป็นการละเมิดสิทธิชุมชน การที่รัฐไม่ได้สนใจคนรากเหง้าชนชั้นล่างเลย
ปัญหาต่างๆ พลังของคนหนุ่มสาวทั้งหลายได้ก่อรวมตัวของนักศึกษากิจกรรมเพื่อสังคมหลายสถานบันในภาคใต้ โดยชื่อว่า เครือข่ายนักศึกษาเพื่อประชาชนแห่งภาคใต้ Student South network for people ประกอบไปด้วย 8 กลุ่มด้วยกันคือ กลุ่มนกกระจอก สโมสรนักศึกษาคณะมนุษย์ศาสตร์ และชมชมอนุรักษ์ ม. ราชภัฏนครศรีธรรมราช กลุ่มคบไฟ จังหวัดสงขลา กลุ่มแบกเป้ ม.หาดใหญ่ กลุ่มนักศึกษา ม.ราชมงคลศรีวิชัยวิทยาเขตนครศรีธรรมราช กลุ่มนักศึกษา ม.ราชภัฏภูเก็ต และชมรมอาสา ม. วลัยลักษณ์ โดยมีเป้าหมายที่มีจุดยืนของตัวเองว่าจะโดนเคียงข้างประชาชน สิ่งใดที่นักศึกษากระทำได้ พวกเราจะเพื่อความถูกต้อง ได้ศึกษาแผนพัฒนาฯ ของภาคใต้และติดตามความเคลื่อนไหวของนิคมอุตสาหกรรม ว่ามีข้อดีและข้อเสียอย่างไรบ้าง การได้รับรู้ปัญหา การมีส่วนร่วมของชุมชน ที่ละเมิดสิทธิของชุมชน ร่วมกันแก้ไขทางออกของปัญหา ทางออกของชุมชน
นักศึกษาได้ตระหนักต่อชุมชนในสถานการณ์ที่ต้องต่อสู้ ชัดเจนในการการต่อสู้ของพวกเรา ความท้าท้ายของนักศึกษาถูกขีดจำกัด ล้อมรั่ว ข้อจำกัดในการเรียนที่มีการแข่งขัน เร่งรีบเพื่อให้ได้เพื่อชีวิตที่สมบูรณ์ แต่ก็ยังจำกัดในความเป็นนักศึกษาใช้ความเหมาะสมกับชุมชนของตัวเอง
หากย้อนไปเมื่อ 30 ปีที่แล้ว กลุ่มนักศึกษาและประชาชน เป็นตัวเปลี่ยนแปลงทางสังคม เป็นนักศึกษาปัญญาชน ซึ่งมีบทบาทในการกำหนดทิศทางการขับเคลื่อนของสังคมให้สอดคล้องกับความต้องการอขงกลุ่มต่างๆ โดยที่บทบาทยุทธศาสตร์และยุทธวิธีจะแปรผันตามสถานการณ์ทางสังคมและศักยภาพของนักศึกษาตลอดเวลา มีการวิพากษ์วิจารณ์สังคมระบบการเมืองไทย เรียกร้องต่อขบวนนักศึกษาชั้นปัญญาชนที่บริสุทธิ์และพลังต่อการเปลี่ยนแปลงสังคม
สิ่งเหล่านี้ถือว่าวันนี้เหมือนเราจะถูกกัดออกจากชุมชนและสังคม แล้วเราก็หวังไว้อย่างยิ่งว่า ความเป็นนักศึกษาทำให้อนาคตดีขึ้น ไม่ว่าจะเอารัดเปรียบทางสังคม การละเมิดสิทธิ และช่วยกันสร้างสังคมที่เท่าเทียมไม่กดขี่ไม่เอาเปรียบ ต้องรักษาความเป็นภูมิคุ้มกันของสังคมนี้เอาไว้ เราจะยืนหยัดในความถูกต้องกับประชาชน
