"ทุกๆวันหลังจากเช็ดตัวเปลี่ยนเสื้อผ้าให้คุณยายแล้วพี่อิ๋วกับลูกจะหายไป ปล่อยคุณยายให้นอนนิ่งๆอยู่บนเตียงคนเดียว"

           เกิด แก่  เจ็บ  ตาย  เป็นสัจธรรมที่ใครๆก็รู้  การเกิดนำมาซึ่งความสุข ความมิติยินดีมาสู่ครอบครัว   ความร่วงโรย  แก่เฒ่า  ถึงแม้จะรู้ว่า วันใดวันหนึ่งต้องมาเยือน  เมื่ออายุมากขึ้น  ก็ยังทำใจรับได้ยาก  ความเจ็บป่วย ถ้าไม่ทุกข์ทรมานมาก ก็ยังทนไหว  แต่ความตาย ทั้งที่รู้ว่าหลีกเลี่ยงไม่ได้  เราจะทำใจยอมรับสภาพได้เพียงใด ถ้ารู้ว่าตนเองหรือสมาชิกในครอบครัว  ผู้เป็นที่รัก กำลังจะจากไปในไม่ช้านี้  บ่อยครั้งที่ทีมการพยาบาล  จะได้รับคำถามว่า  ตนเองหรือญาติที่เจ็บป่วยอยู่  จะอยู่ได้อีกนานเท่าไหร่  เพื่อจะได้เตรียมตัวเตรียมใจ  จัดการภารกิจที่คั่งค้าง  ให้เสร็จสิ้น  ก่อนที่จะจากไปอย่างไม่มีวันกลับ ดั่งเช่นคุณยาย พัชรี  พุทธิกำพล หรือคุณยายพั้น อายุ 82 ปี คุณยายมีประวัติป่วยเป็น CVA นอนอยู่กับที่ ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ พูดไม่ได้ แขนขาอ่อนแรงทั้ง 2 ข้าง ญาติก็คือ พี่อิ๋วซึ่งเป็นลูกสาวคนเดียวของคุณยาย กับลูกๆช่วยกันดูแลอยู่ที่บ้านแบบประคับประคองมาประมาณ 5 ปี โดยไม่มีภาวะแทรกซ้อน และไม่เคยมารับบริการที่โรงพยาบาลเลย จนวันนี้คุณยายมีอาการไข้สูง หนาวสั่น ชักเกร็ง เรียกไม่ค่อยรู้สึกตัว พี่อิ๋วจึงรีบพาคุณยายมาโรงพยาบาล และคุณหมอผู้ดูแลก็ได้ดูแลรักษาคุณยายตามแผนการรักษา ซึ่งพบว่าสาเหตุของอาการไข้เนื่องจากคุณยายมีแผลกดทับที่สะโพกทั้ง 2 ข้าง จึงมีการให้สารน้ำ ให้ยาฆ่าเชื้อ ให้ยากันชัก ทำแผลให้เช้า – เย็น และดูแลตามอาการ แต่มีสิ่งหนึ่งที่ดิฉันสังเกตุเห็น และสัมผัสได้ก็คือ สีหน้า แววตาที่เศร้าหมอง เต็มไปด้วยความวิตกกังวลมากๆของพี่อิ๋ว และสังเกตเห็นว่าทุกๆวันหลังจากเช็ดตัวเปลี่ยนเสื้อผ้าให้คุณยายแล้วพี่อิ๋วกับลูกจะหายไป ปล่อยคุณยายให้นอนนิ่งๆอยู่บนเตียงคนเดียว มา 2วันแล้ว และจะกลับมาหาคุณยายอีกครั้งตอนบ่ายๆหรือตอนค่ำๆ เมื่อได้พูดคุยกับพี่อิ๋ว ดิฉันได้รับคำถามด้วยสีหน้าแววตาเศร้าๆ น้ำตาคลอว่า คุณยายพั้น จะอยู่ได้อีกนานมั๊ย ? เมื่อไหร่จะได้กลับบ้าน ? เมื่อได้พูดคุย พบว่าครอบครัวพี่อิ๋วน่าสงสารมากเป็นครอบครัวหาเช้า กินค่ำ มีลูกหลายคน พี่อิ๋วมีอาชีพขายผัดไทยในตลาดตอนเย็น และตอนเช้าน้องอ็อดลูกชายคนโต ซึ่งเป็นกำลังสำคัญของบ้านคนหนึ่งมีอาชีพขายปาท่องโก๋ น้ำเต้าหู้ หน้าตลาดช่นกัน เมื่อคุณยายไม่สบายนอนโรงพยาบาล จึงเป็นทุกข์มาก ไหนจะกังวลเรื่องอาการป่วยคุณยาย ไหนจะเรื่องเศรษฐกิจในครอบครัว เมื่อได้รับรู้ปัญหาของพี่อิ๋วและคุณยาย ดิฉันไม่รีรอที่จะช่วยเหลือ จึงรีบตามทีม PLC ของโรงพยาบาล ซึ่งประกอบด้วย แพทย์เจ้าของไข้ หัวหน้าพยาบาล พยาบาลจิตเวช เจ้าหน้าที่สมาธิบำบัดและจริยธรรม พยาบาลดูแลที่บ้าน นักกายภาพบำบัด โภชนากร  ทีมได้ร่วมประชุมพูดคุยกับพี่อิ๋ว และน้องอ๊อด เพื่อค้นหาความต้องการ ในการช่วยเหลือดูแลคุณยายพั้นและครอบครัวพี่อิ๋ว มีการพูดคุยค้นหาปัญหา แบบองค์รวม โดยมีผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลาง  ครอบคลุมทั้ง  4  มิติ   กาย  จิตใจ  สังคม  จิตวิญญาณ  ด้วยความรักความเอื้ออาทร  ด้วยหัวใจของความเป็นมนุษย์ 

กิจกรรมการช่วยเหลือ   

  • ด้านร่างกาย ดูแลตามแผนการรักษาของแพทย์ และบรรเทาความทุกข์ทรมานจากความเจ็บป่วย จัดสิ่งแวดล้อม และให้ญาติมีส่วนร่วมในการวางแผนการรักษาและการดูแลผู้ป่วย
  • ด้านสุขภาพจิต มีทีมสุขภาพจิตเข้ามาดูแลพูดคุย ให้กำลังใจ เสริมสร้างพลังอำนาจด้านจิตใจให้มีความตระหนักรู้ และอยู่กับปัญหาได้ โดยผ่านกระบวนการเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านจิตใจ
  • ด้านกายภาพบำบัด ทำกายภาพบำบัด และช่วยสอนญาติให้ช่วยทำทั้งขณะอยู่โรงพยาบาลและที่บ้าน
  • โภชนากรให้คำแนะนำเรื่องอาหาร และสอนการให้อาหารทางสายยางแก่ญาติ
  • ติดต่อสังคมสงเคราะห์ ( พมจ) ขอขึ้นทะเบียนผู้พิการได้รับเงินช่วยเหลือรายเดือน
  • จิตวิญญาณ การเข้าถึงศาสนา  นิมนต์พระมาให้พรและได้ทำบุญร่วมกัน มอบหนังสือสวดมนต์ให้ญาติสวดให้ผู้ป่วยฟังยามว่างตอนกลางคืน
  • การเตรียมความพร้อมดูแลช่วยเหลือเมื่อกลับบ้าน ติดต่อทีมดูแลที่บ้านเพื่อช่วยดูแลต่อเนื่อง การดูแลแผลกดทับที่บ้าน จัดหาอสม.ในพื้นที่เพื่อเป็นพี่เลี้ยง คอยดูแล และประสานงาน
  • ทีม PLC มีการติดตามเยี่ยมและดูแลต่อเนื่องที่บ้านอย่างสม่ำเสมอ

          ภายหลังการดูแลของทีมพยาบาล พบว่าญาติคลายความวิตกกังวล หน้าตาสดชื่นขึ้น มีกำลังใจ พึงพอใจในการดูแลช่วยเหลือจากทีมของโรงพยาบาล ยอมรับว่าการเจ็บป่วย ความตายเป็นสิ่งที่ทุกคนต้องเผชิญเป็นธรรมดาของชีวิตการยอมรับ  ช่วยให้มีสติ มองเห็นว่า  เวลาที่เหลืออยู่เป็นโอกาสที่จะทำสิ่งต่าง ๆ ที่อยากทำเป็นครั้งสุดท้าย

                                        

                                                กิรณา นองมณี   

                                      โรงพยาบาลละงู อ.ละงู จ.สตูล