เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน เอาความรู้เรื่องผักสวนครัวและเมล็ดพันธุ์ ต้นกล้า มาแบ่งปันกัน ขยายผลไปให้ได้ปลูกไว้กิน

 

ตูน หรือ คูน ริมรั้ว

ดอกเสี้ยว

“ผักสวนครัว” เป็นผักพื้นบ้านที่มีมีอยู่คู่ครัวเรือนมานาน แต่เวลาผ่านไปครัวเรือนต่างๆ ได้ปลูกผักสวนครัวไว้กินเองน้อยลง หันไปพึ่งพาผักจากตลาดเป็นหลัก ซึ่งนอกจากจะไม่สดใหม่แล้วยังมีสารเคมีตกค้างอยู่ด้วย นอกจากจะสิ้นเปลืองเงินทองแล้วยังเป็นการบริโภคสารพิษที่มากับผักเหล่านั้นด้วย และพื้นที่รอบบ้าน รั้วบ้านก็กลายเป็นรั้วคอนกรีต ราดซีเมนต์ ปลูกไม้ดอกไม้ประดับเพื่อความสวยงาม ทำให้ผักพื้นบ้านที่นอกจากจะมีคุณค่าทางโภชนาการแล้วยังเป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้าน ที่มีคุณค่าทางยาที่คนรุ่นเก่าใช้เป็นยากัน รบริโภคสารพิษที่มากับผักาน แต่เวลาผ่านไป

มะไฮ่

ผักกูด และผักหนาม จากป่ามาอยู่บ้าน

พลู

หางจระเข้ และฝักทอง

บวบ รอบเล้าไก่

ด้วยเหตุนี้ อสม.ตำบลจอมพระ อำเภอท่าวังผา จึงได้ร่วมกันตกลงที่จะริเริ่มรื้อฟื้นผักสวนครัวรั้วกินได้กัน โดยเริ่มจากบ้านอสม.เป็นตัวอย่างให้คนชุมชน เอาพื้นที่รอบๆ บ้าน และรั้วบ้านของอสม.เป็นแปลงปลูกพืชผักสวนครัวไว้กินเอง ลดค่าใช้จ่าย และลดการใช้สารเคมี ช่วยให้ครอบครัวได้มีโอกาสทำกิจกรรมร่วมกัน ได้ผักที่เป็นยาและคุณค่าทางอาหารสำหรับการบริโภค

ในวันประชุมประจำเดือนของอสม.เดือนมิถุนายน ๒๕๕๓ อสม.แต่ละหมู่บ้านพร้อมด้วยเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจึงได้นัดหมายกันไปออกเยี่ยมบ้านอสม.แต่ละหลังเพื่อไปดูผลงานของแต่ละคน เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน เอาความรู้เรื่องผักสวนครัวและเมล็ดพันธุ์ ต้นกล้า มาแบ่งปันกัน ขยายผลไปให้ได้ปลูกไว้กิน

อสม.หลายคนบอกว่า ปีนี้แล้งมาก ผักที่ปลูกจึงไม่ค่อยงามเท่าไหร่ จริงๆ งามหรือไม่ ไม่สำคัญ สำคัญว่าปลอดสารพิษ และเป็นซุปเปอร์มาร์เก็ตของครัวเรือน

หลังจากออกเยี่ยมเยือนแล้ว ตกลงกันว่าต้นหนาวจะกลับมาดูกันอีกที แล้วใครทำดี เราก็จะยกให้เป็นตัวอย่างครัวเรือนที่มีการปลูกพืชผักสวนครัว เพื่อเป็นแบบอย่างให้ครัวเรือนอื่นๆ ต่อไป

ผักหวาน

ฝ้าย

ภูมิปัญญาการจัดการเศษไม้ใบหญ้าในบ้าน เป็นปุ๋ยชั้นดีของต้นไม้

เรื่องเล็กๆ อย่างผักสวนครัวก็เปลี่ยนแปลงโลกได้ครับ

.................................................

บันทึกปฏิบัติการขับเคลื่อน รพ.สต.เชิงรุก

วันที่ ๗ มิถุนายน ๒๕๕๓