मातृवत्परदाराणि परद्रव्याणि लोष्टवत् ।

आत्मवत्सर्वभूतानि यः पश्यति स पण्डितः ॥


มาตฺฤวตฺปรทาราณิ  ปรทฺรวฺยาณิ โลษฺฏวตฺ

อาตฺมวตฺสรฺวภูตานิ ยะ ปศฺยติ ส ปณฺฑิตะ.


mātṛvat paradārāṇi paradravyāṇi loṣṭavat

ātmavat sarvabhūtāni yaḥ paśyati sa paṇḍitaḥ.

http://abhisays.com/wp-content/uploads/2009/11/ancient_indian_lady.jpg

(http://abhisays.com/wp-content/uploads/2009/11/ancient_indian_lady.jpg)

 

คำแปล

He is a wise man who sees the wives of others as his mother, the wealth of others like clod of earth and all beings as his own self.

(ภาษาอังกฤษ จาก Niti-sara Collection of Subhashitas ไม่ปรากฏผู้เขียน)

 

 

ผู้ใดเห็นภรรยาคนอื่นเหมือนมารดาของตน

ผู้ใดเห็นทรัพย์คนอื่นเหมือนก้อนดิน

ผู้ใดเห็นสรรพสัตว์เหมือนตนเอง

ผู้นั้นคือบัณฑิต

 


การแปล

มาตฺฤวตฺ.เหมือนมารดา  ปรทาราณิ.ภรรยาของผู้อื่น  ปรทฺรวฺยาณิ.ทรัพย์ของผู้อื่น โลษฺฏวตฺ.เหมือนก้อนดิน

อาตฺมวตฺ.เหมือนตัวเอง  สรฺวภูตานิ.สรรพสัตว์  ยะ.ผู้ใด  ปศฺยติ.เห็นผู้นั้น  ส.เขา  ปณฺฑิตะ.บัณฑิต (ผู้ฉลาด)   

 

ต่อจิ๊กซอว์

ยะ.ผู้ใด  ปศฺยติ.เห็น  ปรทาราณิ.ภรรยาของผู้อื่น  มาตฺฤวตฺ.เหมือนมารดา,  ปรทฺรวฺยาณิ.ทรัพย์ของผู้อื่น โลษฺฏวตฺ.เหมือนก้อนดิน, สรฺวภูตานิ.สรรพสัตว์  อาตฺมวตฺ.เหมือนตัวเอง 

ส.ผู้นั้น  ปณฺฑิตะ.บัณฑิต (ผู้ฉลาด)

 

คำศัพท์

ปณฺฑิตะ

ปณฺฑิต (ปุ.1.เอก.)

บัณฑิต (ผู้ฉลาด)

ปรทาราณิ

ปรทาร (นปุ.2.พหุ.)

ภรรยาของผู้อื่น

ปรทฺรวฺยาณิ

ปรทฺรวฺย (นปุ.2.พหุ.)

ทรัพย์ของผู้อื่น

ปศฺยติ

4√ปศฺ

เห็น (ปัจจุบันกาล)  

มาตฺฤวตฺ

มาตฺฤ+วตฺ

เหมือนมารดา 

ยะ

ยทฺ (สรรพ;ปุ.1.เอก.)

ผู้ใด  

โลษฺฏวตฺ

โลษฺฏ + วตฺ

เหมือนก้อนดิน

ส

ตทฺ (สรรพ.; ปุ.1.เอก.)

ผู้นั้น  

สรฺวภูตานิ

สรฺว+ภูต (นปุ.2.พหุ.)

สรรพสัตว์  

อาตฺมวตฺ

อาตฺม + วตฺ.

เหมือนตัวเอง 

 

เล่าเรื่อง

"ทาร" คำนี้แปลกดีครับ ตามศัพท์แล้ว โดยทั่วไปถือว่าเป็นเพศชาย, แต่ในที่นี้ใช้แบบไม่มีเพศ (คำบางคำมีสองเพศ) แต่ที่เป็นเพศหญิงนั้นไม่มี ถ้าใช้เพศหญิงต้องเป็น “ทารี”

ประโยค ผู้ใด...ผู้นั้น.. ในภาษาสันสกฤต (บาลีด้วย) ใช้มาก เพื่อเป็นประโยคความซ้อน

หมายเหตุ.

เลข 1. คือ ประธาน

เลข 2. คือ กรรม

√ เป็นเครื่องหมายว่า กริยาดั้งเดิม (ก่อนการเปลี่ยนรูป)