บทเรียนชีวิต ที่จิตแพทย์อยากบอกให้โลกรู้

     ในหนังสือบทเรียนชีวิต ที่จิตแพทย์อยากบอกให้โลกรู้   ที่ อ.โย แนะนำมา ได้กล่าวถึงเรื่องการฟัง  ว่ามีประโยชน์อย่างไร   และ ฟังอย่างไร จึงเป็นการฟังที่มีคุณประโยชน์

 

 

      การฟังลูก

 

       ๑. ความตั้งใจฟังอย่างแท้จริง จะเป็นประจักษพยานที่ดีที่สุดของการยอมรับนับถือ(Esteem) แก่ลูกของคุณ  ลูกของคุณก็จะรู้สึกว่าเขาได้รับการยอมรับว่ามีคุณค่า  ไม่มีวิธีใดที่จะสอนลูกมองเห็นว่าเขาเป็นคนมีคุณค่าได้ดีไปกว่าการที่คุณให้การยอมรับนับถือว่าเขาเป็นคนมีคุณค่า เป็นคนที่คุณจะต้องฟัง

 

       ๒. ยิ่งเด็กรู้สึกมีคุณค่ามากเท่าไร เขาจะยิ่งเรียนรู้ที่จะพูดในสิ่งที่มีคุณค่ามากขึ้น เขาจะพยายามทำตัวให้เป็นไปตามความคาดหวังของคุณ

 

        ๓. ยิ่งฟังลูกอย่างแท้จริง ขะพบว่าเด็กนั้น มีสิ่งที่มีคุณค่าที่ต้องการจะพูดออกมาจริงๆ

 

       ๔.ยิ่งรู้จักลูกมากขึ้นเท่าไร  จะยิ่งสอนเขาได้มากขึ้น

 

        ๕. ยิ่งเด็กเรียนรู้ว่าคุณยอมรับนับถือเขาว่ามีค่า  เขาจะยิ่งฟังคุณมากขึ้นและให้การยอมรับนับถือคุณเช่นเดียวกับที่คุณยอมรับเขา

 

 

 

       ลักษณะการฟังอย่างตั้งใจ

 

      ๑. การฟังอย่างแท้จริง  การตั้งใจให้ความสนใจคนอื่นอย่างแท้จริง เป็นการแสดงถึงความรักเสมอ  

 

      ๒. ลักษณะสำคัญอย่างหนึ่งของการฟังอย่างแท้จริง คือ การรู้จักเปิดใจกว้าง สลัดทิ้งหรือวางอคติต่างๆ ที่ตัวเราเองมีอยู่ไว้ชั่วคราว  รวมทั้งกรอบความคิด ความรู้  ความปรารถนาของตัวเราเอง  ทำใจของเราให้เป็นใจของผู้พูด  เพื่อที่เราจะเข้าถึงโลกจองเขาให้ได้มากที่สุด

 

      ๓. การฟังเป็นการผสานเป็นหนุ่งเดียวกับผู้พูดและผู้ฟัง  เป็นการขยายความเป็นตัวของตัวเราอย่างหนึ่ง และเรามักได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ 

 

 

       ๔. การฟังอย่างแท้จริง เราต้องถอดตัวตนของเราวางไว้ข้างๆ  มันหมายถึงการยอมรับคนอื่นอย่างเต็มที่  เป็นการชั่วคราว  เมื่อผู้พูดรู้สึกว่าผู้ฟังยอมรับเขาอย่างแท้จริง  ความรู้สึกว่าสิ่งที่เขาพูดอาจไม่ถูกหรือมีผลเสียก็จะลดลง  และ เขายิ่งเปิดเผยความรุ้สึกภายในจิตใจของเขาต่อผู้ฟังมากขึ้น   ผู้พูดและผู้ฟัง ต่างก็จะชื่นชมกันมากขึ้น  นำไปสู่บรรยากาศของความรักซึ่งกันและกัน 

 

     ๕. การที่คนเราจะรู้จักเปิดใจกว้าง ลดการยึดมั่นอัตตาของตนเองและเอาใจใส่ผู้นอย่างแท้จริงได้นั้น  ต้องอาศัยพลังอย่างมาก ซึ่งมีแต่ความรักเท่านั้น ที่จะสามารถทำสิ่งนี้ให้สำเร็จได้

 

    ๖. ในชีวิตจริงเราขาดพลังงานชนิดนี้  สิ่งที่เราทำ คือ การเลือกฟังโดยมีแนวคิดบางอย่างล่วงหน้าอยู่ในใจ และมักพยายามดึงหัวข้อการสนทนาให้เป็นไปในทางที่น่าพอใจสำหรับเรา หรือหากเรารู้สึกเบื่อ เราก็จะหาทางยุติการสนทนา

 

 

 

         ๗.การฟังอย่างแท้จริง คือ ความรักในทางปฏิบัติ ดังนั้น จึงเป็นเรื่องที่เหมาะสมอย่างยิ่งที่สามีภรรยาควรจะฟังกันอย่างแท้จริง

 

     ผู้แปล ยังให้ความคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ว่า  การฟังไม่ใช่เฉพาะพ่อแม่  คู่ครอง  และ จิตแพทย์เท่านั้นสำหรับ ครูอาจารย์  ผู้นำ หรือ หัวหน้าในองค์กร ที่รู้จักฟังและเอาใจใส่คนที่เขาสอนและดูแลอยู่อย่างแท้จริง จะได้รับความรักความเอาใจใส่ตอบแทน และ ทำให้ชีวิตและงานของเขาประสบความสำเร็จได้มาก  ดีกว่าคนที่ไม่รู้จักฟังอย่างแท้จริง หรือ ไม่ได้รักคนอื่นนอกจากตัวเอง

 

 

 

 

      ครับ  ทั้งหมด คือ สาระของคุณประโยชน์ของการฟัง   จากประสบการณ์ของผมที่ผ่านมา พบว่า

 

     ๑.  เราไม่ค่อยฟังกันครับ    เรามักจะพูดมากกว่าฟัง  ทำให้มีปัญหามาแทนที่การพัฒนา

 

     พ่อแม่                  ไม่ฟังลูก                        ลูกก็มีปัญหา

     ครู                       ไม่ฟังนักเรียน                นักเรียนก็มีปัญหา

     นาย                    ไม่ฟังลูกน้อง                  ลูกน้องก็มีปัญหา

     สามี(ภรรยา)     ไม่ฟังภรรยา(สามี)         ภรรยา(สามี) ก็มีปัญหา

 

 

     ๒.  การฟังกันอย่างตั้งใจ  เป็นการพัฒนาที่มีพลังมาก  เป็นการสร้างบรรยากาศแห่งความรัก ความไว้วางใจ  เป็นพลังแห่งการเรียนรู้และการพัฒนา  ไม่ต้องลงทุนลงแรงอะไรมาก   แต่มีพลังในการพัฒนามหาศาล

 

    ๓.  การฟังกันอย่างตั้งใจ   ผมว่าค่อนข้างเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก  เพราะเราไม่คุ้นเคยกับการฟังอย่างตั้งใจ   เราถนัดแต่การพูด การฟังอย่างตั้งใจ  เป็นการฟังที่ต้องใช้พลังมาก  ที่ต้องใช้พลังมาก คือ ใช้พลังในการวางอัตตาของตัวเองไว้ข้างๆ  วางความคิดเห็นของตัวเองไว้ข้างๆ และ เปิดใจให้กว้าง ให้ความคิดของคนอื่นเข้ามาอยู่ในใจตัวเอง   ยากนะครับ   สำหรับบางคน

 

    ๔.  ความรักที่มีพลัง คือ การฟังอย่างตั้งใจครับ   ถ้าเราคิดจะพัฒนาใครสักคนหนึ่ง(หรือหลายๆคน)  ควรที่จะเริ่มต้นด้วยการฟังอย่างตั้งใจครับ  เพื่อแสดงความรักที่มีพลัง   คนที่ได้รับความรักที่มีพลัง   เขาก็จะรู้สึกว่าตัวเขาเองมีคุณค่า  เมื่อเขารู้สึกว่าตัวเขาเองมีคุณค่า  เขาก็จะพัฒนาตามที่เราต้องการครับ เพราะเราเป็นคนให้คุณค่าเขา

 

       มาร่วมกันสร้างความรักที่มีพลัง ด้วยการฟังอย่างตั้งใจกันนะครับ

 

      ใครมีประสบการณ์การฟังอย่างตั้งใจ   นำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันบ้างนะครับ  ว่าฟังใคร  ฟังอย่างไร  ได้ผลอย่างไร  ทั้งคนพูดและคนฟัง  มีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง

 

      วันนี้  คุณฟังอย่างตั้งใจแล้วหรือยัง