วันที่5-6ก.ย.ผมไปร่วมทำรายงานสังเคราะห์งานวิจัยและพัฒนาเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างการบริหารจัดการที่ดีของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองของเครือข่ายมหาวิทยาลัยราชภัฏ ซึ่งมีนักวิจัยจาก 35 มหาวิทยาลัยร่วมกันจัดทำเป็นชุดโครงการ ดำเนินการใน 100 กองทุนทั่วประเทศ ผมร่วมเป็นกรรมการติดตามสนับสนุนงานวิจัยชุดนี้คนหนึ่ง
โครงการนี้เริ่มดำเนินการตั้งแต่เดือนตุลาคม 2546 กำหนดสิ้นสุดในเดือนมีนาคม2548 แต่มีปัญหาล่าช้ามาด้วยเหตุผลหลายประการซึ่งจะไม่พูดถึง
ข้อค้นพบคือ ๑)การบริหารจัดการที่ดีของกองทุนหมู่บ้านโดยใช้หลักธรรมาภิบาล 6 หลักเข้ามาจับเรียงตามลำดับคือ1)การมีส่วนร่วมน้อยทั้งกระบวนการจัดตั้งและดำเนินการ 2)นิติธรรมคือการได้มาและบังคับใช้ระเบียบ อิงตามกรอบกองทุนหมู่บ้านแห่งชาติไม่สอดคล้องกับสภาพชุมชน กรรมการไม่สามารถนำมาใช้อย่างยืดหยุ่น3)ความรับผิดชอบเนื่องจากขาดการมีส่วนร่วมและสำนึกเป็นเจ้าของทำให้ขาดความรับผิดชอบ สนใจประโยชน์ส่วนตน 4)คุณธรรม กรรมการที่ทำงานซึ่งมีจำนวนน้อยส่วนใหญ่เป็นคนเสียสละ แต่หลักดังกล่าวปนเปกับหลักอุปถัมภ์และไม่รับผิดชอบ 5)โปร่งใส เนื่องจากขาดการมีส่วนร่วม ใช้คุณธรมในการบริหารจัดการ จึงให้ความเชื่อถือไว้วางใจกับผู้นำซึ่งเป็นไปตามสภาพพื้นที่คือผู้นำโกงก็ซวยไป ผู้นำดีก็พอประคองตัวได้ 6)คุ้มค่า กองทุนดำเนินการอย่างคุ้มค่าคือใช้ทรัพยากรอย่างเกิดประโยชน์สูงสุดเท่าที่ชุมชนมีอยู่ เพราะเป็นงานที่ต้องเสียสละ มีค่าตอบแทนน้อย ทำให้คนมีความรู้ไม่เข้ามาช่วยหรือไม่ได้รับเลือก ความเสียสละโดยไม่มีความรู้ทำให้การดำเนินงานกองทุนอยู่ในสภาพทรงกับทรุด
๒)การเสริมสร้างให้เกิดการบริหารจัดการที่ดีต้องทำอย่างเชื่อมโยงกันทั้ง 6 หลัก เริ่มจาก1)เสริมสร้างการมีส่วนร่วมซึ่งเป็นตัวก่อให้เกิดสำนึกเป็นเจ้าของ ร่วมกับหลักนิติธรรม คุณธรรมและความรับผิดชอบ เพื่อให้สมาชิกเข้าใจในเจตนารมย์ โครงสร้างและบทบาทหน้าที่ ข้อนี้เสนอกิจกรรมการออมเงินตรงเวลาและต่อเนื่องเป็นกิจกรรมบังคับเพื่อสร้างการมีส่วนร่วม 2)หลักความรับผิดชอบ โปร่งใสและคุ้มค่าซึ่งเป็นการพัฒนาระบบการจัดการให้มีประสิทธิภาพ

ทั้งหมดนี้ ผมจำมาเล่าอย่างย่อนะครับ ไม่ยืนยันว่าถูกต้องตรงกับที่สรุปไว้ในหนังสือทั้งหมด