วัยรุ่นเป็นวัยที่ทั้งแข็งแรงและเปราะบาง ร่างกายแข็งแรง ระบบสืบพันธุ์แข็งแรงมาก สมองส่วนที่เป็นสมองสัตว์แข็งแรงมาก แต่สมองมนุษย์ยังอ่อนแอ ผมจึงขอสื่อสารต่อสังคมไทย ว่าสังคมกำลังทำอะไรแก่วัยรุ่น ผมเห็นการใช้วัยรุ่นเป็นเหยื่อในหลากหลายรูปแบบ ผมคิดว่าสมัยนี้เราต้องพัฒนาทักษะของพ่อแม่ในการช่วยลูกที่สมองโตไม่ทันระบบฮอร์โมนเพื่อการสืบพันธุ์

          adolescent brain มีลักษณะพิเศษ ตรงที่ยังไม่เจริญเต็มที่ทั่วทั้งสมอง   ส่วนที่พัฒนาเต็มที่คือส่วนสมองสัตว์เลื้อยคลาน   แต่สมองส่วนหน้ายังไม่พัฒนาเต็มที่   ดังนั้นเป็นธรรมชาติของวัยรุ่น ที่อารมณ์ร้ายจะชนะความยับยั้งชั่งใจ

         ส่วนที่เจริญล้ำหน้าสมอง คือระบบสืบพันธุ์   ผมตีความว่าธรรมชาติจงใจสร้างมาเช่นนั้น   เพื่อให้มนุษย์ (และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ) สืบพืชพันธุ์ได้เก่ง ไม่สูญพันธุ์ง่าย   เมื่อเข้าวัยรุ่น แรงกระตุ้นของฮอร์โมนระบบสืบพันธุ์จะรุมเร้า    สมองส่วนยับยั้งชั่งใจยังทำงานไม่แข็ง   วัยรุ่นก็จะตกเป็นเหยื่อของฮอร์โมน (และการกระตุ้นอย่างอื่นในสังคม) ให้ทำหน้าที่สืบต่อพืชพันธุ์ของมนุษย์   ภาษาสมัยผมเป็นวัยรุ่นเขาเรียกว่า “เสียคน”  “ชิงสุกก่อนห่าม” 

          สมัยผมเริ่มเป็นวัยรุ่น เมื่อกว่า ๕๐ ปีมาแล้ว    พ่อแม่จะคอยเตือนอยู่เสมอว่าอย่าเข้าไปสถานที่แบบใดบ้าง   มีญาติห่างๆ คนหนึ่ง ผมเรียกว่า “ลุงเอื้อน”   เมื่อเห็นว่าผมเริ่มเป็นหนุ่ม ก็จะให้คาถาว่า “สตรีคือศัตรู” จะทำให้เรียนหนังสือไม่จบ

          คำเตือนของลุงเอื้อน มีตัวอย่างจริงให้เห็น   เพื่อนของผมคนหนึ่งเรียนหนังสือชั้นมัธยมแข่งกันมาที่ชุมพร   ตอนเรียน ม. ๕ เขาก็เล่าเรื่องแฟนที่เรียนอยู่ที่โรงเรียนการช่างสตรี (เดี๋ยวนี้เรียกว่าวิทยาลัยเทคนิค)    ต่อมาอยู่ ม. ๖ เขามีลูก   กระนั้นก็ตามเขายังสอบเข้าโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาได้  แสดงความเก่งในการเรียนของเขา   แต่ก็เรียนไม่จบ   น่าเสียดายสมองที่ปราดเปรื่องของเขา

          วัยรุ่นเป็นวัยที่ทั้งแข็งแรงและเปราะบาง   ร่างกายแข็งแรง  ระบบสืบพันธุ์แข็งแรงมาก    สมองส่วนที่เป็นสมองสัตว์แข็งแรงมาก   แต่สมองมนุษย์ยังอ่อนแอ   ผมจึงขอสื่อสารต่อสังคมไทย   ว่าสังคมกำลังทำอะไรแก่วัยรุ่น  ผมเห็นการใช้วัยรุ่นเป็นเหยื่อในหลากหลายรูปแบบ   ผมคิดว่าสมัยนี้เราต้องพัฒนาทักษะของพ่อแม่ในการช่วยลูกที่สมองโตไม่ทันระบบฮอร์โมนเพื่อการสืบพันธุ์

          ผมอยากเห็นการดำเนินการของ ท้องถิ่น เพื่อช่วยเหลือเยาวชน/วัยรุ่น   ให้มีสาระแห่งชีวิตที่เป็นคุณแก่ชีวิตในระยะยาว    ไม่ถูกทำร้ายโดยกระแสทุนนิยมวัตถุนิยม   มุ่งเอาประโยชน์จากจากความเปราะบางของเยาวชน/วัยรุ่น

 

 

วิจารณ์ พานิช
๓๑ มี.ค. ๕๓