หัวข้อที่ตั้งเป็นชื่อเรื่องนี้ ผมยืมมาจากเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของอาจารย์สถาบันอุดมศึกษาหลายสถาบันในชุดโครงการ Local Learning Enrichment Network : LLEN ภายใต้การสนับของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ซึ่งจัดที่เกาะสมุย เมื่ออาทิตย์ที่ผ่านมา
ความคิดดีๆ ที่ได้จากเวทีนี้ คือ ปัญหาใหญ่อันหนึ่งของระบบการศึกษาพื้นฐานที่เป็นอยู่ปัจจุบัน คือ การแปลกแยก "ศาสตร์" ออกจาก "สังคม ชีวิต" ของผู้คน ทำให้ปัจจุบันเรามี นักคณิตศาสตร์ที่เก่งคำณวนหาคำตอบในเชิงทฤษฎี แต่ไม่เคยเชื่อมโยงเข้ากับชีวิตจริง เรามีนักเคมีจำนวนมากที่รู้สูตรเคมีเยอะแยะไปหมด แต่ไม่เคยมองดูเรื่องราวชีวิตใกล้ตัวที่มีเรื่องเคมีเกียวข้องมากมาย เรายังมีนักวิทยาศาสตร์อีกเป็นจำนวนมาก แต่น่าเสียดายกลับเชื่อมโยงวิทยาศาสตร์กับชีวิตจริงได้น้อยนัก
เราจึงมีแต่ "นักพัฒนาศาสตร์" เลยไม่มี "นักประยุกต์ศาสตร์เข้ากับชีวิตจริง"
เราจึงมีแต่ "นักหาคำตอบ" แต่ไม่ค่อยมี "นักตั้งคำถาม"
เราจึงมีแต่ science แต่ขาดการเชื่อมต่อเข้ากับ society
เราจึงมีแต่การสอน "เนื้อหา" ของศาสตร์ โดยขาดการเชื่อมโยงเข้าหา "สภาพแวดล้อมเชิงสังคมและทรัพยากรธรรมชาติ"
เราจึงมีแต่ "text" แต่ขาดการผสานเข้ากับ "context"
วันนี้เราจึงมีแต่ "ผู้รู้วิชาสูงติดฟ้า" แต่กลับไม่รู้ที่มา และไม่มาพัฒนาถิ่นเดิม
วันนี้เราจึงมีพื้นที่ยืนให้แก่ "ผู้มากด้วยความรู้" แต่ในขณะที่ "ผู้มากด้วยการเรียนรู้" ไม่ได้รับการกล่าวถึง
เป้าหมายการศึกษาอยู่ที่ไหน?
ผมชอบทุกประเด็นในบันทึกนี้มาก
ผมเป็นคนประเภทใช้ชีวิตโดยการตั้ง "คำถาม" ...จนบางที มีคนแซวบ่อยครั้งว่า ทำไมชีวิตเต็มไปด้วยคำถามเหลือเกิน
ผมชอบใช้ชีวิตกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งแบบฝังตัวให้ได้มากที่สุด รักและชอบอะไรก็จะฝังลึกมากกว่าผิวเผิน เน้นการเรียนรู้ด้วยตนเอง...ไม่ขลาดกลัวต่อบาดแผลที่เกิดจากการเรียนรู้..และถ้าเป็นไปได้ ก็พยายามอย่างมากที่จะสร้างกระบวนการเรียนรู้แบบ "บันเทิงเริงปัญญา" ...
ในความสำคัญของบันทึกนี้ บางทีก็เหมือนทฤษฎี "วรรณกรรมกับสังคม" ด้วยเหมือนกัน เพราะมันสะท้อนให้เห็นว่า ทุกเรื่องไม่ควรแยกส่วนการเรียนรู้ โดยเฉพาะการแยกส่วนออกไปจากสังคม...
ขอบพระคุณครับ
โดนมากๆ กับบันทึกนี้ ชอบครับ ความรู้ที่พึงประสงค์คือความรู้ที่ต้องรับใช้มวลชน มิใช่การรับใช้บูชาความรู้ ผมคิดว่าเป้าหมายการศึกษาน่าจะอยู่ที่ความสันติสุขงดงามของชีวิตทุกชีวิตอย่างเท่าเทียมกัน
สั้นๆแต่โดนใจ ใช่เลย สำหรับภาพการเรียนรู้ของสังคมไทยทุกวันนี้
ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอะไรหากเราไม่ให้ความสำคัญกับบริบทอย่างมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง เข้าใจแก่น สาระของพื้นที่ ผู้คน วิถีชีวิตที่เขาดำรง นั่นคือการการแยกตัวเรากับเรื่องที่กำลังทำ เป็นการให้การศึกษาและการพัฒนาแบบยัดเยียดตัวเรา สร้างตัวเราที่ใหญ่ขึ้นๆ และเห็นชุมชนหรือท้องถิ่นเล็กลงๆ