ปี๋ใหม่เมือง 2553

ปี๋ใหม่เมือง เฮาก่อมาถึงแล้วน่อ ดำหัวแม่ป้อ อุ้ยลุงบ้านเฮาดีกว่า

          ตื่นมาเช้าวันที่ 12 เมษายน 2553 เวลา 6.00 น. ก็ได้ยินเสียงเพลงกำเมืองนี้และอีกหลายเพลงตามมาจากเครื่องขยายเสียงของที่บ้าน โดย ดีเจ พ่อหลวงหนั่น (ผู้ใหญ่บ้าน)

            ปี๋ใหม่เมือง เป็นประเพณีของชาวเหนือ สืบทอดกั๋นมาตั้งแต่สมัยบ่าเก่านานแล้ว จะเริ่มมีการเล่นสาดน้ำ ( กำเมืองเรียกว่า หดน้ำปี๋ใหม่ ) ตั้งแต่วันที่ 12  - 15 เมษายน ซึ่งประเพณีนี้ได้มีความสำคัญต่อชาวเหนือมานานนม

วันที่ 12 เมษายน  เป็นวันสังขารล่องเป็นวันที่คนเฒ่าเปิ้ลจะจุดปะทัดไล่สังขารไป วันนี้เช้ามาก็ได้ยินเสียงปะทัด วันนี้ไม่ได้ไปไหนเลย เล่นน้ำอยู่ที่บ้านกับเด็กที่มาเรียนพิเศษด้วย สนุกสนานดีเหมือนกัน แต่ร้อนมากมาก

วันที่ 13 เมษายน  เป็นวันสังขารล่องอีกวันมั้ง ( แม่บอกมาว่าปีนี้วันสังขารล่องตรงกับวันที่ 13 อีกวัน ) แล้ววันนี้ตื่นมาก็ได้ยินเพลงกำเมืองของพ่อหลวง และประกาศให้วัยรุ่น ผู้ใหญ่ คนเฒ่าคนแก่ ไปช่วยกันทำความสะอาด และเป็นวันที่ต้องทำความสะอาดบ้านใครบ้านมันปัดกวาดสิ่งที่ไม่ดีออกไปจากบ้าน และสระผมให้สะอาด โดยแต่ละปีจะหันหัวไปทางทิศที่แตกต่างกันเพราะเป็นความเชื่อ แต่ปีนี้ไม่รู้ว่าเขาหันหัวไปทางไหน ( แม่ก็ไม่รู้ ) แต่ขะเจ้าหันไปทางทิศตะวันออก วันนี้ทำความสะอาดบ้านช่วยแม่ ซักผ้า กวาดบ้าน และไปช่วยงานที่วัดต่อ กลับมาเล่นน้ำที่บ้านกับเด็ก ๆ เหมือนเดิม ( ไม่ได้ไปเที่ยวที่ไหนเลย )

วันที่ 14 เมษายน เป็นวันเน่าและเป็นวันดาครัว (วันเตรียมของเพื่อไปวัดดำหัว) วันนี้เป็นวันที่ชาวบ้านเขาจะห่อขนมเทียน (ขนมจ๊อก) เป็นขนมที่ขะเจ้าชอบมาก เพราะมันอร่อยมากและอิ่ม โดยเฉพาะไส้มะพร้าว ปีนี้แม่ไม่ได้ทำ แต่ก็ได้กินจากชาวบ้านเอามาให้ชิม เนี่ยละน่าคนเหนือมีอะไรก็แบ่งปันกัน มีน้ำใจ ช่วยเหลือผู้อื่น วันนี้เป็นวันดีจริง ๆ มีคนชวนไปเที่ยว ร้อนมากเพราะไปตอนบ่ายแล้ว ไปเที่ยว วังควาย ทางไปดอยอินทนนท์ สนุกมาก เพราะได้เล่นน้ำตกเย็นช่ำชื่นใจ ตอนเย็นก็กลับบ้าน ตกกลางคืนจะรู้สึกร้อนเพราะเล่นน้ำทำให้เสื่อม ( แม่เขาบอกว่างั้น )

วันที่ 15 เมษายน เป็นวันพะญาวัน เป็นวันที่ชาวบ้านจะไปทำบุญที่วัด และหลังจากนั้นก็ไปดำหัวคนเฒ่าคนแก่ ขะเจ้าตื่นตั้งแต่ตี 5 ( ปี๋ใหม่เมืองเอาก่อมาถึงแหมแล้ว งามตึงดอกแก้ว งามตึงดอกหางนกยูง ... พ่อหลวงก็ตื่นแล้วด้วย มาพร้อมกับเพลงกำเมืองลั่นหมู่บ้าน แต่ก็เพราะดีนะ ได้ยินแล้วก็เย็นใจ ) ขะเจ้ากับแม่เตรียมของไปถวายพระ ใส่บาตร และถวายทานไปหาเจ้ากรรมนายเวรและญาติผู้ใหญ่ผู้ล่วงลับไปแล้วที่วัด วันนี้คนเยอะมาก ทั้งคนเฒ่าคนแก่ วัยรุ่น เด็ก ๆ ต่างพากันมาทำบุญที่วัดด้วยความศรัทธา หลังจากทำบุญเสร็จก็ ขนทรายเข้าวัด และนำตุงไปปักที่ทรายที่เราขนเข้ามาในวัด เป็นอันเสร็จพิธี

          จากนั้นขะเจ้าและครอบครัวก้ได้เดินทางไปดำหัวตากับยายที่อำเภอสารภี และได้เอาไม้ก้ำไปถวายที่วัดด้วย แล้วตอนเย็นก็กลับมาที่สันป่าตอง กลับมาถึงก็ไปดำหัวคนเฒ่าคนแก่ที่หมู่บ้าน วันนี้นี่เองเป็นวันครอบครัว รวมญาติ เป็นประเพณีที่ดีงามจริง ๆ

          ตอนค่ำวันนี้มีประเพณีแห่ไม้ก้ำของแต่ละหมวดของหมู่บ้านเข้าวัดและเอาไปก้ำที่ต้นศรีมหาโพธิ์ที่วัด ทุกคนสนุสนานและได้บุญไปตามๆกัน เสียอยู่อย่างเดียวประเพณีสงกรานต์นี้ไม่น่าจะมีของมึนเมา แต่ก็ห้ามไม่ได้ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

          ประเพณีปี๋ใหม่เมืองเป็นประเพณีที่ดีงามควรจะรักษาไว้ปี๋ใหม่เย็นฉ่ำก๋าย

ประเพณีปี๋ใหม่เมืองของจาวเหนือเฮาม่วนงันกั๋นขนาด

ป้อจาย แม่ยิง บ่จาบจ้วงแวยโอกาส

วัฒนธรรมอันดีงามสมัยก่อนก๋ำลังจะโดนยุคสมัยลบหายไป

เอามาช่วยกั๋นสืบสานรักษาประเพณีปี๋ใหม่เมืองนี้สืบไปเน่อปี๋น้องว่าที่ครูทั้งหลาย

มีรูปประเพณีปี๋ใหม่เมืองสมัยก่อนมาฝาก

ได้ความอนุเคราะห์จาก  TAWEESAK KHUNACHEWA [email protected]

http://statics.atcloud.com/files/comments/97/971259/images/1_original.jpg

หน้าวัดไหน(จ้างฟ้อนบ้านหางดง)

http://statics.atcloud.com/files/comments/97/971259/images/1_original.jpg

 

http://statics.atcloud.com/files/comments/97/971263/images/1_original.jpg
ป้าศรีเพ็ญ บ้านบวกครกใต้..สันก๋ำแปง

http://statics.atcloud.com/files/comments/97/971263/images/1_original.jpghttp://statics.atcloud.com/files/comments/97/971274/images/1_original.jpg

ร้านนี้อยู่บนถนนอะหยัง  ลืมไปแล้ว คนที่ 2 จากซ้ายกำลังใช้บอกต๊อกฉีดน้ำ สมัยก่อนถังพลาสติกบ่มี๋ มีแต่น้ำคุ

http://statics.atcloud.com/files/comments/97/971274/images/1_original.jpg