ปัญหาที่ ๘
พระเจ้ามิลินท์ตัสถามว่า ดูก่อนพระนาคเสน ลักษณะแห่งโยนิโสมนสิการมีอย่างไร แห่งปัญญามีอย่างไร
พระนาคเสนทูลตอบว่า ขอถวายพระพร โยนิโสมนสิการ มีลักษณะยกขึ้น ปัญญามีลักษณะตัด
ม. ขอเธอ จงหาตัวอย่างมาเปรียบเทียบความต่าง แห่งลักษณะทั้ง ๒ นั้นให้ฟัง
น. ขอถวายพระพร ชาวนาเขาเกี่ยวข้าวกันอย่างไร
ม. เขาก็เอามือขวาจับเคียวตะล่อนข้าวรวมกันเข้าเป็นกำ แล้วเอามือซ้ายจับกำข้าวขึ้น แล้วเขาก็ตัดกำข้าวด้วยเคียวนั้น
น. นั่นแลฉันใด แม้ผู้ที่ฝึกฝนตนก็ฉันนั้นเหมือนกัน ใช้ความคิดความนึกยกเอาเหตุผล แห่งวิธีฝึกหัดทั้งหลายมารวมไต่สวนใช้ความรอบรู้เป็นผู้ชี้ขาดว่า จะควรฝึกหัดด้วยวิธีอย่างไร จึงจะมีผล ขอถวายพระพร นี้แล เป็นความต่างแห่งลักษณะทั้ง ๒ นั้น
จบมนสิการลักขณปัญหา
