ถั่วเหลือง เป็นพืชอาหารที่มีคุณค่าอาหารทางด้านโปรตีนสูง สามารถใช้เสริมหรือ ทดแทนเนื้อสัตว์ได้ในกรณีที่ขาดแคลน
ถั่วเหลืองสามารถผลิตได้ในประเทศโดยเฉพาะในภาคเหนือ และเป็นพืชอาหารที่มีราคาถูกเมื่อเทียบกับเนื้อสัตว์
อาหารถั่วเหลืองประเภทหนึ่งที่สามารถทำได้ง่ายและรับประทานได้ทุกวันคือน้ำนมถั่วเหลือง
น้ำนมถั่วเหลือง คืออาหารที่ทำขึ้นจากการนำเมล็ดถั่วเหลืองไปต้มและบดกับน้ำสีขาวข้นคล้ายน้ำนม มีคุณค่าอาหารด้านโปรตีนสูง ซึ่งจะช่วยสร้างกระดูกและกล้ามเนื้อให้แข็งแรง ช่วยเสริมสร้างการเจริญเติบโตของร่างกายให้สมบูรณ์ขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวัยเด็ก
น้ำนมถั่วเหลือง ที่จะใช้รับประทานนี้สามารถทำได้ 2 วิธี คือ ทำเป็นน้ำนม ถั่วเหลืองสด และนมถั่วเหลืองผงซึ่งจะให้คุณค่าทางอาหารเหมือนกันและมีวิธีทำดังนี้
วิธีทำนมถั่วเหลืองสดให้ได้คุณภาพดี มีขั้นตอนในการทำดังนี้
1. นำถั่วเหลืองเมล็ดแห้งมาคัดเมล็ดลีบทิ้ง แล้วล้างทำความสะอาด
2. แช่น้ำทิ้งค้างคืนไว้ 1 คืน แล้วนำมาขยี้เอาเปลือกหุ้มเมล็ดถั่วเหลืองทิ้ง
3. ต้มในน้ำเดือดประมาณ 5 นาที แล้วเทน้ำทิ้งเพื่อกำจัดสิ่งสกปรกและลดกลิ่นเหม็นของถั่วเหลือง
4. นำไปต้มในน้ำเดือด 30 นาที โดยใส่น้ำ 10 ส่วนต่อถั่วเหลือง 1 ส่วน
5. บดถั่วเหลืองในขณะที่น้ำยังร้อนอยู่ แล้วกรองด้วยผ้าขาวบาง
6. ต้มน้ำถั่วเหลืองต่ออีก 5-10 นาที พร้อมกับเติมเกลือ น้ำตาลเพื่อปรุงรสตามชอบนำไปรับประทานได้ทันที
วิธีทำนมถั่วเหลืองผง
ถ้าต้องการเก็บนมถั่วเหลืองผง ไว้เพื่อรับประทานในระยะเวลานานมีวิธีทำตามขั้นตอนดังนี้
1. นำถั่วเหลืองเมล็ดแห้งมาคัดเมล็ดลีบทิ้ง แล้วล้างทำความสะอาด
2. นำถั่วเหลืองที่สะอาดดีแล้วไปต้มในน้ำเดือด 5 นาทีแล้วนำไปคั่วบนไฟอ่อนๆ จนเมล็ดถั่วเหลืองแห้งและเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อน
3. บดให้ละเอียดด้วยเครื่องบดแห้ง
4. ร่อนถั่วเหลืองที่บดแล้ว ด้วยตะแกรงร่อนแป้งชนิดละเอียด ก็จะได้นมถั่วเหลืองผง
- การเก็บรักษานมถั่วเหลืองผงนี้ ควรบรรจุในภาชนะที่มีฝาปิดมิดชิดเพื่อป้องกันความชื้น เพื่อไม่ให้เกิดเชื้อราและกลิ่นเหม็นหืน
- เมื่อจะรับประทาน ให้นำนมถั่วเหลืองผงไปต้มกับน้ำ 10 เท่าของปริมาณ
ถั่วเหลืองผง ต้มนาน 1 ชั่วโมงและปรุงรสตามใจชอบ
ทำอย่างไรจึงจะได้น้ำนมถั่วเหลืองที่มีโปรตีนสมบรูณ์
เนื่องจากโปรตีนในน้ำนมถั่วเหลือง เป็นโปรตีนที่ไม่สมบรูณ์ เพราะมีปริมาณกรดมิโนชนิดเมทไทออนีนต่ำ เราสามารถนำแป้งข้าวจ้าว ซึ่งมีปริมาณเมทไทออนีนสูงเติมเข้าไปได้โดยมีส่วนผสมดังนี้
ถั่วหลืองผง 100 ส่วน
แป้งข้าวจ้าว 20 ส่วน
น้ำตาลทราย 40 ส่วน
เกลือ 1 ส่วน
คัลเซี่ยมแลคเตท 3 ส่วน
น้ำ 1,000 ส่วน
นำไปต้มนานประมาณ 1 ชั่วโมงเช่นกัน จะได้น้ำนมถั่วเหลืองที่มีรสชาติดี และมีโปรตีนสมบรูณ์ขึ้น