เงินตราสมัยรัตนโกสินทร์ สมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
เมื่อบรรดาขุนนางและข้าราชการในกรุงธนบุรีได้อัญเชิญให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แล้ว ทรงย้ายเมืองหลวงมายังฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีแห่งใหม่ พร้อมสถาปนาพระราชวงศ์จักรี โดยทรงเป็นปฐมกษัตริย์ทรงพระนามว่า พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ในช่วงรัชสมัยของพระองค์นับเป็นช่วงแห่งการสร้างความเป็นปึกแผ่นของราชอาณาจักรไทย ทรงวางรากฐานการปกครอง ฟื้นฟูศิลปวิทยาการต่างๆ ที่มีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา
เงินตราที่ใช้เป็นสื่อกลางในการค้า โปรดฯ ให้ใช้เงินพดด้วงตราพระแสงจักร-พระแสงตรี หรือที่เรียกว่า “พดด้วงตราพระแสงจักร – ตรีศูล” ที่มีใช้อยู่แต่เดิมในสมัยกรุงธนบุรีไปก่อน เมื่อพระบรมมหาราชวังก่อสร้างแล้วเสร็จใน พ.ศ. ๒๓๒๘ จึงโปรดฯ ให้มีการสมโภชพระนครและให้จัดพระราชพิธีบรมราชาภิเษกขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ในคราวนี้โปรดฯ ให้ผลิตพดด้วงประจำรัชกาลขึ้น คือ ”พดด้วงตราพระแสงจักร – บัวอุณาโลม” ด้านบนประทับตราประจำแผ่นดินคือ ตราพระแสงจักร ส่วนด้านหน้าประทับตราประจำรัชกาลคือ ตราบัวอุณาโลม มีชนิดราคา ตำลึง บาท กึ่งบาท สลึง เฟื้อง กึ่งเฟื้อง และไพ
ที่มา : ธนาคารแห่งประเทศไทย โดย เพื่อนนักศึกษาภาควิชาประวัติศาสตร์
วาทิน ศานติ์ สันติ : เรียบเรียง
